Назад

adabiyot 10 yangi

PDF 312 стр. 29,8 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (6 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 312
adabiyot toshkent – 2022 10 yangi nashr umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 10-sinfi uchun darslik o‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi nashrga tavsiya etgan uo‘k 821.512.133(075.3) kbk 83.3(5o‘)ya72 m 54 respublika maqsadli kitob jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan chop etildi. original maket va dizayn konsepsiyasi respublika ta’lim markazi tomonidan ishlandi. isbn 978-9943-8380-7-9 â© respublika ta’lim markazi, 2022 tuzuvchilar: zulxumor mirzayeva, komil jalilov mas’ul muharrir: shuhrat sirojiddinov – alisher navoiy nomidagi toshdo‘tau rektori, fi lologiya fanlari doktori, professor. taqrizchilar: ulug‘bek hamdam – o‘zr fa o‘zbek tili, adabiyoti va folklori instituti “xx asr adabiyoti va hozirgi adabiy jarayon” bo‘limi mudiri, fi lologiya fanlari doktori, professor. zulayho mamatqulova – farg‘ona viloyati toshloq tumanidagi 15-o‘rta maktab oliy toifali ona tili va adabiyot fani o‘qituvchisi. adabiyot [matn]: 10-sinf uchun darslik / z. i. mirzayeva, k. q. djalilov. – toshkent: respublika ta’lim markazi, 2022. – 312 b. uo‘k 821.512.133(075.3) kbk 83.3(5o‘)ya72 3 ? kirish. badiiy tahlil metodlari mavzuni oê»rganish jarayonida: …
2 / 312
iz boshqa bir hayotni “yashab o‘tasiz”. bu esa o‘zingiz uchun yangi dunyolarni kashf qilishga, hayot haqidagi qa- rashlaringizni boyitishga, ochiq qolgan savollaringizga javob topishga va eng muhimi, o‘zingizni “taftish etish”ga yordam beradi. o‘ylab ko‘ring: siz “o‘zini taft ish etish” deganda nimani tushunasiz? bunda badiiy asar mutolaasi sizga qay jihatdan yordam beradi? eslang: bir asarga takror murojaat qilganmisiz, uni qayta o‘qiganmisiz? asar- ni takror o‘qiganingizda avvalgi va keyingi xulosalaringizda qanday farqlarni kuzatgansiz? bu farqlarning sabablari nimada bo‘lishi mumkin? asarni tushunishimizda avvalgi bilimlarimiz, dunyoqarashimiz, hayo- tiy tajribamiz, mutolaa jarayonidagi emotsional holatimiz ham muhim ahamiyat kasb etadi. badiiy-g‘oyaviy jihatdan yuksak asarlar yagona mazmun-mohiyatga ega bo‘lmaydi, ular takror mutolaa qilganingizda yangi fi krlar, yangi xulosalar beraveradi. badiiy matnni turli xil nuqtayi nazardan tahlil qilish, uning “yozilgan” qismi asosida “yozilmagan” nuq- talarini kashf etishda badiiy tahlil metodlari ham yordam beradi. shunday metodlardan biri ijtimoiy (sotsiologik) metoddir. ijtimoiy tahlil metodi badiiy asarni u yaratilgan davrdagi ijtimoiy …
3 / 312
alarni o‘ylab ko‘rishga da’vat etmoqda? – ijodkor badiiy va g‘oyaviy maqsadini ifodalashda qanday so‘z yoki so‘z birikmalaridan, til vositalaridan foydalanmoqda? badiiy adabiyot ð¾â€˜z davrining ijtimoiy-siyosiy voqealari mahsulidir. ma’lum bir davrdagi xalqning turmush tarzi, urf-odatlari, tafakkur dara- jasi, orzu-o‘ylari, muammolari, ijtimoiy munosabatlar muayyan davrda yaratilgan asarlarda aks etadi. o‘ylab ko‘ring: sizningcha, ijtimoiy tahlil metodi badiiy asarning yuqorida qayd etil- ganlardan tash qari yana qanday xususiyatlarini ochish imkonini beradi? fikrlaringizni o‘qigan asarlaringiz misolida dalillang. xx asr o‘zbek adabiyotining yetuk namoyandalaridan biri abdulhamid sulaymon o‘g‘li cho‘lponning “ko‘saklar” she’rini ijtimoiy metod orqali tahlil qilamiz. diydirab yotarkan yerda ko‘saklar, nomard changaliga tushgan ko‘saklar. behisob ko‘saklar butun o‘lkada, shu qishga o‘xshagan qora o‘lkada. cho‘lpon tahlil qiling: sizningcha, she’r nima haqida? she’rni o‘qib, qanday manzarani ta- savvur qildingiz? shoir “yerda diydirab yotgan ko‘saklar” orqali qanday g‘oyani ilgari surmoqda? xx asr boshlarida paydo bo‘lgan jadid (yangi) adabiyotini ijtimoiy tah- lillarsiz anglash mumkin emas. chunki bu davr adabiyoti mustamlaka- …
4 / 312
i matnning tagma’nolarini taftish etish orqali undagi ijtimoiy mazmunni anglashga harakat qiladi. ya’ni yerdagi ko‘saklarning diydirab yotishi shunchaki joê»n holat emasligiga, cho‘lpon “qora qish”ni “qora o‘lka”ga o‘xshatish orqali so‘zlarga ramziy ma’no yuklaganiga e’tibor qaratadi. she’r davr voqealari kontekstida (ijtimoiy metodda) tahlil qilinganda ko‘saklarning bemavrid xazon bo‘lishi o‘lkaning qora kunlar girdobida qolishiga mush- tarakligiga oid ijtimoiy-g‘oyaviy haqiqatlar oydinlashadi. chindan ham, yuqoridagi an’anaviy she’riyatda kam uchraydigan, o‘ziga xos tasvir vo- sitasi orqali shoir she’rning ta’sirchanligini, ifoda qudratini kuchaytirish- ga muvaff aq bo‘lgan. * * * xvii asr oxiri – xviii asr boshlarida yashab ijod qilgan ingliz adibi jonatan sviftning “gulliverning sayohatlari” romanidan parchani o‘qing. unda bosh qahramon dengizchi lemyuel gulliver tushib qolgan mitti odamchalar (liliputlar) o‘lkasidagi liliputiya va blefusku davlatlari o‘rtasi- dagi urush sabablari bayon qilingan. mazkur parchani ijtimoiy metod yordamida tahlil qiling. tuxumni uchidan yoki poynagidan sindirish mojarosi orqali muallif o‘z davriga xos qanday muammolarni ko‘targan deb o‘ylaysiz? mana, o‘ttiz olti …
5 / 312
impe- rator o‘lgan, boshqasi tojidan mahrum bo‘lgan. blefusku hukmdorlari bu qo‘zg‘olonlarni avj oldirishgan, qo‘zg‘olon qatnashchilarini o‘z mam- lakatlarida yashirishgan. tuxumni uchidan sindirishdan bosh tortgani uchun oê»n bir ming fanatik o‘lim jazosiga hukm qilingan. mana shu ma- salaga bag‘ishlab, yuzlarcha tom kitoblar yozilgan. biroq poynakchilar tarafdorlarining kitoblari allaqachonlar man etilgan, partiya esa davlat lavozimlarini egallashdan mahrum etilgan. ... surgun qilingan poynakchilar blefusku imperiyasida ishonchli bosh- pana topishdi. bora-bora ular imperatorga shunday ta’sir o‘tkazishdiki, u bizning davlatimizga urush e’lon qilishgacha borib yetdi. urush o‘ttiz olti qamar yildan beri davom etmoqda, ammo dushman tomonlardan biron- tasi ham uzil-kesil g‘alaba bilan maqtana olmaydi. shu muddat ichida biz qirqta katta harbiy kema va o‘ttiz ming eng yaxshi dengizchilari bilan juda 6 ko‘p mayda kemalarni yo‘qotdik. aytishlaricha, dushman bizdan ham ko‘ra ko‘proq talafot ko‘rgan. biroq, shunga qaramay, dushman yangi fl otni shay- ladi, bizning hududimizga desant tashlashga hozirlik ko‘rmoqda. jonatan svift, “gulliverning sayohatlari” romanidan (sotiboldi yoê»ldoshev …
6 / 312
lil metodlari vositasida yon- dashish asarning turli talqinlarini yuzaga keltiradi. masalan, cho‘lpon- ning 1922-yilda yozilgan “aldanish” she’ri ko‘plab adabiyotshunoslar tomonidan tahlil qilinib, turli xil va ayni paytda rang-barang xulosalarni keltirib chiqargan. besh yillik yonishim bir yil uchunmi? erkalab o‘tkuvchi bir yel uchunmi? ko‘zimga ko‘ringan sarobmi edi? men shunga aldanib tog‘larmi oshdim? sevgimning boqchasi xarobmi edi? shu boqcha ichida yo‘lmi adashdim? nega men sevmadim? o‘t emasmidi? shul o‘t ichidagi men emasmidim? ka’bamga osilgan but emasmidi? butni “tangri” degan men emasmidim? oh, endi bildimki, barchasi xayol, barchasi bir totli, rohat tush ekan. ket, yo‘qol ko‘zimdan, haqiqat, yo‘qol, bag‘rimga botmoqda og‘uli tikan... bir guruh olimlar mazkur she’rni ijtimoiy tahlil metodi asosida – shoir yashagan davrdagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar bilan bog‘lab tahlil qiladi. ularning fi kricha, cho‘lpon 1917-yildagi inqilobdan millat ke- lajagi uchun ijobiy natijalar kutgan, lekin besh yil ichida orzulari sarob- ga, “xayol”ga, “bir totli tush”ga aylanganini bilgach, ushbu “alda- nish” she’rini yozgan. ya’ni …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 312 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "adabiyot 10 yangi"

adabiyot toshkent – 2022 10 yangi nashr umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 10-sinfi uchun darslik o‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi nashrga tavsiya etgan uo‘k 821.512.133(075.3) kbk 83.3(5o‘)ya72 m 54 respublika maqsadli kitob jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan chop etildi. original maket va dizayn konsepsiyasi respublika ta’lim markazi tomonidan ishlandi. isbn 978-9943-8380-7-9 ⩠respublika ta’lim markazi, 2022 tuzuvchilar: zulxumor mirzayeva, komil jalilov mas’ul muharrir: shuhrat sirojiddinov – alisher navoiy nomidagi toshdo‘tau rektori, fi lologiya fanlari doktori, professor. taqrizchilar: ulug‘bek hamdam – o‘zr fa o‘zbek tili, adabiyoti va folklori instituti “xx asr adabiyoti va hozirgi adabiy jarayon” bo‘limi mudiri, fi lologiya...

Этот файл содержит 312 стр. в формате PDF (29,8 МБ). Чтобы скачать "adabiyot 10 yangi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: adabiyot 10 yangi PDF 312 стр. Бесплатная загрузка Telegram

Похожие файлы

Вам также может понравиться

Показать все
10-sinf adabiyot [@kitob_pdf_yuklabot] — PDF PDF
10-sinf adabiyot [@kitob_pdf_yuklabot]
314 стр. 25,4 МБ
10-sinf adabiyot kitobi — PDF PDF
10-sinf adabiyot kitobi
85 стр. 7,7 МБ
adabiyot 2-qism 10-sinf — PDF PDF
adabiyot 2-qism 10-sinf
184 стр. 1,6 МБ
ahmad yassaviy 10-sinf adabiyot — PPT PPT
ahmad yassaviy 10-sinf adabiyot
15 стр. 6,8 МБ
5-adabiyot yangi 4-chorak.. — DOCX DOCX
5-adabiyot yangi 4-chorak..
3 стр. 78,0 КБ
9-sinf adabiyot darslik (yangi) — PDF PDF
9-sinf adabiyot darslik (yangi)
368 стр. 3,5 МБ
7-sinf adabiyot yangi darslik — PDF PDF
7-sinf adabiyot yangi darslik
224 стр. 45,4 МБ
adabiyot 5 yangi sinov 2 — DOCX DOCX
adabiyot 5 yangi sinov 2
1 стр. 29,6 КБ
adabiyot 10 sinf test 2 chorak — DOCX DOCX
adabiyot 10 sinf test 2 chorak
2 стр. 22,1 КБ
10-sinf ona tili va adabiyot — DOCX DOCX
10-sinf ona tili va adabiyot
13 стр. 54,4 КБ
10-sinf adabiyot abdulla oripov sherlari — PPT PPT
10-sinf adabiyot abdulla oripov sherlari
16 стр. 8,9 МБ