kimyo fanidan abiturientlar uchun ayrımi nazariy ma'lumotlar

DOC 48 pages 2.0 MB Free download

48 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.0 MB

File type DOC

Pages 48

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 48

кимё фанидан абитуриентлар кимё фанидан абитуриентлар учун айрим назарий маълумотлар 2-китоб 2008-йил i. atom molekulyar ta’limot · moddalar ularning kimyoviy xossalarini o’zida saqlovchi eng kichik zarralar boigan molekulalardan tashkil topgan. · molekulalar atomlardan tashkil topgan. · atomlar murakkab tuzilishga ega boiib, elektron, proton, neytron va boshqa mikrozarralardan tashkil topgan. · molekula va atomlar doimiy harakatda boladi. ii. atom · atomlar juda kichik zarrachalar bo’lib, ma’lum massaga ega. masalan, vodorod atomining absolyut massasi 0,000000000000000000000001674 gr yoki 1,674(10-23 gr. uglerod atomining absolyut massasi 19,993(10-23 gr. · atomning nisbiy massasi 12c atomining massasi 1/12 qismidan necha marta katta ekanligini bildiradigan sondir. · 12c atomining massasi 1/12 qismining massasi 1,66057 (10-24 gr yoki 1.66057 (10-27 kg · 1,66057 (10-24 gr = m.a.b. massaning atom birligi. · nisbiy atom massa ar bilan ifodalanadi. indeksdagi “r” nisbiy (relative) degan ma’noni anglatadi. · kislorod atomining nisbiy massasi: yoki 16 · elementning nisbiy atom massasiga son jihatdan teng …

2 / 48

kibini kimyoviy belgilar va (zarurat boisa) indekslar yordamida ifodalanishi. kimyoviy formula: modda qanday elementlardan tashkil topganligini (sifat tarkibi); moddaning bitta molekulasi tarkibiga har qaysi elementning nechtadan atomi kirishini (miqdor tarkibi); moddaning bitta molekulasini bildiradi. masalan, h2so4 – sulfat kislota. h2so4 – sulfat kislotani bitta molekulasini va molekulada 2 ta vodorod, 1 ta oltingugurt va 4 ta kislorod atomi mavjudligini (miqdor tarkibi), 3 ta element (vodorod, oltingugurt, kislorod) dan (sifat tarkibi) iboratligini bildiradi. shuningdek molekulalani haqiqiy va nisbiy massasini ham topish mumkin. haqiqiy massani topish uchun 2 ta vodorod, 1 ta oltingugurt va 4 ta kislorod atomlarining haqiqiy massalarini qo’shiladi. bunday kichik sonlar ustida amallarni bajarish qiyinchiliklarni keltirib chiqaradi. shuning uchun molekulani nisbiy massasini – mr va mol miqdorini hisoblab topiladi. mr(h2so4)= 1*2+32+16*4 = 98 bir mol – moddaning nisbiy molekulyar massasiga son jihatdan teng va gram bilan ifodalangan qiymatidir. valentlik • valentlik deb, element atomining boshqa elementlar atomlarining aniq sonini …

3 / 48

kvivalentlariga proporsional bo’lgan massa miqdorlarda birikadi yoki almashinadi (ekvivalentlar qonuni). elementning ekvivalentligi deb 1 mol yoki 1 g vodorod atomi bilan birikadigan yoki shuncha miqdor vodorod o’rnini oladigan miqdoriga aytiladi. ekvivalent modda formula misol 1 oddiy modda 2 asos 3 oksid 4 kislota 5 tuz oksidlarning ekvivalenti bunda: mr — oksidning molekular massasi; ( — oksid hosil qiluvchi elementning valentligi; n — oksid hosil qiluvchi elementning shu oksiddagi atom soni. asoslarning ekvivalenti bunda: mr — asosning molekular massasi; n(oh) — asosdagi gidroksid guruh soni. kislotalarning ekvivalenti bunda: mr — kislotaning molekular massasi; n(h) — kislota tarkibidagi metallga o’rnini bera oladigan vodorod atomlari soni. tuzlarning ekvivalentligi bunda: mr — tuzning molekular massasi; ( — tuz hosil qiluvchi metallning valentligi; n — tuz hosil qiluvchi metallning shu tuzdagi atom soni. ekvivalent nomalum bo’lgan elementning ekvivalenti malum bo’lgan element bilan hosil qilgan birikmasiga qarab ikkinchi elementning nomini aniqlashda. formuladan foydalaniladi. • ekvivalent — …

4 / 48

(1 ekvivalent hajm h — 11,2 l/rnol, o — 5,6 l/mol). avogadro qonuni. molyar hajm 1811-yilda a.avogadro ushbu qonunni ochgan: • bir xil sharoitda o’zaro teng hajmdagi turli xildagi gazlarda molekulalar soni teng boiadi. har qanday gazning 6,02(1023 ta zarrasi (1 moli) normal sharoitda 22,4 l hajmni egallaydi. • modda hajmining ( ga uning miqdoriga nisbati shu moddaning molyar hajmi vm deb ataladi: jadval-3 modda mr molyar massasi molyar hajmi molekkulyar soni h2 2 2gr 22,4 1 6,02.1023 ta co2 44 44gr 22,4 1 6,02.1023 ta ci2 71 71gr 22,4 1 6,02.1023 ta gazning zichligini topish uchun formuladan foydalanamiz. gazning nisbiy zichligini topish uchun formuladan foydalanamiz. gazning hajmi, bosimi va temperatura orasidagi bog’liqlik,odatda boyi-marioti va gey-lynssaklaming gazlarga oid qonunlarini birlashgan tenglamasi bilan ifodalanadi. har qanday gazning bir moli uchun o’zgarmas kattalik ekanligini d.i.mendeleev aniqladi va r harfi bilan ifodalanadi r-gazning o’zgarmas doiniysi deb ataldi. demak n mol gaz uchun pv=nrt …

5 / 48

las qonuni). reaksiyalarning issiqlik effekti boshlang’ich moddalar bilan hosil bolgan mahsulotlarning tabiatiga bog’liq bo’lib, reaksiyaning oraliq bosqichlariga taalluqli emas (gess qonuni). vi. anorganik modda klassifikasiyasi. oksidlar klassifikasiyasi. oksidlar misollar 1 asosli k2o, na2o, сao, cuo, bao, li2o, mgo, feo, sro, cro, mno, mn2o3 2 kislotali so3,so2,co2,sio2,p2o3,p2o5,ci2o3,no2,cro3, mno3, mn2o7 3 amfoter ai2o3,zno,zn2o3,sno,pbo2,pbo2,cr2o3,beo,fe2o3,mno2 4 befarq(indefirent) no,co,n2о,sio 5 peroksid na2o2,h2o2,k2o2,bao2 6 superoksid ko3 7 aralash oksidlar fe3o4,pb2o3,ca2o3,mn3o2 kislotalar klassifikasiyasi. kislota turlari misollar 1 o2 bo’yicha kislorodsiz hci,h2s,hf,hj,hbr,h2se. kislorodli hcio,hcio2,h2so4, h2so4 2 h2 bo’yicha 1 negizli hci,hf,hj,hbr,hcio,hno3. 2 negizli h2s,h2so4,h2seo4 ko’p negizli h3po4,h3po3,h4p2o7 asoslar klassifikasiyasi asos turlari misollar 1 suvda eriydigan (ishqor) lioh,naoh,koh,csoh,rboh,froh ba(oh)2, sr(oh)2 va ca(oh)2 2 suvda erimaydigan (asoslar) mg(oh)2 va yonaki gruppacha metallarining gidroksidlari 3 amfoter (asoslar) zn(oh)2, ai(oh)3, fe(oh)3, cr(oh)3, be(oh)2 tuzlar molekulasi metall atomi va kislota qoldig’idan tashkil topgan murakkab moddalar tuzlar deyiladi. (metall atomi o’rnida nh4 ioni ham bo’lishi mumkin. bunday tuzlar ammoniy tuzlari deyiladi.) tuzlar klassifikasiyasi tuzlar …

Want to read more?

Download all 48 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kimyo fanidan abiturientlar uchun ayrımi nazariy ma'lumotlar"

кимё фанидан абитуриентлар кимё фанидан абитуриентлар учун айрим назарий маълумотлар 2-китоб 2008-йил i. atom molekulyar ta’limot · moddalar ularning kimyoviy xossalarini o’zida saqlovchi eng kichik zarralar boigan molekulalardan tashkil topgan. · molekulalar atomlardan tashkil topgan. · atomlar murakkab tuzilishga ega boiib, elektron, proton, neytron va boshqa mikrozarralardan tashkil topgan. · molekula va atomlar doimiy harakatda boladi. ii. atom · atomlar juda kichik zarrachalar bo’lib, ma’lum massaga ega. masalan, vodorod atomining absolyut massasi 0,000000000000000000000001674 gr yoki 1,674(10-23 gr. uglerod atomining absolyut massasi 19,993(10-23 gr. · atomning nisbiy massasi 12c atomining massasi 1/12 qismidan necha marta katta ekanligini bildiradigan sondir. · 12c atomining massasi...

This file contains 48 pages in DOC format (2.0 MB). To download "kimyo fanidan abiturientlar uchun ayrımi nazariy ma'lumotlar", click the Telegram button on the left.

Tags: kimyo fanidan abiturientlar uch… DOC 48 pages Free download Telegram