oʻzbekiston tarix 8-sinf

PDF 160 pages 2.4 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 160
q. usm onov, u. jo ‘rayev, n . norqulov o ‘zbekiston tarixi (xvi—xix asrning birinchi yarmi) 8-sin f u c h u n darslik qayta ishlangan 3-nashri o ‘zbekiston respublikasi xalq ta ’limi vazirligi tasdiq lagan „o-qituvchi" nashriyot-matbaa ijodiy uyi toshkent—2014 uo‘k: 94(575.1)(075) kvk 63.3(50‘)5ua721 u34 0 ‘zbekiston respublikasi fanlar akademiyasi tarix instituti tarixiy adabiyotlarni nashrga tayyorlash va chop etish bo ‘yicha ekspert guruhining 2006-yil 5-iyundagi 1451/1-2-289- sonli xulosasiga binoan, 0 ‘zbekiston respublikasi xalq ta ’limi vazirligining respublika ta’lim markazi tarix fanlari o‘quv-metodik kengashi tomonidan nashrga tavsiya etilgan. mas’ul muharrir: q. rajabov — 0 ‘zrfa tarix instituti bo‘lim mudiri, tarix fanlari doktori. taqrizchilar: a. zamonov — 0 ‘zbekistonning eng yangi tarixi masalalari bo‘yicha muvofiqlashtiruvchi-metodik markaz bo‘limi boshlig‘i; u. haydarov — buxoro tum an 13-ixtisoslashtirilgan davlat um um ta’lim maktabi o ‘qituvchisi. f t darslikdagi har bir mavzuni o‘rganishda sizga yordamlashuvchi belgilarga e’tibor bering: bu belgi muhim tarixiy voqealarni yodda tutishni …
2 / 160
ti tarixi yoritilgan. qariyb 350 yilcha davom etgan bu davrda mamlakatimiz hududidagi ijtimoiy-siyosiy hayot nihoyatda keskinlashadi. buni siz so‘nggi tem uriyzodalar o ‘rtasidagi taxt uchun kurash oqibatida temuriylar davlatining inqirozga uchrashi va uning o‘mida yangi o‘zbek davlati — shayboniylar davlatining tashkil topislii misolida bilib olasiz. darslikda 0 ‘rta osiyoning uch xonlikka bo‘linib ketishi va buning sabab va oqibatlarini yoritishga alohida e’tibor berilgan. siz buxoro xonligi (amirligi), xiva va qo‘qon xonliklarining ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va m a’naviy-madaniy hayoti, davlat boshqaruvi, xonliklar o‘rtasida hamisha ham o ‘zaro ahillik, hamkorlik bo‘lmaganligini anglash bilan birga, yurt tinchligi va barqarorligini ta ’minlash qanchalik zarur ekanligi haqida saboq chiqarib olasiz. xvi asrdan boshlab dashti qipchoqdan movarounnahrga kirib kelgan turli o ‘zbek qabilalarining mahalliy qardoslilari bilan aralashuvi va uning natijalarini bilib olasiz. shuningdek, qoraqal- poqlar hayotida ham sodir bo‘lgan jiddiy o‘zgarishlarni, qo- raqalpoqlarning xalq bo‘lib shakllanish jarayonini o ‘rganasiz. bundan tashqari, xvi—xix asrning birinchi yarmida ajdodlarimizning bunyodkorlik mehnatining …
3 / 160
arini bilib olasiz. 1- §. xv asr oxiri—xvi asr boshlarida xuroson va movarounnahrdagi siyosiy vaziyat siyosiy ahvol uchun kurash kuchaydi qismlarga bo‘linib ketdi. deb hisoblar edi. 1469- husayn boyqaro (behzod tomonidan ishlangan m iniatura). xuroson hukm dori shohrux m irzo 1447-yili vafot etgach, to j-u taxt . natijada, xuroson davlati bir necha ulaming har bin o‘zini mustaqil davlat yilda amir temuming ikkinchi o ‘g‘li umarshayxning nabirasi sulton hu- sayn boyqaro xuroson taxtini egalladi. salkam 40 yil hukmronlik qilgan sulton husayn boyqaro davrida ham mamlakatda to ‘la osoyishtalik o‘matil- magan bo‘lsa-da, xuroson davlatining xo‘jalik va madaniy hayoti ancha yuk- sak darajada rivojlandi. mamlakat obo- donchiligi yo‘lida katta ishlar amalga oshirildi. bunda husayn boyqaroning hukmdorlik salohiyati m uhim o ‘rin tutdi. vazir alisher navoiyning xiz- matlari ham benihoya katta bo‘ldi. 1506-yilda sulton husayn boy­ qaro vafot etdi. shundan keyin m am ­ lakatda qo‘shhokimiyatchilik vujudga 4 babir mirza sayasi kures alatsinda keldi. …
4 / 160
u 1483-yilning 14-fevralida andijon shahrida tug‘ilgan. bolalik va yoshlik yillari andijon va axsi shaharlarida o‘tgan. u otasi umarshayx mirzo (1455—1494) saroyida o ‘z davriga yarasha barcha zarur bilimlami egallagan. umarshayx mirzoni otasi abu said mirzo o‘z hukmronligi davrida, dastlab, kobul viloyatiga, so‘ng farg‘ona viloyatiga hukm dor etib tayinlagan. keyinchalik akasi sulton ahmad hukmronligi davrida toshkent va sayram ham umarshayx mirzoga berilgan. biroq o‘zaro ichki kurashlar natijasida um ar­ shayx mirzo qo‘l ostida faqat farg‘ona, xo‘jand va 0 ‘ratepagina qolgan. umarshayx mirzo 1494-yilda baxtsiz hodisa tufayli halok bo ‘lgach, hokimiyat 12 yoshli bobur mirzo qo‘liga o ‘tdi. yodda tuting. bobur yosh bo ‘iganligi uchun davlat ishlarini w ishonchli beklardan hojiqozi va o ‘qimishli, oqila onasi qutlug‘ nigorxonim yordamida boshqarardi. bobur mirzoning siyosiy kurash maydoniga chiqishi te­ muriylar saltanatida harbiy-siyosiy vaziyat nihoyatda og‘ir- lashgan sharoitga to ‘g‘ri keldi. 5 u siyosiy kurash maydoniga chiqqan paytda samarqandda boysung‘ur mirzo, toshkentda bobur mirzoning tog‘asi …
5 / 160
ng‘ur mirzo kam sonli qo‘shini va yaqinlari bilan qunduz hukm dori xusravshoh huzuriga qochdi. bobur mirzo esa 1497-yilning noyabr oyi oxirida samar­ qand taxtini egallashga muvaffaq bo‘ldi. andijonda hokimiyat birocb bu ho1 i20oda bormadi. bobur- uchun kurash ning andu°ndagi dushmanlari til bi- riktirib, ukasi jahongir mirzoni andi­ jon taxtiga o ‘tqazishga erishdilar. vujudga kelgan harbiy-siyosiy tanglikni tushungan bobur mirzo qanday bo‘lmasin andijonni saqlab qolishga qaror qildi va samarqandni yuz kun idora etgandan so‘ng uni tark etishga majbur bo‘ldi. samarqand taxtini esa sulton ali mirzo egalladi. nihoyat, 1500-yilda bobur mirzo bilan ukasi jahongir mirzo o‘rtasida sulh tuzildi. unga ko‘ra, sirdaryoning shimoliy tarafi axsi shahri bilan jahongir mirzoga, daryoning janubiy tomoni andijon shahri bilan bobur mirzoga berildi. temuriylar saltanatining boshqa qismlarida ham farg‘o- nadagi kabi toj-u taxt uchun kurash davom etardi. 0 ‘sha davr tarixchisi m uhammad solih yozganidek, „hamma bir-biridan qo‘rqar edi. 0 ‘zlaricha shohlik talab qilib mamlakatda ig‘vo urug‘ini sochardilar“ …

Want to read more?

Download all 160 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oʻzbekiston tarix 8-sinf"

q. usm onov, u. jo ‘rayev, n . norqulov o ‘zbekiston tarixi (xvi—xix asrning birinchi yarmi) 8-sin f u c h u n darslik qayta ishlangan 3-nashri o ‘zbekiston respublikasi xalq ta ’limi vazirligi tasdiq lagan „o-qituvchi" nashriyot-matbaa ijodiy uyi toshkent—2014 uo‘k: 94(575.1)(075) kvk 63.3(50‘)5ua721 u34 0 ‘zbekiston respublikasi fanlar akademiyasi tarix instituti tarixiy adabiyotlarni nashrga tayyorlash va chop etish bo ‘yicha ekspert guruhining 2006-yil 5-iyundagi 1451/1-2-289- sonli xulosasiga binoan, 0 ‘zbekiston respublikasi xalq ta ’limi vazirligining respublika ta’lim markazi tarix fanlari o‘quv-metodik kengashi tomonidan nashrga tavsiya etilgan. mas’ul muharrir: q. rajabov — 0 ‘zrfa tarix instituti bo‘lim mudiri, tarix fanlari doktori. taqrizchilar: a. zamonov — 0 ‘zbekistonning e...

This file contains 160 pages in PDF format (2.4 MB). To download "oʻzbekiston tarix 8-sinf", click the Telegram button on the left.

Tags: oʻzbekiston tarix 8-sinf PDF 160 pages Free download Telegram