qo`shib yoziladimi, ajratib lug'at

PDF 75 pages 314.1 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 75
tursunali jumayev to`ychi valiyev qo`shib yoziladimi, ajratib& maktab o‘quvchilari uchun tursunali jumayev to`ychi valiyev qo`shib yoziladimi, ajratib& maktab o‘quvchilari uchun umida to‘rayeva ikrom islomov o‘zbek tilining zid manoli so‘zlar o‘quv lug`ati maktab o‘quvchilari uchun baxtiyor mengliyev mahbuba xudoyberdiyeva o‘zbek tili iboralarining o‘quv izohli lug`ati maktab o‘quvchilari uchun ikrom islomov otabek shukurov o‘zbek tilining so‘zlar darajalanishi o‘quv lug`ati maktab o‘quvchilari uchun otabek shukurov bashorat bahriddinova o‘zbek tilining ma’nodosh so‘zlar o‘quv lug`ati maktab o‘quvchilari uchun baxtiyor mengliyev bashorat bahriddinova o‘zbek tilining so‘z tarkibi o‘quv lug`ati maktab o‘quvchilari uchun 2 0’zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi qarshi davlat universiteti o’zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi respublika ta’lim markazi qashqadaryo viloyat pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va malakasini oshirish instituti tursunali jumayev to`ychi valiyev qo`shib yoziladimi, ajratib& maktab o‘quvchilari uchun toshkent 2006 3 lug`at, avvalo, o‘rta maktab o‘quvchilari uchun mo‘ljallangan. u, shuningdek, ona tili va adabiyot fani o‘qituvchilari, filolog talabalar va qolaversa, o‘zbek tili …
2 / 75
fakkurli shaxs tarbiyasida ona tili va uning ta’limini tashkil etuvchi vositalarning roli beqiyos. ma’lumki, o‘rta maktab ona tili ta’limining konseptual asoslarida uining zaruriy vositasi ikkita ekanligi ta’kidlanadi: darslik va lug`atlar. o‘quvchilarning ijodiy tafakkurini va nutqini o‘stirishning zaruriy omillaridan biri lug`atlar ustida ishlashdir. lug`atlar o‘quvchilarning ijodiy tafakkuri, mustaqil fikrlash darajasi, ijodiy fikr mahsulini og`zaki va yozma shakllarda ravon bayon etishga olib keladigan behad qimmatli va boy so‘z zahirasini vujudga keltiradi. bugungi kunda rivojlangan mamlakatlarda ta’limning har bir bo‘g`ini uchun (bog`chadan tortib, universitetgacha) yuzlab lug`atlarning maxsus turlari yaratilgani, hatto rus maktablari uchun 30 ga yaqin o‘quv lug`atlari mavjud bo‘lgani holda o‘zbek maktablari uchun bitta «imlo lug`ati» bor, xolos. maktablar uchun izohli lug`at, ma’nodosh so‘zlar lug`ati, antonimlar lug`ati, darajalanish lug`ati, eskirgan so‘zlar lug`ati, shevaga xos so‘zlar lug`ati, iboralar lug`ati, so‘zlarning birikuvchanlik lug`ati, uyadosh so‘zlar lug`ati, shakldosh so‘zlar lug`ati, so‘z tarkibi lug`ati, talaffuzdosh so‘zlar lug`ati, shuningdek, har bir fan bo‘yicha alohida terminologik lug`atlar va …
3 / 75
lug`atlari turkumi yaratildi. o‘quv lug`atlari tajriba sifatida birinchi marta nashr qilinayotganligi uchun kitobxonlar muhokamasiga havola etiladi. lug`atlar haqidagi fikrlaringizni mamnuniyat bilan qabul qilamiz. manzil: qarshi shahri ko‘chabog` ko‘chasi, 17-uy. qarshi davlat universiteti o‘zbek tilshunosligi kafedrasi. tel: (8-375) 25-77-63; 23-48-55). faks: (8-375) 221-13-12. e-mail:kasu_info@edu.uz. b.r.mengliyev filologiya fanlari doktori, professor tuzuvchilardan ushbu lug`at lotincha o`zbek alifbosida tuzilgan bo`lib, maktab o`quvchilariga mo`ljallangan. murakkab tiarkibli so`zlarning imlosi ham o`quvchilarga ba‘zi bir chalkashliklarni keltirib chiqaradi. bir necha qismdan iborat so`zlar odatda o`zak va qo`shimcha, bir necha o`zakdan tuzilgan bo`lishi mumkin. krill hamda lotin alifbosidagi o`zbek yozuvida ham o`zak va qo`shimcha har doim qo`shib yozilaverishi tabiiy. biroq qo`shma, juft hamda takroriy so`zlar, o`zak bilan qo`shimchalanmalar (affiksoidlar) imlosida murakkabliklar talaygina. shuningdek, qo`shma otlar va qo`shma sifatlarning qo`shib yoki ajratib yozishda ham bir qator chigalliklar mavjud. shularni hisobga olgan holda mazkur lug`at o`zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining 1995 yil 24 avgustdagi 339-sonli qarorida ko`rsatilgan “o`zbek tilining asosiy imlo qoidalari” …
4 / 75
`xshatishni anglatuvchi ot va sifatlar qo`shib yozildi: qo`ziquloq, zag`chako`z, ho`kizburun kabi. 5. narsa-jismni rang, maza, shakl-xususiyat hamda o`rin-joyigaiga nisbat berish orqali yuzaga kelgan qo`shma otlar qo`shib yozildi: qizilishton, qirqbo`g`in, sassiqpopishak kabi. 6. narsa-jismni joyga nisbat berish asosida yasalgan qo`shma otlar qo`shib yozildi: suvilon, tog`echki, uyhayvoni, dengizmushugi, suvo`ti, qumsichqon, cho`lkiyigi singari. 7.qaratuvchi birikmaning bir so`zga aylanishi orqali paydo bo`lgan qo`shma otlar qo`shib yozildi: ellikboshi, qo`yboqar, mingboshi, suvtegirmon, toshotar kabi. 6.slavyan tillaridan aynan o`zlashgan yoki so`zma-so`z tarjima qilingan qo`shma otlar qo`shib yozildi: teleko`rsatuv, elektrasbob, yarimo`tkazgich singari. ajratib yozish 1. qo`shma fellarning qismlari ajratib yozildi: javob ber, ishtirok et, gurs et, tamom bo`l, xarj qil kabi. 2. ko`makchi fe‘l va to`liqsiz fe‘llar mustaqil fe‘llradan ajratilib yozildi: o`qiy ber, ayta ol, ishlay ber, o`qir emish kabi. ammo mustaqil fe‘l bilan ko`makchi fe‘l tovush o`zgarishi bilan bog`langan bo`lsa, har ikki so`z qo`shilib yozildi: aytolmadi, ishlayver, o`qirmish, o`qirkan singari. 3. ko`makchilar ajratilib yozildi: u bilan, shu …
5 / 75
: kundan kunga, uydan uyga, hovlidan hovliga kabi. birinchi so`zi chiqish kelishigida bo`lgan belgining ortqligini anglatuvchi birikmalar ajratilib yozildi: yomondan yomon, yaxshidan yaxshi, ko`pdan ko`p kabi. 8. izofali birikmalar ajratilib yozildi: dardi sar, ofati jon, kallai sahar kabi, izofa tushib qoladigan holat yuz bergan o`rinlarda ikki so`z qo`shib yozildi: oxirzamon, gulbeor singari. chiziqcha bilan yozish 1. juft va takror so`zlar chiziqcha bila yozildi, qavs ichida bu juft so`zning -u hamda -yu bog`lovchilari bilan qo`llanish imlosi keltirildi: or-nomus (or-u nomus), yaxshi-yomon (yashi-yu yomon), oz-ko`p (oz-u ko`p) kabi. 2. belgini kuchaytiruvchi unsuri mavjud bo`lgan so`zlarning o`zak va kuchaytiruvchisi orasida chiziqcha qo`yildi: yam-yashil, bus-butun, dum-dumaloq, yap-yangi kabi. 3. ikki o`zak –ma, ba- yordamida bog`lanishidan hosil bo`lgan so`zlarning qismlari chiziqcha bilan ajratildi: qamtima-qamti, sahifama-sahifa, dam-badam, qadam-baqadam singari. 4. slavyan tillaridan aynan yoki so`zma-so`z tarjima qilish yo`li bilan o`zbek tiliga o`tgan bo`lsa, ular chiziqcha bila yozildi: geniral-mayor, metr-sekund, metr- kub kabi. 5.arab tilidan o`zlashgan izofali …

Want to read more?

Download all 75 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qo`shib yoziladimi, ajratib lug'at"

tursunali jumayev to`ychi valiyev qo`shib yoziladimi, ajratib& maktab o‘quvchilari uchun tursunali jumayev to`ychi valiyev qo`shib yoziladimi, ajratib& maktab o‘quvchilari uchun umida to‘rayeva ikrom islomov o‘zbek tilining zid manoli so‘zlar o‘quv lug`ati maktab o‘quvchilari uchun baxtiyor mengliyev mahbuba xudoyberdiyeva o‘zbek tili iboralarining o‘quv izohli lug`ati maktab o‘quvchilari uchun ikrom islomov otabek shukurov o‘zbek tilining so‘zlar darajalanishi o‘quv lug`ati maktab o‘quvchilari uchun otabek shukurov bashorat bahriddinova o‘zbek tilining ma’nodosh so‘zlar o‘quv lug`ati maktab o‘quvchilari uchun baxtiyor mengliyev bashorat bahriddinova o‘zbek tilining so‘z tarkibi o‘quv lug`ati maktab o‘quvchilari uchun 2 0’zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi qarshi ...

This file contains 75 pages in PDF format (314.1 KB). To download "qo`shib yoziladimi, ajratib lug'at", click the Telegram button on the left.

Tags: qo`shib yoziladimi, ajratib lug… PDF 75 pages Free download Telegram