milliy urf-odat va an'analar

DOC 38,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1403843712_47492.doc milliy urf- odat va ananalar reja: 1. individ shakllanishida milliy urf –odatlar va annalarning roli. 2. urf-odat va analarni shakllanishga tasir etuvchi omillar. 3. «urf –odat» va «anana» tushunchalari. 4. «urf-odat» va ananalarning uzgaruvchi va barkarorlik xususiyatlari. 5. urf –odat va ananalarning ijtimoiy vazifalari. 6. uzbek xayotidagi yangi urf-odatlar. ma'lumki, xar bir individ shaxs sifatida shakllanar ekan, fakat uzi yashab turgan davrdagi ijtimoiy munosabatlar ta'siri ostida bulib kolmasdan, shuningdek, tarixiy tajribalar, ajdodlar tomonidan yaratilgan, tuplangan va avloddan-avlodga utib kelayotgan madaniy meroslar, milliy kadriyatlar ta'siri ostida xam shakllanadi. bunda ayniksa, xar bir xalkka mos bulgan milliy urf- odat va an'analarning roli kattadir. shunday ekan etnopsixologiyaning asosiy urganishi ob'ktlaridan urf-odat, an'analar udum va turli marosimlarni atroflicha urganish ularning vujudga kelishi, namoyon bulishi, saklanishi va uzgaruvchanligi kabi konuniyatlarini ochib berish xam amaliy jixatdan axamiyatga molikdir. xar bir davrning, xar bir xalkning ijtimoiy –iktisodiy tabiiy –biografik sharoitiga mos bulib turadigan va uni uzida …

- atvori ijtimoiy jixatdan belgilovchi, boshkarib turuvchi va shakllantiruvchi vazifalarni bajaradi .kaysi bir urf-odat va an'anani, udum yoki marosimni kelib chikish sabablarini urganmasdan turib karaydigan bulsak, ular bir karashda, bemani, bexuda bulib kurinadi.aslida esa ularni barchasi kelib chikishi buyicha xalkning ijtimoiy- ikdisodiy va amaliy faoliyati natijasida vujudga kelgan va ularning ma'lum extiyojlarini kondirish uchun xizmat kilgan. urta-osiyo va kavkaz xalklarining ayrimlarida mavjud va xozirgi kunda eskilik sarkiti, deb koralanadigan «kalin» berish odatini urganishgan ba'zi olimlar, xozirgi davrga kelib, bu odat fakat ramziy kiymatga ega bulib kolganini kursatishadi. ma'lumki, egzogam nigoxi xukm surgan davrlarda kiz olish va kiz berish bir kabila yoki urug doirasida bulmasdan, boshka kabila va uruglar bilan bular edi. bir kabila boshka kabilaga kiz bergandan keyin, kiz bergan kabila yoki oila zaiflashib kolmasligi uchun ular xam albatta kushni kabilalardan kiz olishar va shu bilan axoli usish nisbatini sozlab turish kerak bulgan. lekin ayni shu paytda kushni kabilalarda buyi …

huni kursatadiki, odat va an'analar xalk xayotiga, turmush tarziga ongli ravishda kirib keladi, lekin ularning ta'siri esa stixiyali buladi. shuning bilan birga ayrim urf-odatdar va an'analar uz umrini utab bulgan bulsa xam, yashovchanlik xususiyatiga ega bulganligi uchun yana uzok vakt saklanib, odamlar ongiga ta'sir etib turadi. bu narsa insonlar psixologiyasi bilan boglik bulgan xolat xisoblanadi. chunki, mustaxkamlanib kolgan urf-odat va an'analarga amal kilmaslik kupchilik tomonidan koralanadi. kupchilikni tana-ma'lomatiga kolishdan kurkish va tortinish, jamiyatni xar bir a'zosi urf-odatlarga ongli yoki kur-kurona bulsa xam amal kilishga majbur kilib kuyadi. urf-odat va an'analar kupincha sinonim suzlar sifatida ishlatilsa xam, bu terminlar tushunchalar urtasida fakat terminologiya tafovut bulib kolmasdan, yana ma'no jixatdan xam fark bordir. urf-odatlar asosan oilaviy, maishiy soxalar bilan boglangan buladi va unda axlokiy, diniy va xukukiy normalari tula uz aksini topadi. an'analar esa ijtimoiy xayotning xamma soxalarida mavjud bulish bilan birgalikda, yana kelib chikish jarayonini xam kamrab oladi. an'anada kishilarning narsa …

rixiy shart-sharoitlar ta'siri ostida, oilaviy-maishiy xayotdagi munosabatlar natijasida uzbek xalkida uziga xos bir yusinda namoyon buladiki, bu uzbek xalkining milliy xususiyatiga, milliy an'anasiga aylanib kolgan. mana shu mexmondustlik an'anasi bir necha urf-odatlar, udumlar orkali tula namoyon buladi. masalan: uzbek koidalarida mexmon xar doim ochik chexra va shirin kalom bilan kutib olinadi. xonadondagi eng noyob narsalar mexmon oldiga kuyiladi. mexmonni kadr-kiymati uta yukori kadrlanadi. endi udum va marosimlarga kelsak, ular kuchli psixologik va xissiy ta'sir etish kuchiga ega bulib, shular yordamida urf-odat va an'analar bevosita yuzaga chikadi. udum u yoki bu urf-odat va an'ananing bajarish vaktida amal kilinadigan tartib va koidalar. marosim esa, udumni kuz-kuz kilib turadigan tashki bezagi tasviri, ya'ni bajarilishi jarayonidir. ikki kushni xalk uzbeklar bilan kozoklarning tuy utkazish vaktida bajariladigan turli udum va marosimlarni mashxur yozuvchimiz oybek «bolalik» kissasida juda moxirlik bilan tasvirlangan. mana kozoklar tuyida buladigan marosimlar kanday tasvirlangan: bir utovda odamlar tikilinch. ayollar erlardan kochmaydi. bir-birlarini …

mida avloddan-avlodga utib kelgan. urf - odat, an'ana, udum va marosimlar bir-birini tuldirib, bir-biriga utib turishi mumkin. ba'zan ma'lum urf-odatlar an'ana xam sanalishi mumkin, deb kursatiladi. professor n. sarsenbaev. masalan, mexmonga borganda «yuvosh utir» degan uzbek makoli bor. uzbeklar orasida bu-odat. boshka millat vakillari doirasida esa bu odat uzbek xalkining milliy an'anasi sifatida namoyon buladi. ijtimoiy mazmunini va axamiyatiga karab urf-odat va an'analar ilgor va kolok buladi va ijtimoiy rivojlanishga ijobiy ta'sir kursatadi. kolok urf-odat va an'analar deb, umrini utab bulgan davr ruxiga mos kelmaydigan, ijtimoiy xayot tarakkiyotiga monelik kiladigan urf-odat va an'analarga aytiladi. xalk xayotiga singib ketgan urf-odat va an'anani farmon berish, ta'kiklash bilan yuk kilib bulmaydi, eski urf-odatlarni sikib chikarish uchun yangi, jozibali udum va marosimlarni yaratishimiz xalk xayotiga singdirishimiz kerak. shuning uchun xam urf-odat va an'analarni urganishda, rioya kilishda, nixoyatda extiyotkorlik bilan yondashish zarur buladiki, noroziliklarga va tuzatib bulmas xatolarga olib kelishi mumkin. uzbek oilalarida utadigan biron-bir …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "milliy urf-odat va an'analar"

1403843712_47492.doc milliy urf- odat va ananalar reja: 1. individ shakllanishida milliy urf –odatlar va annalarning roli. 2. urf-odat va analarni shakllanishga tasir etuvchi omillar. 3. «urf –odat» va «anana» tushunchalari. 4. «urf-odat» va ananalarning uzgaruvchi va barkarorlik xususiyatlari. 5. urf –odat va ananalarning ijtimoiy vazifalari. 6. uzbek xayotidagi yangi urf-odatlar. ma'lumki, xar bir individ shaxs sifatida shakllanar ekan, fakat uzi yashab turgan davrdagi ijtimoiy munosabatlar ta'siri ostida bulib kolmasdan, shuningdek, tarixiy tajribalar, ajdodlar tomonidan yaratilgan, tuplangan va avloddan-avlodga utib kelayotgan madaniy meroslar, milliy kadriyatlar ta'siri ostida xam shakllanadi. bunda ayniksa, xar bir xalkka mos bulgan milliy urf- odat va an'analarning roli kattadir. sh...

Формат DOC, 38,5 КБ. Чтобы скачать "milliy urf-odat va an'analar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: milliy urf-odat va an'analar DOC Бесплатная загрузка Telegram