eksperimental tadqiqotlar asoslari

DOC 95.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1477156038_65871.doc eksperimental tadqiqotlar asoslari reja: 1. eksperiment haqida asosiy tushunchalar, 2. eksperiment bosqichlari. 3. eksperiment vazifalarini qo‘yish. tayanch iboralar: eksperiment. eksperiment tadqiqotlarini asosiy maqsadi. eksperimentning tarkibiy qismlari. eksperiment turlari. eksperiment uslubiyoti. eksperiment bosqichlari va ularning tarkibiy qismlari. eksperiment vazifasini qo‘yish. ma`qullash. eksperiment dasturi. 1. eksperiment haqida asosiy tushunchalar. xar bir ilmiy tadqiqotlar, agar uning natijalari eksperimental tekshiruvdan o‘tmasa, tugallangan deb xisoblanmaydi. buning asosiy sabablari quyidagilardir: - qabul qilingan ob’ekt modelining adekvatligi to‘g‘risidagi ishonchning yo‘qligi; - vazifani qo‘yish va uni yechish bosqichidagi yo‘l qo‘yishlarga ishonchning yo‘qligi; - yechish bosqichida xatoliklarni paydo bo‘lishi mumkinligi. eksperimental tekshirishlarning ma’suliyati va murakkabligi, xozirda aloxida ilmiy yo‘nalishni yaratilishiga olib keldi, bu yo‘nalish eksperimentlar nazariyasi deb ataladi. eksperimental tekshirishlar ikkita o‘zaro farqlanuvchi natijalarga olib kelishi mumkin. birinchi xolatda, eksperimental tekshirish amaliyot uchun yetarli aniqlik bilan nazariyani isbotlab beradi. bunda tadqiqot tugallangan xisoblanib, uning natijalari foydalanish uchun beriladi. ikkinchi xolatda qabul qilinishi mumkin bo‘lmagan farqlar kuzatiladi. bunda tadqiqotlar …

digan ilmiy tajriba yoki aniq xisobga olinadigan sharoitlarda xodisalarni kuzatishdir. eksperiment natijasida bir yoki bir necha omillarning boshqasiga yoki boshqalariga ta`siri aniqlanadi. kuzatishdan farqli holda, eksperiment tajribaning qaytaruvchanligini ta`minlaydi, turli sharoitlarda ob`ektni tadqiq etish imkonini beradi, uni “sof holda” o‘rganish mumkin bo‘ladi. ekspеrimеnt - bu tajribada sinab ko`rish оrqali fanda хоdisalarni bilish faоliyatida tadqiqоtlar o`tkazib o`rganish usuli hisоblanadi. ekspеrimеnt kuzatishga qaraganda yuqоri darajadagi bilish usulidir. ekspеrimеnt оb`еktni tеgishli tajriba masalalarini tadbiq qilish оrqali оb`еktga ta`sir ko`rsatish o`zlashtirish shu оb`еkt haqidagi bilimlarni bоyitishga yordam bеruvchi usuldir. izlanuvchi ekspеrimеnt usulini qo`llash оrqali o`zini qiziqtirgan оb`еktning hamma tоmоnlarini o`rganish uchun unga faоl ta`sir ko`rsatadi. buning uchun sun`iy sharоitlar yaratadi. shu sharоitda kuzatuvchilar tеkshirishlar o`tkazib ma`lumоtlar to`planadi. ekspеrimеnt usuli хоdisalarning muхim bеlgilari va хususiyatlarini, ularning bоshqa narsa va хоdisalar bilan munоsabatini alоqa va bоg`lanishlarning chuqurrоq o`rganishga imkоniyat yaratadi. bu usul izlanuvchiga tabiiy sharоitlarda kuzatish оrqali хоsil qilish mumkin bo`lmagan bilim va ma`lumоtlarni оlish imkоniyatini …

tadqiqotlar yaxshi tayyorgarlikdan so‘ng o‘tkazilib, u mumkin bo‘lgan kam vaqt sarfi va vositalarni xamda olingan natijalarning yuqori ishonchliligini ta`minlashi kerak bo‘ladi. eksperimentator ish boshlashdan oldin quyidagi amallarni bajarishi zarur: · eksperiment maqsadini aniq ifodalashi; · eksperiment o‘tkazishning rejasini va tekshirish ob`ektini tayyorlashi, o‘lchov vositalari va asboblarni xam tayyorlashi kerak bo‘ladi; eksperimentni qo‘yishda, ishonchli natijalarni olish uchun quyidagi vazifalar bajariladi: · o‘rganilayotgan ob`ektni xalaqit beruvchi, ikkilamchi faktorlardan ajratib olish; · o‘ta bir xil sharoitlarda tajribani ko‘p marotaba qaytarish imkoniyatiga ega bo‘lish; · kerakli diapazonda sharoitlarni o‘zgartirish imkoniyatiga ega bo‘lish kerak bo‘ladi. o‘lchov asboblarini tanlash eksperiment maqsadi va rejasi bo‘yicha amalga oshiriladi. o‘lchov vositalari kerakli aniqlik darajasini, xatoliklarni yuqori darajada yo‘q qila olishni ta`minlash kerak. barcha eksperiment tadqiqotlarni tabiiy va sun`iylarga bo‘lish mumkin. tabiiy eksperimentlar sotsial xolatlarni tekshirish uchun ishlatiladi (ishlab chiqarishda, turmushda va xokazo). tabiiy ekspеrimеntlar - bu tabiiy sharоitlarda o`tkaziladi: biоlоgik, pеdоgоgik, psihоlоgik, sоtsial bo`lishi mumkin. sun`iy eksperiment fanning ko‘p …

i. ishlab chiqarish eksperimenti tadqiqot ob`ektini real sharoitlarda, real ishlab chiqarishning turli ko‘rinishdagi ta`sirlarini xisobga olgan xolda olib boriladi, faqat ishlab chiqarish sharoitlaridagi eksperimentni o‘tkazish juda katta tayyorgarlikni talab qiladi. bunday eksperimentlar laborotoriyadagidan murakkab, tajriba naturasi (mavjud jarayon yoki ob’ekt) xajmdorligi oqibatida puxta fikrlash va rejalashtirishni talab etadi. ekspluatatsiya qilinadigan ob’ektning turli dala sinovlari xam ishlab chiqarish tadqiqotlarga kiradi. tegishli metodika va shakl boʻyicha tashkilotlar yoki muassasalardan, korxonalardan u yoki bu tadqiq etilayotgan masala boʻyicha materiallar toʻplash ishlab chiqarish eksperimentlarining bir turi xisoblanadi. ba`zida, izlovchi (birlamchi) eksperimentlarni o‘tkazishga to‘g‘ri keladi. u o‘rganilayotgan xodisalarga barcha faktorlarning ta`sirlarini tasnif (klassifikatsiya) qilish uchun birlamchi qiymatlar yetishmaganda o‘tkaziladi. bu eksperimentlar natijasida, tadqiqotning to‘la o‘tkazish dasturi yaratiladi. eksperiment dasturi – eksperimental tadqiqotlarning uslubiy asosi boʻlib u quyidagilarni oʻz ichiga oladi: - tadqiqot mavzulari roʻyxati va ishchi gipoteza mazmuni; -eksperiment uslubiyoti va uni bajarish uchun zarur materiallar, asboblar, qurilmalar va xokazolar roʻyxati; - bajaruvchilar roʻyxati va …

tini yaratish; - kerakli materiallar, asboblarni tayyorlash; - kerakli qurilmalar, stendlarni yaratish kerak bo‘ladi. eksperiment uslubiyoti o‘z ichiga quyidagilarni oladi: -eksperimentlarni maqsadi va vazifasi; -o‘zgartiriladigan faktorlarni tanlash, o‘lchash usullari va vositalari; -eksperimentni o‘tkazish ketma-ketligini aniqlash, olingan eksperiment qiymatlarni qayta ishlash va tahlil qilish. eksperimentning maqsadi va vazifalari ishchi gipoteza va nazariy ishlanmalar asosida chiqariladi. o‘zgaruvchi faktorlarni tanlash esa tadqiqot qilinayotgan ob`ekt yoki jarayon to‘g‘risidagi nazariy ma`lumotlar asosida amalga oshiriladi. maqsad va vazifalardan asosiy va ikkilamchi faktorlar aniqlanadi. eksperiment o‘tkazishda o‘lchov usullari va vositalarini to‘g‘ri tanlash kerak. o‘lchov apparatlari mumkin bo‘lgan faktorlarni o‘zgarish diapazoni va kerakli aniqlikka mos ravishda tanlanadi. eksperimental tadqiqotlarni o‘tkazish mexnat va ashyoviy vositalarning ko‘plab sarflari bilan bog‘langandir. shuning uchun tajribalarni o‘tkazish vaqtini va sarflarini sezilarli kamaytirishni ta`minlovchi eksperimental tadqiqotlarni usullarini o‘rganish muxim. ushbu talablarga eksperimentni rejalashtirish va uning taxlilini matematik usullaridan foydalanish to‘la javob beradi. keyingi paytlargacha, matematik usullar xususan matematik statistika usullari, eksperimental tadqiqotlarning yakunlovchi bosqichlarida, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "eksperimental tadqiqotlar asoslari"

1477156038_65871.doc eksperimental tadqiqotlar asoslari reja: 1. eksperiment haqida asosiy tushunchalar, 2. eksperiment bosqichlari. 3. eksperiment vazifalarini qo‘yish. tayanch iboralar: eksperiment. eksperiment tadqiqotlarini asosiy maqsadi. eksperimentning tarkibiy qismlari. eksperiment turlari. eksperiment uslubiyoti. eksperiment bosqichlari va ularning tarkibiy qismlari. eksperiment vazifasini qo‘yish. ma`qullash. eksperiment dasturi. 1. eksperiment haqida asosiy tushunchalar. xar bir ilmiy tadqiqotlar, agar uning natijalari eksperimental tekshiruvdan o‘tmasa, tugallangan deb xisoblanmaydi. buning asosiy sabablari quyidagilardir: - qabul qilingan ob’ekt modelining adekvatligi to‘g‘risidagi ishonchning yo‘qligi; - vazifani qo‘yish va uni yechish bosqichidagi yo‘l qo‘yishlarga ishonchni...

DOC format, 95.0 KB. To download "eksperimental tadqiqotlar asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: eksperimental tadqiqotlar asosl… DOC Free download Telegram