1. asosiy mulohazalar

DOC 548.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1404207952_51844.doc l cho`zilish yoki siqilish www.arxiv.uz reja: 1. asosiy mulohazalar 2. sterjenlarning markaziy cho`zilish yoki siqilishga qarshilik ko`rsatishi 3. materiallarning mexanik xossalarini tajriba yordamida tekshirish 4. joiz kuchlanishlar. 5. cho`zilgan yoki siqilgan sterjenlarning mustahkamlik sharti agar tekshirilayotgan sterjenlarning ko`ndalang kesimlarida oltita ichki kuch faktorlaridan faqatgina bitta bo`ylama kuch nz ta`sir ko`rsatib, qolganlari esa nolga teng bo`lsa, u holda cho`zilish yoki siqilish deformatsiyasi sodir bo`ladi. biz bu bobda faqatgina markaziy cho`zilish yoki siqilish deformatsiyasini o`rganish bilan chegaralanamiz. misollar: vagonlarni o`zaro bog`lovchi moslamalar, yuk ko`tarish kranlaridagi po`lat arqonlar, tasmali uzatmalarda tasmalar va shu kabilar cho`zilishga, g`ishtlar yoki toshlardan terilgan devorlar, temir-beton ustunlar va shu kabilar esa siqilishga qarshilik ko`rsatadi. tekshirilayotgan sterjenni ixtiyoriy m—n tekislik bilan fikran kesib, uni ikkita a va b qismlarga ajratamiz (2.9-shakl). bu qismlardan birini, masalan yuqoridagisini tashlab yuborib, uning qoldirilgan qismga ko`rsatgan ta`sirini nz ichki kuch bilan almashtiramiz. ajratilgan qism uchun statikaning muvozanat tenglamasini tuzamiz: agar normal kuchlanishni …

t qisqarish deyiladi. masalaning geometrik tomoni tajribaga asoslangan y. bernulli gipotezasiga tayanadi: sterjenning deformatsiyagacha bo`lgan tekis va sterjen o`qiga tik bo`lgan kesimlari deformatsiyadan keyin ham tekis va sterjen o`qiga tikligicha qoladi. bu ta`rifdan esa sterjen absolyut uzayishining dastlabki uzunligiga nisbati o`zgarmas miqdor ekanligi kelib chiqadi: bu yerda ε — o`lchamsiz miqdor bo`lib, nisbiy bo`ylama deformatsiya deyiladi. sterjen uzunligining o`zgarishi natijasida uning ko`ndalang kesim o`lchamlari ham o`zgaradi: cho`zilishda ko`ndalang kesim o`lchamlari kamayadi, siqilishda esa oshadi. bularga ko`ndalang deformatsiyalar deyiladi. agar cho`zilish (siqilish) paytida ko`ndalang kesimning o`lchami ∆b = b—b1 yoki ∆b = b1— b qiymatga o`zgarsa, u holda nisbiy ko`ndalang deformatsiya quyidagicha bo`ladi: elastiklik chegarasida nisbiy ko`ndalang deformatsiyaning nisbiy bo`ylama deformatsiyaga to`g`ri mutanosib bog`lanishdaligi va ishoralari esa qarama- qarshi ekanligi tajribalarda tasdiqlangan: bu yerda µ — ko`ndalang deformatsiya koeffitsienti yoki puasson koeffitsienti deb atalib, materiallarning elastiklik xossalarini tavsiflaydi. barcha materiallar uchun puasson koeffitsientining o`zgarish chegarasi µ = 0 ¼ 0,5 ekanligi …

guk qonuni deyiladi. bu yerda e – birinchi tur elastiklik moduli yoki yung moduli deb atalib, kuchlanish o`lchov birligida ifodalanadi va materiallarning elastiklik xossasini tavsiflaydi. aniqrog`i uning qiymati qancha katta bo`lsa, material shuncha elastik deb hisoblanadi. 2.1-jadvalda ba`zi materiallar uchun e ning qiymati keltirilgan. agar elastiklik moduli e ning qiymati hamma yo`nalishlarda bir xil bo`lsa, u holda material izotrop deyiladi; izotrop materiallarga po`lat, cho`yan, quyma metallar va shu kabilar misol bo`ladi. aksincha, elastiklik moduli e ning qiymati hamma yo`nalishlarda turlicha bo`lsa, u holda material anizotrop deyiladi; yog`ochlar anizotrop material hisoblanadi. (2.13) ni nazarda tutib, oxirgi formulani quyidagicha yozamiz: endi markaziy cho`zilish (siqilish)ga oid masalalarni statik, geometrik va fizik nuqtayi nazardan tahlil qilish natijasida kelib chiqadigan xulosalar bilan tanishamiz. yuqoridagi formulalarni sterjenning absolyut deformatsiyasi ∆l ga nisbatan yechib, quyidagiga ega bo`lamiz: bu yerda ea – sterjenning cho`zilish va yoki siqilishdagi bikrligi. (2.16) formuladan quyidagi xulosalarga kelish mumkin: 1) bir xil o`lchamli …

ash uchun ishlatiladigan materiallarning mexanik xossalarini bilish juda muhimdir. materiallarning mexanik xossalari deyilganda ularning elastiklik (e, µ), mustahkamlik (σmut , σe, σo.ch. , σm), plastiklik (δq, ψ) va energetik (u, a) tavsifnomalari tushuniladi. materiallarning mexanik xossalari tajribalar o`tkazish usuli bilan aniqlanadi. buning uchun materiallardan maxsus namunalar tayyorlanib, ular sinov mashinalarida cho`zilish va siqilishga sinaladi. 2.12-shaklda gidravlik usulda ishlaydigan sinov mashinasining prinsipial sxemasi keltirilgan; suyuqlik silindr 1 ga ma`lum bosim ostida haydalgach, porshen 2 ni yuqoriga ko`tarib, namuna 3 ni cho`zadi. cho`zuvchi kuchning qiymatini manometr 4 bilan o`lchanadigan bosim bo`yicha aniqlash mumkin. ko`pgina zamonaviy sinov mashinalarida namunaga ta`sir etuvchi kuch f va shu kuch tufayli vujudga kelgan absolyut deformatsiya ∆l orasidagi bog`lanish grafigini tajriba davomida chizib boruvchi avtomatik yozuv qurilmasi o`rnatilgan. odatda, f=f(∆l) bog`lanishdagi grafikka namunalarning cho`zilish yoki siqilish diagrammalari deyilib, u materiallarning mexanik xossalarini batafsil aniqlashga imkon beradi. materiallarni cho`zilishga sinash. materiallarni cho`zilishga sinash uchun ulardan silindrik va tekis shakldagi …

sissa o`qidagi hamma qiymatlarni mos ravishda l0 marta, ordinata qiymatlarini esa a0 marta kamaytirish yo`li bilan osongina shartli kuchlanish diagrammasiga o`tish mumkin (2.16-shakl). shuni qayd etib o`tish kerakki, shartli kuchlanish diagrammasi garchi ko`rinishi jihatidan birlamchi diagrammaga o`xshasa-da, lekin u faqat namunaning emas, balki materialning mexanik xossasini tavsiflaydi. endi diagrammalardagi tavsifli nuqta va zonalarni qayd etib, namunaning deformatsiyalanish jarayonini tahlil qilamiz. cho`zilish diagrammasini taxminan to`rtta zonaga ajratish mumkin. diagrammaning ob qismiga elastik zonasi deyiladi; bu zonada kuch (kuchlanish) bilan absolyut (nisbiy) deformatsiya orasida to`g`ri mutanosib bog`lanish bo`lib, material guk qonuniga to`la bo`ysunadi. kuchlanish diagrammasidagi nuqtaning holati mutanosiblik chegarasi deyiladi va quyidagicha aniqlanadi: bu yerda fmut — mutanosiblik chegarasiga mos kelgan kuch. mutanosiblik chegarasi deb, shunday eng katta kuchlanishga aytiladiki, ungacha material guk qonuniga to`la bo`ysunadi. oa to`g`ri uchastkaning abssissa o`qiga og`ish burchagining tangenisi elastiklik moduliga teng bo`ladi. a nuqtadan boshlab diagramma egrilana boshlaganligi sababli guk qonuni buziladi. diagrammaning egri chiziqli uchastkasida …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "1. asosiy mulohazalar"

1404207952_51844.doc l cho`zilish yoki siqilish www.arxiv.uz reja: 1. asosiy mulohazalar 2. sterjenlarning markaziy cho`zilish yoki siqilishga qarshilik ko`rsatishi 3. materiallarning mexanik xossalarini tajriba yordamida tekshirish 4. joiz kuchlanishlar. 5. cho`zilgan yoki siqilgan sterjenlarning mustahkamlik sharti agar tekshirilayotgan sterjenlarning ko`ndalang kesimlarida oltita ichki kuch faktorlaridan faqatgina bitta bo`ylama kuch nz ta`sir ko`rsatib, qolganlari esa nolga teng bo`lsa, u holda cho`zilish yoki siqilish deformatsiyasi sodir bo`ladi. biz bu bobda faqatgina markaziy cho`zilish yoki siqilish deformatsiyasini o`rganish bilan chegaralanamiz. misollar: vagonlarni o`zaro bog`lovchi moslamalar, yuk ko`tarish kranlaridagi po`lat arqonlar, tasmali uzatmalarda tasmalar va shu kabi...

DOC format, 548.0 KB. To download "1. asosiy mulohazalar", click the Telegram button on the left.

Tags: 1. asosiy mulohazalar DOC Free download Telegram