turkiy guliston yoxud axloq [@kitob_pdf_yuklabot]

PDF 47 pages 256.6 KB Free download

47 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 256.6 KB

File type PDF

Pages 47

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 47

turkiy guliston yoxud axloq. abdulla avloniy www.ziyouz.com kutubxonasi 1 abdulla avloniy turkiy guliston yoxud axloq so’zboshi o’rnida xix asrning ikkinchi yarmi xx asrning boshlarida turkiston (markaziy osiyo) o’lkasida pedagogik fikrlarning rivojlanishida, xalq maorifi ishlarini yuksaltirishda ilg’or ziyolilarning xizmatlari kattadir. bunda jadid adabiyotining yirik vakili shoir, dramaturg, muallim abdulla avloniy (1878-1934)ning xizmatlari ko’p. u maktablar ochib, shaxsan o’zi muallimlik qilish bilan birga maktablarni darsliklar bilan ta’minlash ishiga katta hissa qo’shdi. uning qalamiga mansub «turkiy guliston yoxud axloq», «birinchi muallim», «ikkinchi muallim» «maktab gulistoni » asarlari bir necha bor nashr etildi. bular ichida «turkiy guliston yoxud axloq» asari o’zbek klassik pedagogikasining ajoyib namunasi hisoblanadi. abdulla avloniy mazkur asarni fors klassik shoiri shayx muslihiddin sa’diy (1184- 1310)ning «guliston» asaridan ta’sirlanib, unga taqlid qilib yozganligi haqida shunday deydi: «ban bu asari nochizonami bir necha muallim birodarlarimning iltijolari ila yozmoq va nashr qilmoqg’a g’ayrat va jasorat qilmish edim. alhamdu lilloh val minna ikkinchi tab’ihada muvaffaq …

2 / 47

shr ham hajm jihatidan bir-biridan farq qilmaydi. faqat birinchisi kotib abdusalom abdurahmon o’g’li, ikkinchisi kotib abdul mannon ibni abdul majid (o’zbek milliy teatrining mashhur aktyori mannon uyg’ur majidov) dastxatidir. «turkiy guliston yoxud axloq»ning uchinchi nashrini 1967 yili «o’qituvchi» nashriyoti amalga oshirdi. bunda asarda uchragan diniy iboralar, hadisdan olingan hikmatlar davr talabiga ko’ra tushirib qoldirildi. asarni «o’qituvchi» nashriyoti 1992 yil asli nusxa yozuvida (arab yozuvi asosidagi o’zbek yozuvida) va rus alifbosi asosidagi o’zbek yozuviga o’girilgan matni bilan birga, shuningdek, qiyin so’zlar lug’ati ilova qilingan holda bosib chiqardi. «turkiy guliston yoxud axloq»ning qo’lingizdagi beshinchi nashri sobiq nashrlar ichida eng mukammalidir. bunda kotib mannon uyg’ur dastxati matnining faksimeli, lotin yozuvi asosidagi yangi o’zbek yozuviga o’girilgan matni, qiyin so’zlar lug’ati berilgan. bundan tashqari abdulla avloniyning «birinchi muallim», «ikkinchi muallim» «maktab gulistoni» asarlaridan tanlangan hikoya, she’rlari ham ilova qilindi. kitobni nashrga tayyorlashda iqtidorli shogirdlarimiz tavakkalova dilnoza va boboxonova feruzalarning xizmatlari bo’r. asar keng kitobxonlar ommasiga …

3 / 47

t. «par. sots. revolyuts» 1917g. bismillahir rohmanir rohiym axloq insonlarni yaxshilikg’a chaqirguvchi, yomonlikdan qaytarguvchi bir ilmdur. yaxshi xulqlarning yaxshiligini, yomon xulqlarning yomonligini dalil va misollar ila bayon qiladurgan kitobni axloq deyilur. axloq ilmini o’qub, bilub amal qilgan kishilar o’zining kim ekanin, janobi haq na uchun xalq qilganin, yer yuzida nima ish qilmak uchun yurganin bilur. bir kishi o’zidan xabardor bo’lmasa, ilmni, ulamoni, yaxshi kishilarni, yaxshi narsalarni, yaxshi ishlarning qadrini, qimmatini bilmas. o’z aybini bilub, iqror qilub tuzatmakg’a sa’y va ko’shish qilgan kishi chin bahodir va pahlavon kishidur. rasuli akram nabiyyi muhtaram afandimiz: «mezon tarozusiga qo’yiladurgan amallarning ichida yaxshi xulqdan og’irroqi yo’qdur. mo’min banda yaxshi xulqi sababli kechasi uxlamasdan, kunduzlari ro’za tutub ibodat qilgan kishilar darajasiga yetar», – demishlar. so’ylasang so’yla yaxshi so’zlardan, yo’qsa jim turmoqing erur yaxshi. o’ylasang yaxshi fikrlar o’yla, yo’qsa gung bo’lmoqing erur yaxshi. ishlasang ishla yaxshi ishlarni, yo’qsa bekorlig’ing erur yaxshi. xulq inson ikki narsadan murakkabdur. biri …

4 / 47

ww.ziyouz.com kutubxonasi 3 xulqi yomon yuz, ko’zlidin na sud yuz, ko’zli xulqni qilmas kashud. xulq mariziga davo istasang, marg davosin berilur qistasang. xulqi yomoning keturar ko’p zarar, xulqing o’zi boshingga kaltak urar. xulqi fano bo’lsa degil alhazar, xor-u zalillikda qolur darbadar. yaxshi xulq, yomon xulq axloq ulamosi insonlarning xulqlarini ikkiga bo’lmishlar agar nafs tarbiyat topib, yaxshi ishlarni qilurga odat qilsa, yaxshilikg’a tavsif bo’lub, «yaxshi xulq» agar tarbiyatsiz o’sub, yomon ishlaydurgan bo’lub ketsa, yomonliqg’a tavsif bo’lub «yomon xulq» deb atalur. janobi haq insonlarning asl xilqatda iste’dod va qobiliyatli, yaxshi ila yomonni, foyda ila zararni, oq ila qorani ayiradurgan qilub yaratmishdur. lekin bu insondagi qobiliyatni kamolga yetkurmak tarbiya ila bo’ladur. «qush uyasinda ko’rganin qiladur». inson javhari qobildur. agar yaxshi tarbiya topib, buzuq xulqlardan saqlanub, go’zal xulqlarga odatlanub katta bo’lsa, har kim qoshida maqbul, baxtiyor bir inson bo’lub chiqar. agar tarbiyatsiz, axloqi buzulub o’ssa, allohdan qo’rqmaydurgan, shariatga amal qilmaydurgan, nasihatni qulog’iga olmaydurgan, har …

5 / 47

qilmak, tanini pok tutmak, yosh vaqtidan maslakini tuzatmak, yaxshi xulqlarni o’rgatmak, yomon xulqlardan saqlab o’sdurmakdur. tarbiya qilguvchilar tabib kabidurki, tabib xastaning badanidagi kasaliga davo qilgan kabi tarbiyani bolaning vujudidagi jahl maraziga «yaxshi xulq» degan davoni ichidan, «poklik» degan davoni ustidan berub, katta qilmog’i lozimdur. zeroki, «hassinu axloqiko’m» amri sharifi uzra xulqimizni tuzatmakg’a amr o’linganmiz. lekin xulqimizning yaxshi bo’lishining asosiy panjasi tarbiyadur. axloqimizning binosining go’zal va chiroyli bo’lishiga tarbiyaning zo’r ta’siri bordur, ba’zilar «tarbiyaning axloqqa ta’siri yo’q, insonlar asl yaratilishida qanday bo’lsalar, shunday o’sarlar, tabiat o’zgarmas», – demishlar. yomon xo’ tuzalmaydi darmon ila, turkiy guliston yoxud axloq. abdulla avloniy www.ziyouz.com kutubxonasi 4 ipak o’lmas ip, rangi alvon ila. boqing, bir daraxt mevasidur yomon, bo’lur yaxshi payvand, parvo bilan. bilur har kishi aslini rangidan, va yokim ulangandagi zangidan». lekin bu so’z to’g’ri emasdur. chunki tarbiyaning axloqga, albatta, ta’siri bo’ladur. oramizda masal borki, «sut ila kirgan, jon ila chiqar», mana bu so’z to’g’ridur. …

Want to read more?

Download all 47 pages for free via Telegram.

Download full file

About "turkiy guliston yoxud axloq [@kitob_pdf_yuklabot]"

turkiy guliston yoxud axloq. abdulla avloniy www.ziyouz.com kutubxonasi 1 abdulla avloniy turkiy guliston yoxud axloq so’zboshi o’rnida xix asrning ikkinchi yarmi xx asrning boshlarida turkiston (markaziy osiyo) o’lkasida pedagogik fikrlarning rivojlanishida, xalq maorifi ishlarini yuksaltirishda ilg’or ziyolilarning xizmatlari kattadir. bunda jadid adabiyotining yirik vakili shoir, dramaturg, muallim abdulla avloniy (1878-1934)ning xizmatlari ko’p. u maktablar ochib, shaxsan o’zi muallimlik qilish bilan birga maktablarni darsliklar bilan ta’minlash ishiga katta hissa qo’shdi. uning qalamiga mansub «turkiy guliston yoxud axloq», «birinchi muallim», «ikkinchi muallim» «maktab gulistoni » asarlari bir necha bor nashr etildi. bular ichida «turkiy guliston yoxud axloq» asari o’zbek klassik ped...

This file contains 47 pages in PDF format (256.6 KB). To download "turkiy guliston yoxud axloq [@kitob_pdf_yuklabot]", click the Telegram button on the left.

Tags: turkiy guliston yoxud axloq [@k… PDF 47 pages Free download Telegram