жамоатчилик фикри ва махалла социологияси

DOC 156.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1354797113_40645.doc жамоатчилик фикри ва маҳалла социологияси www.arxiv.uz режа: 1. жамоатчилик фикри социологиясининг объекти ва субъекти. 2. жамоатчилик фикрининг долзарб йуналишлари ва уларнинг ижтимоий хаётда намоён булиши. 3. махалла узига хос социологик объект сифатида узбекистондаги махаллий бошкарув тизими шакли. жамоатчилик фикрининг объекти ва субъекти. жамоатчилик фикри тушунчаси маъно мазмуни нуктаи назардан “жамоа”, “жамоатчилик”, “фикр” сузларининг мантикий максадли уйгунлашуви махуслидир. жамоатчилик фикрини теран ва тугри англамок учун юкоридаги таркиб ясовчи суз терминлар мохиятини аввал бошдан англаб олмок мухимдир. хозир ва утмишда, ватанимиз ёхуд хорижий мамалакатлар тадкикотлари бу терминлар мазмунига турлича талкин беришиб, уларга максаддан келиб чикадиган маъно юклатиб келинган. хусусан, аксарият тадкикотларда жамоатчилик фикрининг таркибий кисми булган “фикр” тушунчаси “тасаввур”, “мухокама”, “карашлар”, “мулохазалар”, “ишонч”, “эътикод”, “лафз”, “фикр билдириш”, “плюрализм” ва хоказо терминларга синоним тушунча сифатида хам талкин этилади. фикр тушунчасининг бундай хар ёклама талкини жамоатчилик фикрини тушунишда муайян мураккабликлар тугдириши табиийдир. жамоатчилик фикри социологияси – ижтимоий гурухларнинг мавжуд вокеликка нисбатан бахоловчи муносабатининг …
2
ти – бу жамоатчилик фикрининг ижтимоий мохияти, унинг жамият хаётининг турли томонларига таъсири, шаклланиши, ифодаланиши ва амал механизмлари масалаларидир. жамоатчилик фикри атамаси инглизча “publik opinioh” суз бирикмаларидан олинган булиб, у xvii асрда дастлаб англияда кулланилган кейинчалик бошка мамлакатларга утиб, xviii аср охиридан бошлаб кенг таркалган. худди шунингдек жамоатчилик тушунчаси хусусида хам илм фанда якдил карашларни йуклигини эътироф этиш жозидир. “жамоатчилик” тушунчаси энг кадимги даврларда хусусан кухна эллада ва рим давлатлари сиёсатида мухим урин тутган булиб, унга халк фикри нуктаи назаридан караб келинган. гарчи кадимги эллада мамлакатида жамоатчилик фикрига мухим ахамият бериб келинган булсада, бу масалада купрок дифференциал ёндошув устунлик килган. хусусан, халк фикри зодагонлар, аскар бошликлари, шахарликлар озод афиналиклар фикри периферия, полислар ёхуд плебейлар ва куллар фикридан кескин фарк килган. шу боисдан “жамоатчилик” термини кадимги юнон ва рим давлатларида “эл халк максад тилаклари”, олмония, фарангистон ва англияда “омма хохиш иродаси”, польша ва чехославакияда “гурух”, россияда “йигин фикр ёди” маънолари билан …
3
лар сингари таркибий хамда тизимий тушунчаларни хам камраб олади. шундай килиб жамоатчилик фикри тушунчасига берилган юкоридаги таъриф негизида мазкур ижтимоий ходиса мохияти ва таркибий кисмлари хусусида атрофлича мулохаза юритиш масъулияти мужассамлашганлигини эътиборга сакламок лозимдир. жамоатчилик фикри тушунчасининг маъно доираси жуда кенг буиб, унинг таркибига мазкур ижтимоий ходисанинг шаклланиши умуминсоний вазифаларини хал этишидаги урни ва таълим масалалари хам киради. юкорида таъкидлаганимиздек, жамоатчилик фикри мохиятини изохловчи турли-туман таърифлар мавжуд булиб, улар ижтимоий онгнинг бу ходисаси мазмунининг у ёки бу жихатларини ойдинлаштиришга тула конли яхлит тасаввур шаклланишга шубхасиз кумаклашади. жамоатчилик фикри термини харбий европада илк даъфа англия хукук назарияси фанида кулланилган булиб, сунгра у олмония, фарангистон мамлакатлари ижтимоий – сиёсий хаётида кенг фойдалана бошланди. xvii-xviii асрларда англия ижтимоий хаётида мазкур муаммо бир мунча тор тушунилиб, асосан сиёсий фикрлар жамоатчилик фикри сифатида талкин килиб, мамлакат микёсида парламентида кабул килинган карорларга нисбатан халкнинг карши ёки тарафдор кайфияти жамоатчилик фикри сифатида талкин этиб келинди. xviii – …
4
лларни тупланиши ва натижада уни назарий таткик этиш жараёнини долзарб масала сифатида куп тартибига куя бошлади. бу хусусида амалга оширилган илк тадкикотлар хусусидаги маълумотларни брайс ва ф.гольцендроф асарларида учратамиз. бу асарларда илгари сурилган фикрларга кура, гарбий европада жамоатчилик фикри xix аср охирига кадар хукукшунослик фанининг предмети сифатида урганиб келинган. хх аср бошларидан эътиборан эса жамоатчилик фикри билан ижтимоий психология фанининг йирик намоёндалари жиддий кизика бошладилар. киска вакт ичида г.лебон, в.баур, ч.кули, у.лимпан ва бошка йирик мутахассисларининг салмокли тадкикотлари нашрдан чиказилди. бу асарларда жамоатчилик фикри ижтимоий онгнинг муайян холати, илмий бошкаришга мойил ходиса эканлиги, муайян йуналишдаги мотивацион омиллар хосиласи сифатида талкин этилди. жамият хаётига социология фанининг кириб келиши жамоатчилик фикрининг ижтимоий ахамиятини кескин кучайтирди. жамоатчилик фикри социология фанининг узвий тадкикот объекти сифатида атрофлича урганила бошланди. айни чогда мазкур муаммони илмий таърифлаш хамда ёндашишда катор плюаралистик нуктаи назаридан илгари сура бошланди. шубхасиз, жамоатчилик фикри кишиларнинг у ёки бу ходисага нисбатан билдирган эътирозий …
5
хам турлича изох ва таъриф беришга харакат килганлар, зеро, аксарият холларда адабиёт, санъат борасида истеъдодли асарлар, муким ижтимоий-сиёсий вокеалар, диний коида ва карашлар теварагида хам кучли жамоатчилик фикри шаклланиши, жамиятда муайян ижитимоий резонанс тугрдириши табиийдир. шундай килиб, жамоатчилик фикри ижтимоий онгнинг ахлок, сиёсат, санъат, дин сингари шакллардаги маълум холати ва айни чогда мазкур сохаларда унинг нечогли намоён булиш мезони хамдир. гегель узининг “хукук фалсафаси” асарида жамоатчилик фикри ва мохияти хусусида мулохаза юритиб, унга “мувофиклик” мезонига кура уйгунлашувга фикрлар жамулжамидан узга ходиса эмас деб карайди. “кишилар – деб кайд этади улуг файласуф – ижтимоий ходисалар хусусида уз мулохазаларини изхор этишлари хисобига купчиликнинг узаро мантикан мувофик умумий фикри юзага келади”. гегельнинг таъкидлашига кура, жамоатчилик фикри “халк уй-хаёли ва хохишларининг ноорганик бирлашуви ва ялпи намоён булишидан узга нарса эмасдир”. гегель ижтимоий хаёт сохаларининг баъзиларида, хусусан, илм-фан муаммоларига ёндошишда жамоатчилик фикридан фойдаланмаслик нуктаи-назарини, илгари суради. у илм-фан чукур текшириши, атрофлича тадкик этилган маълумотлар негизидагина …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "жамоатчилик фикри ва махалла социологияси"

1354797113_40645.doc жамоатчилик фикри ва маҳалла социологияси www.arxiv.uz режа: 1. жамоатчилик фикри социологиясининг объекти ва субъекти. 2. жамоатчилик фикрининг долзарб йуналишлари ва уларнинг ижтимоий хаётда намоён булиши. 3. махалла узига хос социологик объект сифатида узбекистондаги махаллий бошкарув тизими шакли. жамоатчилик фикрининг объекти ва субъекти. жамоатчилик фикри тушунчаси маъно мазмуни нуктаи назардан “жамоа”, “жамоатчилик”, “фикр” сузларининг мантикий максадли уйгунлашуви махуслидир. жамоатчилик фикрини теран ва тугри англамок учун юкоридаги таркиб ясовчи суз терминлар мохиятини аввал бошдан англаб олмок мухимдир. хозир ва утмишда, ватанимиз ёхуд хорижий мамалакатлар тадкикотлари бу терминлар мазмунига турлича талкин беришиб, уларга максаддан келиб чикадиган маъно юкла...

DOC format, 156.5 KB. To download "жамоатчилик фикри ва махалла социологияси", click the Telegram button on the left.