динамикага кириш динамиканинг конунлари

DOCX 110,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1541038984_72852.docx f 3 f n a f k å d x dt 2 2 f kx å d y dt 2 2 f ky å d z dt 2 2 f kz å & & x & & y & & z & x & y & z dv dt v 2 r p f t g f 1 n & & cos x l t x = - × × = - × w w w 2 dv dt x dx dt dv dx x f 2 q динамикага кириш динамиканинг конунлари режа: 1. асосий тушунчалар ва ифодалар 2. моддий нуқтанинг дифференциал тенгламалари 3. моддий нуқта ҳаракатининг дифференциал тенгламалари асосий тушунчалар ва ифодалар механиканинг кучлар таъсирида бўлган жисмларнинг ҳаракатини ўрганувчи қисми динамика деб аталади. кинематика қисмида жисмларнинг ҳаракатларига фақат геометрик нуқтаи назардангина қаралган эди. динамика қисмининг кинематикадан фарқи шундаки, жисмларнинг ҳаракатларини ўрганишда, уларга таъсир этаётган кучлар системасидан ташқари жисмларнинг …

ўзгарувчи кучларга мисол бўла олиши мумкин; муҳит қаршилиги кучи тезликка боғлиқ равишда ўзгаради (§76 да батафсил кўриб ўтилади). шуни таъкидлаб ўтиш лозимки, статика қисмидаги кучлар ҳақидаги тушунчалар ва қоидалар тўласича динамика қисмида ҳам ўринли ҳисобланади, чунки статика қисмидаги қоидалар фақат ўзгармас кучлар учун дейилган қоида киритилмаган. инертлик тушунчаси шундан иборатки, агар жисмга бирор тезлик берилса жисм шу тезликни сақлаб қолади, агар унга куч таъсир этилса, жисмнинг тезлиги бирданига эмас балки маълум вақт мобайнида ўзгаради. ва бу ўзгариш даври жисмнинг инертлигига тўғри пропорционал равишда бўлади. моддий жисмларнинг инертлик хоссасининг миқдори физик қиймат бўлиб, уни жисмнинг массаси[footnoteref:2] деб аталади. классик механикада масса скаляр, фақат мусбат ишорали ва ҳар-бир жисм учун ўзгармас қиймат ҳисобланади. [2: масса, жисмнинг гравитацион хусусиятининг ъам щлчови ъисобланади (§76 га ы.).] жисмнинг ҳаракати унинг умумий массасигагина боғлиқ бўлиб қолмасдан, шу массанинг қандай жойлашганлигига ҳам, яъни жисмнинг геометрик шаклига ҳам узвий боғлиқ бўлади. динамика қисми анча мураккаб бўлганлигини ҳисобга олиб, …

еб қаралади. илгариланма ҳаракатдаги барча масалаларни ечишда массаси жисмнинг умумий массасига тенг бўлган моддий нуқта деб ҳисобланади. бунинг исботи §107 да асослаб берилади. механик система ёки қаттиқ жисмларнинг динамикасига оид ҳаракатларни ўрганишдан олдин, битта моддий нуқтанинг динамикасига оид масалаларни кўриб ўтиш лозим бўлади. шу сабабли динамика қисмини моддий нуқта динамикасидан бошлаб ўрганамиз. моддий нуқта ҳаракатининг дифференциал тенгламалари моддий нуқта динамикаси масалаларини ечиш учун қуйидаги иккита тенгламалар системаларининг биридан фойдаланамиз. декарт координаталаридаги тенгламалар. кинематика қисмидан маълумки нуқтанинг тўғри бурчакли декарт координаталаридаги ҳаракати қуйидаги тенгламалар орқали берилади (§37 га қаранг): x=f1(t), y=f2(t), z=f3(t) (9) динамиканинг асосий масалалари шундан иборатки, нуқтанинг ҳаракатини билган ҳолда, яъни (9) формула аниқ бўлса, шу нуқтага таъсир этувчи куч аниқланади. ёки тескариси, яъни нуқтага таъсир этаётган кучлар маълум бўлса унинг ҳаракат қонуни, аниқроғи (9) тенгламалар аниқланади. шу сабабли, нуқта динамикаси масалаларини ечиш учун шу нуқтанинг x, y, z -координаталари билан унга таъсир этувчи куч (кучлар)ни боғловчи тенгламалар керак …

арга боғлиқ ҳолда ўзгариши мумкин эканлиги сабабли, (10) тенгламалар системасидаги ҳар бир тенгламанинг ўнг томонлари шундай ўзгарувчиларнинг функцияларидан иборат бўлиши мумкин, яъни t, x, y, z, , , -лар бирданига иштирок этишлари мумкин. уч ёқли табиий ўқларга проекциялардан иборат тенгламалар. бундай тенгламаларни ҳосил қилиш учун m= -тенгликни иккала томонини мnb- ўқларга проекциялаймиз, яъни нуқтанинг траекториясига уринма - м ўққа, бош нормал - мn ўққа ва бинормал - мb ўққа (§42 даги 122 шакл; унда оxyz-ўқлар, шуларга нисбатан ҳаракат қилмоқда) проекциялаймиз. у ҳолда (§43 га қаранг) a=dv/dt, an= v2/, ab=0 эканлигига асосланиб, қуйидагиларни ёзамиз, m=, m=, 0= (11) бу ердаги v=ds/dt, (11) тенгламалар системаси моддий нуқта ҳаракатининг дифференциал тенгламасининг уч ёқли табиий ўқлардаги проекциялари ҳиобланади. динамиканинг биринчи масаласини ечиш. (ҳаракат қонунига биноан кучларни аниқлаш). агар моддий нуқтанинг тезланиши берилган бўлса, унга таъсир қилаётган куч ёки боғланиш реакцияси (1) ва (2) формулалар орқали дарҳол аниқланади. лекин боғланишлар реакцияларини аниқлаш учун қўшимча равишда …

ни аниқлаймиз, яъни q=2р/(1+g/a). 87 масала. оғирлиги р бўлган лифт (212 шакл) а тезланиш билан юқорига кўтарилмоқда. троснинг тортилиш кучи аниқлансин. 211 шакл 212 шакл е ч и ш. лифтга оғирлик кучи ва троснинг реакция кучи таъсир этмоқда. (2) тенгламанинг вертикал ўққа проекциясидан иборат тенглама тузамиз, (р/g)a=t-р, бундан t=р(1+a/g) агар лифт шундай тезланиш билан пастга тушиб келаётган бўлса, у ҳолда троснинг тортилиш кучи t1=р(1-a/g) га тенг бўлади. 88 масала. дўнг кўприкнинг а нуқтасидаги радиуси r (213 шакл) га тенг. массаси m -га тенг бўлган ва v - тезлик билан кетаётган автомобил кўприкнинг а нуқтасида унга қандай куч билан босади. 213 шакл 214 шакл е ч и ш. кўприкнинг а нуқтасида автомобилнинг нормал тезланиши an=v2/r бўлади. кўприкка ундан ташқари автомобилнинг оғирлик кучи =m ва а нуқтанинг реакция кучи таъсир этади. у ҳолда (2) тенгламанинг нормал ўқдаги проекцияси, ёки (11) тенгламанинг иккинчи формуласини қўллаш натижасида, mv2/r=mg-n бундан n=m(g-v2/r) автомобилнинг кўприкка босим кучи …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "динамикага кириш динамиканинг конунлари"

1541038984_72852.docx f 3 f n a f k å d x dt 2 2 f kx å d y dt 2 2 f ky å d z dt 2 2 f kz å & & x & & y & & z & x & y & z dv dt v 2 r p f t g f 1 n & & cos x l t x = - × × = - × w w w 2 dv dt x dx dt dv dx x f 2 q динамикага кириш динамиканинг конунлари режа: 1. асосий тушунчалар ва ифодалар 2. моддий нуқтанинг дифференциал тенгламалари 3. моддий нуқта ҳаракатининг дифференциал тенгламалари асосий тушунчалар ва ифодалар механиканинг кучлар таъсирида бўлган жисмларнинг ҳаракатини …

Формат DOCX, 110,0 КБ. Чтобы скачать "динамикага кириш динамиканинг конунлари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: динамикага кириш динамиканинг к… DOCX Бесплатная загрузка Telegram