atlas odam anatomiyasi i-tom sinelnikov (o'zbekcha)

PDF 180 pages 10.3 MB Free download

180 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 10.3 MB

File type PDF

Pages 180

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 180

atlas odam anatomiyasi 1 yanvarya 2015 g. marhamat. o’lmasov muhammadro’zi. stranitsa | 1 qisqartmalar ro'yxati. a.,a. -arteria -arteriya aa.,aa. -arteriae -arteriyalar v.,v -vena -vena vv., vv., -venae -venalar m., m., -musculus -muskul mm., mm., -musculi -muskullar n., n., -nervi -nerv r., r., -ramus -shox rr.,rr., -rami -shoxlar lig., lig., -ligamentum -boylam gl., gl., -glandula -bez gll.,gll., -glandulae -bezlar s. -seu, sive -yoki c i,cii, ciii… -nervus cervicalis i,ii,iii -bo’yin nervlari i,ii,iii thi,thii,thiii,.. -nervus thoracicus i,ii,iii -ko’krak nervlari i,ii,iii li,lii,liii,.. -nervus lumbalis i,ii,iii -bel nervlari i,ii,iii si,sii,siii,.. –nervus sacralis ii,ii,iii -dumg’aza nervlari ii,ii,iii doimiy nerv segmantlari yumoloq qavs ichida keltiriladi masalan (c i,cii) doimiy bo’lmagan nerv segmentlari kvadratsimon qavslar ichida yumoloq qavs bilan keltiriladi masalan [c i,(cii) – cvii (cviii)]. stranitsa | 2 suyaklar, ossa, richaglar hosil qiladi va tanani yumshoq to’qimalari uchun tayanch vazifasini bajarib, muskullar qisqarish kuchini harakatga aylantiradi. tanada suyaklar suyaklar sistemasini hosil qiladi(1,2-rasm)sistema skletae, suyaklar sistemasi esa …

2 / 180

ars cartilaginosa dan iborat bo’lib sklet sistemasini asosiy qismini suyak qismi tashkil etadi. tog’ay qism tarkibiga bo’g’im tog’ayi cartilagines articulares, epifizar tog’ay cartilagines epifiziales va qovurg’a tog’ayi cartilagines costales kiradi. suyak tashqi tomondan yupqa briktiruvchi toqimali qobiq-suyak usti parda periosteum bilan qoplangan bo’lib unda tolali va osteogen qavatlar farqlanadi. stranitsa | 3 tolali qavat tashqarida joylashgan bo’lib o’zining tolalari bilan suyak ichiga kiradi va uni qon, limfa tomirlari hamda nerv tolalari bilan taminlaydi. bu qon tomir va nervlar suyakni oziqlantiruvchi teshiklar foramena nutricia orqali teshib kirib oziqlantiruvchi kanallar canalis nutricius orqali suyak ko’migiga kiradi. ichki osteogen qavat o’zida. suyak hosil qiluvchi ya’ni suyak to’qimasini rivojlanishi va qayta qurilishini ta’minlovchi hujayralardan iborat. suyak uchlarini qoplovchi tog’ay qismlarda suyak usti parda tog’ay usti parda prichondrium ga aylanadi. bu sanab o’tilgan qobiqlar suyakni barcha qismida va uni hosilalari: o’simtalar, processus; qirralar; cristae chuqurliklar ; foveae, chuqurchalar; 2. skelet sistemasi, systema skeleta; orqadan ko’rinishi …

3 / 180

n qismi uning proksimal qismi epiphyses proximalis shu suyakning o’q skletidan uzoqroq joylashgan qismi esa distal qismi epiphyses distalis deyiladi. bu ikkala epifiz va diafiz orasidagi qism esa mertafiz, metaphyses, deb ataladi. bu chedaralar yosh bola va o’smirinlarda yaxshi ko’rinadi chunki ular suyaklarining epifiz va diafiz qismlarida epifizar tog’ay saqlanib turgan bo’ladi. mana shu tpg’ay hisobiga suyak intensiv holda uzunasiga o’sadi. keyinchalik epifizar tog’ay suyak to’qimasiga aylanib ketadi va shu joyda epifizar chiziq linea epiphysalis hosil qiladi. yosh o’tgan sari bu fatqlar yo’qolib boradi. uzun suyak bo’ylamasiga kesilganda unda kompakt modda, substantia compacta, tashqi qavatni hosil qilib undan ichkarida dag’al substantia spongiosa qavat joylashadi. uzun suyaklarni diafiz qismida kompakt modda suyak ko’migi bo’shlig’ini o’rab turadi. kalta suyaklarni bo’ylama kesimida tashqi kompakt qavat yupqa bo’lib suyakning asosiy qismini hosil qiluvchi dag’al qavatni qoplab turadi. dag’al qavat trabekulalari murakkab yacheykalar to’rini hosil qiladi. bu yacheykalar har bir suyakda uni funksional ishiga qarab …

4 / 180

i. (suyak usti pardasi olib tashlangan. suyak ko’migi qismi ochib qo’yilgan. epifizlar diafiga qo’shilmagan.) stranitsa | 5 dag’al modda yacheykalari va suyak ko’migi bo’shliqlarida-suyak ko’migi, medulla osseum saqlanadi. qizil suyak ko’migi, medulla osseum rubra, va sariq suyak ko’migi, medulla osseumflava, farqlanadi. qizil suyak ko’migi yuqori funksional aktivlikka ega bolib qon shakilli elementlarini ishlab chiqarish xususiyatiga ega. organism osib- rivojlangan sari qizil suyak ko’migi sariq suyak ko’migiga almashinib boradi. sariq suyak ko’migi past aktivlikka ega bo’lib rezerv vazifasini bajaradi, lekin belgilandan sharoitlarda qizil suyak ko’migiga aylanishi mumkin. o’q sklet suyaklari ossa skeleti axialis o’q sklet, skleton axiale, bosh qutusi, umurtqa pog’onasi va ko’krak qafasidan tashkil topgan. oxirgi ikki qism gavdani hosil qiladi. gavda suyaklari gavda suyaklari, ossa trunci, umurtqa pog’onasi, columna vertebralis, va kokrak qavasi, ossa thoracis, ni o’z ichiga oladi. umurtqa pog’onasi umurtqalar, vertebrae, 33-34 ta bo’lib. bir biriga ustma-ust joylashib yagona -umurtqa pog’omasi columna vertebralis ni hosil qiladi. umurtqa …

5 / 180

i va pastki qismidan u yuqori va pastki umurtqalar bilan aloqa qiluvchi yuzalar bilan chegaralangan. umurtqa tasaida asosan uni orqa tomonida ko’plab oziqlantiruvchi teshiklar, foramina nutricia- joylashgan bo’lib bu teshik orqali suyak to’qimasiga qon tomir va nerv tolalari kiradi. umurtqa tanasi bir-biri bilan umurtqalararo dilsklar (tog’aylar) bilan nrikadi va egiluvchan pog’ona-umurtqa 5. har xil shakildagi suyaklar, ossa, uzun suyaklar, ossa longi: 1a-bilak suyagi, ulna: 1b-barmoq va falanga suyaklari, os metacarpale et phalanges. kalta suyklar, ossa brevia: 2a-to’piq suyagi, latus: 2b-bilak usti suyaklari, ossa carpi: 2v-umurtqa, vertebrae: 3- yassi suyak, os planum(kurak,scapula) stranitsa | 6 6. suyak shakillari bo’yicha strukturalari. (a,b,v,g,d) a,a –katta boldir suyagi: b,b-son suyagining proksimal epifiz qismi: v,v-bel umurtqasi: g,g-tovon suyagi: d- miya qutisi. 1 - dag’al modda , substantia spongiosa: 2 - kompakt modda, substantia compactica: 3 - suyak ko’migi bo’shlig’i, cavitas medullaris: 4 - ichki plastinka, lamina interna: 5-tashqi plastinka, lamina externa: 6 - diploe, diploe: …

Want to read more?

Download all 180 pages for free via Telegram.

Download full file

About "atlas odam anatomiyasi i-tom sinelnikov (o'zbekcha)"

atlas odam anatomiyasi 1 yanvarya 2015 g. marhamat. o’lmasov muhammadro’zi. stranitsa | 1 qisqartmalar ro'yxati. a.,a. -arteria -arteriya aa.,aa. -arteriae -arteriyalar v.,v -vena -vena vv., vv., -venae -venalar m., m., -musculus -muskul mm., mm., -musculi -muskullar n., n., -nervi -nerv r., r., -ramus -shox rr.,rr., -rami -shoxlar lig., lig., -ligamentum -boylam gl., gl., -glandula -bez gll.,gll., -glandulae -bezlar s. -seu, sive -yoki c i,cii, ciii… -nervus cervicalis i,ii,iii -bo’yin nervlari i,ii,iii thi,thii,thiii,.. -nervus thoracicus i,ii,iii -ko’krak nervlari i,ii,iii li,lii,liii,.. -nervus lumbalis i,ii,iii -bel nervlari i,ii,iii si,sii,siii,.. –nervus sacralis ii,ii,iii -dumg’aza nervlari ii,ii,iii doimiy nerv segmantlari yumoloq qavs ichida keltiriladi masalan (c i,cii) doimiy b...

This file contains 180 pages in PDF format (10.3 MB). To download "atlas odam anatomiyasi i-tom sinelnikov (o'zbekcha)", click the Telegram button on the left.

Tags: atlas odam anatomiyasi i-tom si… PDF 180 pages Free download Telegram