назарий механика масалалари

DOC 91.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1404212664_51969.doc f . f a m = z z y y x x f ma f ma f ma = = = , , . , , 2 2 2 2 2 2 dt z d a dt y d a dt x d a z y x = = = . , , 2 2 2 2 2 2 2 f dt z d m f dt y d m f dt x d m y x = = = k в в kn n k f ma f ma f ma å = å = å = , , t t 0 , , 2 = = = в n a a dt d a r j j t k в kn k f o f m f dt d m å = å = å = , 2 , r j j t kx f dt x …
2
ан тенгламалар системасини танлаш лозим, ҳар бир тенгламада биттадан номаълум қатнашадиган тенгламалар системасини ечиш осонроқ булади. бундан ташқари соддароқ тенгламалар системасига эга бўлиш учун қуйидагиларга эътибор бериш зарур: а) координата ўқларини номаълум реакция кучларига перпендикуляр қилиб ўтказиш лозим; б) момент олинадиган нуқтани танлашда номаълумлар кўпроқ жойлашган нуқтани танлаш мақсадга мувофиқ, чунки бунда моментлар тенгламасидаги номаълумлар сонини камайтиришга эришилади. в) агар жисмга таъсир этаётган кучлардан бирортаси маълум бурчак остида таъсир этаётган бўлса, бунда у кучни ташкил этувчиларга ажратиш керак. бу координата ўқларига нисбатан проекция олишда ҳам, бирор нуқтага нисбатан момент (вариньон теоремасига асосан) олишда ҳам анча қулайлик туғдиради; г) масалани ечиш жараёнида масалага тегишли чизма жуда аниқ чизилиши лозим. 5. тенгламаларни ечиб, номаълум боғланиш (таянч) реакция кучлари аниқланади. 6. масаланинг тўғри ёки нотўғри ечилгани текшириб кўрилади. 2. кинематика масалаларини ечиш. моддий жисмларнинг фазодаги ҳаракатини юзага келтирувчи сабабларга боғламасдан, фақат геометрик нуқтаи назардан ўрганадиган назарий механика фани бўлимига кинематика дейилади. кинематика масалалари …
3
мумкин: 1) ҳаракати қаралаётган нуқта ёки жисмнинг ҳаракат қонуни масала шартида берилган. бу ҳолатда масалани ечиш қуйидаги тартибда олиб борилади: а) ҳаракати қаралаётган нуқта ёки жисмнинг траектория тенгламаси аниқланади ва траектория чизмада кўрсатилади; б) нуқта ёки жисмнинг тезлиги аниқланади; в) нуқта ёки жисмнинг тезланиши аниқланади; г) аниқланган барча вектор катталиклар чизмада кўрсатилади. д) масаланинг тўғри ёки нотўғри ечилганлиги текширилади. 2) ҳаракати қаралаётган нуқта ёки жисмнинг ҳаракат қонуни берилмаган, лекин ҳаракат жисмнинг бирор нуқтаси ёки бошқа жисмга боғлиқ бўлади (бу боғлиқликни ифодаловчи муносабат берилган бўлади). бу ҳолатда масалани ечиш қуйидаги тартибда олиб борилади: а) ҳаракат қаралаётган нуқта ёки жисмнинг ҳаракат қонуни аниқлаб олинади; б) а) ҳаракати қаралаётган нуқта ёки жисмнинг траектория тенгламаси аниқланади ва траектория чизмада кўрсатилади; б) нуқта ёки жисмнинг тезлиги аниқланади; в) нуқта ёки жисмнинг тезланиши аниқланади; г) аниқланган барча вектор катталиклар чизмада кўрсатилади; д) масаланинг тўғри ёки нотўғри ечилганлиги текширилади. динамика масалаларини ечиш. эркин ва боғланган моддий нуқталар …
4
саси m бўлган моддий нуқтанинг харакатини куриб чикамиз. бу кучнинг oxyz координаталар ўқларидаги проекцияларини fx, fy, fz билан белгилаймиз. динамиканинг асосий қонунига кўра қуйидагини ёзамиз: тенгликнинг координаталар ўқларидаги проекциялари қуйидаги кўринишда бўлади: бизга кинематикадан маълумки, тезланишнинг координаталар ўқларидаги проекциялари қуйидаги кўринишда бўлар эди. буларни юқоридаги тенгликларга қўйиб қуйидагини ҳосил қиламиз: (9) бу тенгламаларга нуқта ҳаракатининг тўғри бурчакли декарт координаталар ўқларидаги дифференциал тенгламалари дейилади. динамиканинг иккинчи (асосий) қонунини ифодаловчи тенгламани табиий координаталар ўқларига проекциялаймиз: бу ерда: у ҳолда юқоридаги тенгламалар қуйидаги кўринишни олади. (10) бу тенгламаларга табиий координаталар ўқларидаги нуқта ҳаракатининг дифференциал тенгламалари дейилади. (10)-га кура нуқтанинг ҳаракат қонунини билган ҳолда унга таъсир этувчи кучлар аниқланади. бунда тезланиш нуқтанинг қандай ҳаракатланаётганига (масалан, текис харакат, текис тезланувчан харакат, текис секинланувчан харакат, илгариланма харакат ва хокозо) қараб аниқланади. динамиканинг иккинчи масаласини ечиш. динамиканинг иккинчи масаласи тескари масала ёки динамиканинг асосий масаласи деб хам юритилади. м моддий нуқта тўғри чизиқ бўйлаб ҳаракатланаётган бўлсин. координата …
5
тенгламаси, яъни x = f (t) аниқлаб олинади. бунинг учун мос дифференциал тенгламалар интегралланади. нуқтага таъсир этувчи куч t вақтга нуқтанинг ҳолати, яъни х га ва нуқтанинг тезлигига боғлиқ бўлиши мумкин. шунга кўра (11) тенгликни қуйидаги кўринишда ёзамиз. берилган масала учун (11) дифференциал тенглама интегралланса, ечимга 2 та интегралл доимийси с1 ва с2 лар қўшиб олинади. у ҳолда (11) нинг умумий ечими қуйидаги кўринишда ёзилади: (14) (14) тенгликдаги интеграл доимийларининг қийматлари бошланғич шартлардан фойдаланиб топилади. ҳар қандай ҳаракат вақтнинг аниқ бир пайтидан, яъни бошланғич пайтдан бошлаб ўрганилади. бошланғич пайтда t = 0 деб олиниб, вақт шу пайтдан бошлаб ҳисобга олинади. бошланғич пайтда нуқтанинг эгаллаган ҳолатига бошланғич ҳолат, тезлигига бошланғич тезлик дейилади. динамиканинг иккинчи масаласини ечиш учун нуқтага таъсир этувчи кучлардан ташқари бошланғич шартни, яъни вақтнинг бошланғич пайтида нуқтанинг ҳолати ва тезлигини ҳам билишга тўғри келади. нуқтанинг тўғри чизиқли ҳаракати учун бошланғич шарт қуйидаги кўринишда бўлади: t = 0 да x …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "назарий механика масалалари"

1404212664_51969.doc f . f a m = z z y y x x f ma f ma f ma = = = , , . , , 2 2 2 2 2 2 dt z d a dt y d a dt x d a z y x = = = . , , 2 2 2 2 2 2 2 f dt z d m f dt y d m f dt x d m y x = = = k в в kn n k f ma f ma f ma å = å = å = , , t t 0 , , 2 = = = в n a a dt d a r j j …

DOC format, 91.5 KB. To download "назарий механика масалалари", click the Telegram button on the left.