umumiy_kimyo_2-qism

PDF 95 sahifa 3,8 MB Bepul yuklash

95 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 3,8 MB

Fayl turi PDF

Sahifalar 95

Yangilangan May 2026

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 95

nasimov a.m., tashpulatov x.sh.nasimov a.m., tashpulatov x.sh. *anorganik kimyo *organik kimyo *ma’lumotnomalar 2-qism 1 kirish “kadrlar tayyorlash milliy dasturi” tizimida ta’limda uzluksizlikni ta’minlash bo’g’ini yoshlarni qiziqishi va iqtidorini e’tiborga olib, kasbga yo’naltirish hisoblanadi. shundan kelib chiqib tabiiy va tibbiyot yo’nalishida akademik litseylar o’quvchilari uchun ko’plab qo’llanma va darsliklar chop etilgan. ularda asosan oliy oq’uv yurtlariga kirish uchun nazariy ma’lumotlar va amaliy mashg’ulotlar berilgan. qo’lingizdagi qo’llanma esa akademik litseylarning tabiiy yo’nalishi 3 yillik o’quv rejasi asosida tuzilgan bo’lib, unda umumiy, anorganik va organik kimyodan nazariy ma’lumotlar, masalalarning yechimlari keltirilgan. uni tayyorlashda mavzuni yoritish uchun iloji boricha qisqa va to’liqroq ma’lumot berishga harakat qilindi. hozirda kirish imtihonlarida test topshiriqlarini yechish usullari bo’yicha juda ko’p qo’llanmalar mavjudligiga qaramasdan, ularning ko’pchiligida masalalar yechish turli xil proportsiyalar tuzishga asoslanadi. bu esa o’quvchida bir tomonlama, ya’ni faqat masalani yechimini topishdan boshqa maqsad qoldirmasligiga olib kelishi mumkin. shuning uchun biz qo’llanmada iloji boricha test topshiriqlarini yechishda kimyoviy …

2 / 95

arga chuqur minnatdorlik bildiradi. mualliflar ushbu qo’llanma bo’yicha barcha fikr va mulohazlarni quyidagi manzilda mamnuniyat bilan qabul qiladi. samarqand shahri, 140104, universitet xiyoboni ko’chasi 15, samarqand davlat universiteti, kimyo bo’limi, anorganik kimyo kafedrasi, 408 xona. e-mail: xurshiduz@rambler.ru mailto:xurshiduz@rambler.ru 2 3 anorganik kimyo reaksiyalarda mavzu: vodorod – h2 olinishi: laboratoriyada: 1. suyultirilgan kislotalarga metallar ta’siridan: zn+2hcl=zncl2+h2↑ 2. amfoter metallarga ishqor ta’sir ettirib: al+naoh+3h2o=na[al(oh)4]+1,5h2↑ sanoatda: 1. metanni konversiyalab: ch4+h2o=co+3h2 (t=800°c, kat) 2. suv bug’ini cho’g’langan koksga ta’sir ettirib: c+h2o=co+h2 co+h2o=co2+h2 3. cho’g’langan temirga suv bug’i ta’siridan: 3fe+4h2o=fe3o4+4h2↑ 4. suvni elektroliz qilib: 2h2o=2h2+o2 kimyoviy xossalari: 1. kislorodda yorqin havorang alanga berib yonadi: 2h2+o2=2h2o 2. galogenlar, n2 va s bilan oson ta’sirlashadi: h2+cl2=2hcl n2+3h2=2nh3 h2+s=h2s 3. ko’pchilik metal oksidlarini qaytaradi(vodorodotermiya): cuo+h2=cu+h2o wo3+3h2=w+3h2o 4. ishqoriy va ishqoriy yer metallari bilan gidridlar hosil qiladi: ca+h2=cah2 2na+h2=2nah 5. molekulyar vodorod viiib guruh metallariga yaxshi yutiladi. masalan, 1 hajm pd 700 hajm vodorodni yutadi. mavzu: gidridlar – ehx …

3 / 95

ta’sirlashadi: c+h2o=co+h2 4. ishqoriy va ishqoriy-yer metallari bilan ta’sirlashadi: 2na+2h2o=2naoh+h2↑ 5. asosli va kislotali oksidlar bilan ta’sirlashadi: cao+h2o=ca(oh)2 so3+h2o=h2so4 mavzu: ftor – f2 minerallari: caf2 – flyuorit(plavik shpat) na3[alf6] – kriolit 3ca3(po4)2∙caf2 – ftorappatit olinishi: 4 1. kf ning hf dagi suyuqlanmasini elektroliz qilib olinadi: 2kf=2k+f2↑ kimyoviy xossalari: 1. ftor juda aktiv metalmas. u faqatgina bevosita kislorod va azot bilan ta’irlashmaydi. mavzu: vodorod ftorid – hf olinishi: flyuoritga kons.h2so4 ta’siridan olinadi: caf2+h2so4=caso4+2hf kimyoviy xossalari: 1. plavik kislota shishani yemiradi: sio2+4hf=sif4+2h2o 2hf+sif4=h2[sif6] 2. agf suvda yaxshi eriydi. mavzu: xlor – cl2 minerallari: kcl – silvin kcl∙mgcl2∙6h2o – karnallit kcl∙mgso4∙3h2o – kainit olinishi: laboratoriyada: 1. xlorid kislotaga oksidlovchilar ta’sir ettirib olinadi: 2kmno4+16hcl=2kcl+2mncl2+5cl2↑+8h2o mno2+4hcl=mncl2+cl2↑+2h2o sanoatda: 1. osh tuzi eritmasini elektroliz qilib olinadi: 2nacl+2h2o=2naoh+cl2↑+h2↑ kimyoviy xossalari: 1. xlor juda kuchli oksidlovchi. u vodorod va metallar bilan kuchli ta’sirlashadi: h2+cl2=2hcl 2fe+3cl2=2fecl3 2sb+3cl2=2sbcl3 2. u metalmaslar bilan ham ta’sirlashadi: 2p+3cl2=2pcl3 3. xlor suvda erib kislotalar aralashmasini …

4 / 95

deyiladi. unda au va pt eriydi: au+3hcl+hno3=aucl3+no↑+2h2o 3. kuchlanishlar qatorida h2 dan o’ngda turgan metallar hcl da erimaydi. mavzu: xorning kislorodli birikmlari kislorodli kislotalari: hclo, hclo2, hclo3, hclo4 kimyoviy xossalari: 1. gipoxlorit kislota juda kuchsiz kislota. parchalanganda atomar kislorod ajralib chiqqanligi uchun juda kuchli oksidlovchi: 5 hclo=hcl+o 2. gipoxloritlarni olish uchun xlor sovuq ishqor eritmasida eritiladi: 2koh+cl2=kcl+kclo+h2o (javell suvi) 3. ohak eritmasiga xlor yuborilsa xlorli ohak hosil bo’ladi: ca(oh)2+cl2=caocl2+h2o 4. xlorli ohak havoda va kislotalar ta’siridan parchalanadi: 2caclocl+co2=caco3+cacl2+cl2↑ caclocl+2hcl=cacl2+cl2↑+h2o 5. clo2 ishqorlarda erib disproporsilanadi: 2clo2+2koh=kclo2+kclo3+h2o 6. xlorat kislota quyidagicha hosil qilinadi: ba(clo3)2+h2so4=baso4+2hclo3 7. bertolle tuzi katalizatorsiz 400°c da parchalanganda xlorid va perxloratlar hosil bo’ladi: 4kclo3→3kclo4+kcl 8. bertolle tuzi mno2 ishtirokida xlorid va kislorodni hosil qiladi: 2kclo3→2kcl+3o2↑ 9. perxlorat kislota – hclo4 eng kuchli kislorodli kislota hisoblanib, u perxloratlarga kons.h2so4 ta’siridan olinadi: kclo4+h2so4=khso4+hclo4 10. perxloratlar oksidlovchilik xossasini namoyon qilmaydi. mavzu: brom va yod – br2/j2 olinishi: 1. bromidlarni/yodidlarni xlor bilan siqib …

5 / 95

atda havoni fraksiyalab, yoki suvni elektroliz qilib: 2h2o=2h2+o2 kimyoviy xossalari: 1. moddalar o2 da yonganda oksidlar hosil bo’ladi: s+o2=so2 4li+o2=2li2o 2cu+o2=2cuo 2h2s+3o2=2so2+2h2o 2. barcha organik moddalar o2 da yonadi: ch4+2o2=co2+2h2o c6h12o6+6o2=6co2+6h2o 3. fosfor o2 da yonganda 2 xil oksid hosil bo’ladi: 6 4p+3o2=2p2o3 (o2 kam) 4p+5o2=2p2o5 (o2 mo’l) mavzu: ozon – o3 olinishi: 1. ozonatorda olinadi: 2o3=3o2 kimyoviy xossalari: 1. ozon juda kuchli oksidlovchi: 2ag+o3=ag2o+o2↑ 3pbs+4o3=3pbso4 3h2s+4o3=3h2so4 sifat reaksiya: 1. kj eritmasi orqali o’tkazilganda binafsha rangli yod cho’kmasi hosil bo’ladi: 2kj+o3+h2o=2koh+j2+o2↑ mavzu: vodorod peroksid – h2o2 olinishi: 1. bao2 ga h2so4 ta’siridan: bao2+h2so4=h2o2+baso4 kimyoviy xossalari: 1. mno2 katalizatori ishtirokida oson parchalanadi: 2h2o2=2h2o+o2↑ 2. h2o2 kuchsiz kislota xossasiga ega. ishqorlar bilan peroksidlar hosil qiladi: h2o2+ba(oh)2=bao2+2h2o 3. h2o2 kuchli oksidlovchi hisoblanadi: 2kj+h2o2=j2+2koh pbs+4h2o2=pbso4+4h2o 4. h2o2 kuchli oksidlovchilar bilan oksidlanadi: 2kmno4+3h2so4+5h2o2=k2so4+mnso4+5o2↑+8h2o mavzu: oltingugurt – s minerallari: fes – temir sulfid; fes2 – pirit; zns – rux aldamasi; caso4∙2h2o – gips; caso4 – angidrit; …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 95 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"umumiy_kimyo_2-qism" haqida

nasimov a.m., tashpulatov x.sh.nasimov a.m., tashpulatov x.sh. *anorganik kimyo *organik kimyo *ma’lumotnomalar 2-qism 1 kirish “kadrlar tayyorlash milliy dasturi” tizimida ta’limda uzluksizlikni ta’minlash bo’g’ini yoshlarni qiziqishi va iqtidorini e’tiborga olib, kasbga yo’naltirish hisoblanadi. shundan kelib chiqib tabiiy va tibbiyot yo’nalishida akademik litseylar o’quvchilari uchun ko’plab qo’llanma va darsliklar chop etilgan. ularda asosan oliy oq’uv yurtlariga kirish uchun nazariy ma’lumotlar va amaliy mashg’ulotlar berilgan. qo’lingizdagi qo’llanma esa akademik litseylarning tabiiy yo’nalishi 3 yillik o’quv rejasi asosida tuzilgan bo’lib, unda umumiy, anorganik va organik kimyodan nazariy ma’lumotlar, masalalarning yechimlari keltirilgan. uni tayyorlashda mavzuni yoritish uchun ilo...

Bu fayl PDF formatida 95 sahifadan iborat (3,8 MB). "umumiy_kimyo_2-qism"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: umumiy_kimyo_2-qism PDF 95 sahifa Bepul yuklash Telegram