so‘z yasalishi. b.mengliyev

PDF 142 стр. 2,4 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 142
o„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi baxtiyor mengliyev bashorat bahriddinova o‘ral xoliyorov o‘zbek tilining so‘z yasalishi o‘quv lug‘ati (maktab o‘quvchilari uchun) toshkent-2007 2 lug‘at, avvalo, o‘rta maktab o‘quvchilari uchun mo‘ljallangan. lug‘atdan ona tili va adabiyot fani o‘qituvchilari, filolog talabalar va, qolaversa, o‘zbek tili bilan qiziquvchi keng o‘quvchilar ommasi ham foydalanishlari mumkin. mas‟ul muharrir hamid ne’matov filologiya fanlari doktori, professor taqrizchilar abduroziq rafiyev filologiya fanlari nomzodi, dotsent odil begimov filologiya fanlari nomzodi, dotsent 3 alifbo a b d e f g h i j k l m n o p q r s t u v x y z o‘ g‘ sh ch ng 4 so‘zboshi kuchli va ayovsiz raqobatga asoslangan bozor iqtisodiyoti tadbirkor, ijodiy taffakkur sohibi bo„lgan, har qanday qiyin vaziyatdan o„z aql-idroki bilan omon chiqa oladigan mustaqil fikrli, shu bilan birga, shuurida milliy ruhi mustahkam shaxsni tarbiyalashni talab qiladi. inson shaxsida ruh, tafakkur va til chambarchas bog„liqdir. …
2 / 142
lug„ati, darajalanish lug„ati, eskirgan so„zlar lug„ati, shevaga xos so„zlar lug„ati, iboralar lug„ati, so„zlarning birikuvchanlik lug„ati, uyadosh so„zlar lug„ati, shakldosh so„zlar lug„ati, so„z tarkibi lug„ati, talaffuzdosh so„zlar lug„ati, shuningdek, har bir fan bo„yicha alohida terminologik lug„atlar va qomuslar yaratish dolzarb vazifadir. o„quvchilar uchun zarur lug„atlar yaratilmas ekan, ijodiy tafakkurni rivojlantirish mumkin emas, og„zaki va yozma nutqni o„stirish vositasi bo„lgan joriy darsliklar o„z vazifasini to„la bajara olmaydi. bu o„rta ta‟lim bo„g„ini uchun mavzuviy o„quv lug„atlarini yaratish tamoyillarini ishlab chiqish va tuzishni taqozo qiladi. qarshi davlat universiteti o„zbek tilshunosligi kafedrasi professor-o„qituvchilari qashqadaryo viloyat pedagog xodimlarni qayta tayyorlash va malakasini oshirish instituti bilan hamkorlikda maktablar uchun mavzuviy o„quv lug„atlarini ishlab chiqishdek sharafli vazifani o„z zimmalariga oldilar va buning natijasi o„laroq kelajagimiz faxri bo„lgan maktab o„quvchilari uchun shu tipdagi o„quv lug„atlari turkumi yaratildi. o„quv lug„atlari tajriba sifatida birinchi marta nashr qilinayotganligi uchun kitobxonlar muhokamasiga havola etiladi. lug„atlar haqidagi fikrlaringizni mamnuniyat bilan qabul qilamiz. manzil: qarshi …
3 / 142
acha o„zbek tilida so„z yasalishi haqida talay ishlar qilinganiga qaramay, umuman bunday lug„at tuzilmagan. shuni nazarda tutib, birinchi tajriba sifatida “o„zbek tilining so„z yasalishi o„quv lug„uti”ni tuzdik. bu lug„at maxsus, o„ziga xos lug„at turi hisoblanadi. u yasama so„zning qanday va nima vositasida yuzaga kelganligini bilishga yordam beradi. masalan, amal so„zidan beshta yangi so„z va bu yangi so„zdan yana beshta boshqa yangi so„z hosil bo„lganini ko„rishimiz mumkin: amal  amal-dor  amaldor-lik amal-iy  amaliy-ot g‘ayri-amaliy amal-la amal-parast  amalparast-lik be-amal  beamal-lik yangi so„z hosil bo„lishiga tayanch, asos vazifasini o„tovchi so„z yasovchi asos hisoblanadi. yuqoridagi amal so„zi o„zidan kelib chiqqan beshta so„z uchun yasovchi asos. o„z navbatida, bu so„zlar keyingi yasalish uchun yasovchi asos vazifasini o„taydi. yasovchi asosdan yuzaga kelgan so„z esa yasama so„zdir. amal so„zidan hosil bo„lgan beshta so„z va keyingi yasalish bunga misol bo„la oladi. yasama so„zni vujudga keltiruvchi turli vosita mavjud. ular qo„shimcha yoki so„z ko„rinishida bo„lishi …
4 / 142
hodisasining asli “o„zbek tilining so„z tarkibi o„quv lug„ati”da berilgani uchun ko„rsatilmadi: bo„ya  bo„yo-q, ot (ism)  at-a  ato-q  atoq-li kabi. lug„atda 3257 ta tub so‟z (so„z yasalish uyasi) berilgan bo‟lib, ulardan 9443 ta yasama so‟z hosil bo‟lishi ko„rsatilgan. demak, bu lug„atda o„rtacha 1 ta so„zdan 3 ta so‟z yasalganini ko„rish mumkin. albatta, lug„at o„zbek tilidagi hamma so„zlarni qamrab olmagan. faqat eng faollari – maktab o„quvchilari uchun tushunarli bo„lgan so„zlargina lug„atda o„z aksini topgan. 6 a abad  abad-iy  abadiy-lik abadiy-an abadiy-at g‘ayri-adabiy ba-adab  baadab-lik abjir  abjir-lik ablah  ablah-larcha ablah-lik ablah-ona abzal (ot abzali)  abzal-la adab  adab-iy  adabiy-ot  adabiyot-chi  adabiyotchi-lik adabiyot-shunos   adabiyotshunos-lik adab-li  adabli-lik adab-siz  adabsiz-lik be-adab beadab-lik beadab-garlik beadab-garchilik beadab-larcha beadab-ona beadab-chilik afsona  afsona-viy afsona-vor afsona-chi afsun  afsun-gar afsun-kor afsun-la afsun-chi afsus  afsus-la afsus-li afv  afv etmoq afyun  afyun-kash …
5 / 142
oqa-li aloqa-siz aloqa-chi alpinist  alpinist-lik alyor  alyor-chi amaki  amaki-vachcha amal  amal-dor  amaldor-lik amal-iy  amaliy-ot g‘ayri-amaliy amal-la amal-parast  amalparast-lik be-amal  beamal-lik amin  amin-lik amir  amir-lik amlok  amlok-dor  amlokdor-xona amma  amma-vachcha amper  amper-li amper-metr amper-sekund amper-soat an‟ana  an‟ana-viy  an‟anaviy-lik anarxiya  anarxiya-chi andava  andava-la andaza  andaza-la andaza-li beanda-za 8 andaza-siz andisha  andisha-li  andishali-lik andisha-siz  andishasiz-lik be-andisha  beandisha-lik aniq  aniq-la  aniq-lo-vchi aniq-lik aniq-siz  aniqsiz-lik no-aniq  noaniq-lik anjir  anjir-zor anonim  anonim-ik anonim-ka anor  anor-zor anoyi  anoyi-lik anqov  anqov-lik antonim  antonimlik antropolog  antropolog-ik antropolog-iya ancha  ancha-yin ancha-ki apteka  apteka-chi aqida  aqida-parast  aqidaparast-lik aqida-chi  aqidachi-lik aql  aql-iy aql-an aql-li  aqlli-lik aql-siz  aqlsiz-lik be-aql  beaql-lik beaql-larcha arab  arab-i arab-iy arab-cha arab-shunos  arab-shunos-lik araq …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 142 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "so‘z yasalishi. b.mengliyev"

o„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi baxtiyor mengliyev bashorat bahriddinova o‘ral xoliyorov o‘zbek tilining so‘z yasalishi o‘quv lug‘ati (maktab o‘quvchilari uchun) toshkent-2007 2 lug‘at, avvalo, o‘rta maktab o‘quvchilari uchun mo‘ljallangan. lug‘atdan ona tili va adabiyot fani o‘qituvchilari, filolog talabalar va, qolaversa, o‘zbek tili bilan qiziquvchi keng o‘quvchilar ommasi ham foydalanishlari mumkin. mas‟ul muharrir hamid ne’matov filologiya fanlari doktori, professor taqrizchilar abduroziq rafiyev filologiya fanlari nomzodi, dotsent odil begimov filologiya fanlari nomzodi, dotsent 3 alifbo a b d e f g h i j k l m n o p q r s t u v x y z o‘ g‘ sh ch ng 4 so‘zboshi kuchli va ayovsiz raqobatga asoslangan bozor iqtisodiyoti tadbirkor, ijodiy taffakkur sohibi ...

Этот файл содержит 142 стр. в формате PDF (2,4 МБ). Чтобы скачать "so‘z yasalishi. b.mengliyev", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: so‘z yasalishi. b.mengliyev PDF 142 стр. Бесплатная загрузка Telegram