bolalarni hayvonot olami bilan tanishtirish

PDF 128 pages 12.8 MB Free download

128 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 12.8 MB

File type PDF

Pages 128

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 128

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi m.a.rasulxo`jayeva bolalarni hayvonot olami bilan tanishtirish orqali ahloqiy sifatlarni shakillantirish texnologiyasi «ilm-ziyo-zakovat» 2020 taqrizchilar: n. nishonova – pedagogika fanlari nomzodi, d. karimova – toshkent pedagogika kolleji o‘qituvchi metodisti, m. tojieva – toshkent pedagogika kolleji oliy toifali o‘qituvchisi. 3 kirish o‘zbekiston respublikasi mustaqillikka erishgandan so‘ng o‘z milliy qadriyatlarini tiklash yo‘lida jamiyat hayotining har bir jabhasida sobitqadamlik bilan ish olib bormoqda. bolalarni har tomonlama tarbiyalashning asosi ularda ilmiy dunyoqarashni shakllantirishdan iborat. bu vazifani amalga oshirishda tabiatshunoslikning roli katta. bolalarni tabiat bilan tanishtirishni bog‘cha yoshidan boshlamoq kerak. shunga ko‘ra bolalar bog‘chalarida murg‘ak qalblarga ta’lim-tarbiya berayotgan tarbiyachilarning oldilarida eng muhim vazifalaridan biri ham bolalarning tabiat go‘zalliklarini ko‘ra bilishi, uni sevishi, tabiatda yuz beradigan voqea- hodisalar haqida to‘g‘ri tushunchaga ega bo‘lishi, qolaversa tabiat yaratgan boyliklardan oqilona foydalanish ruhida tarbiyalashdan iborat bo‘lmog‘i lozim. o‘quv qo‘llanmada respublika xalq ta’limi vazirligi tomonidan joriy etilgan bolalar bog‘chalarini tabiat bilan tanishtirish dasturi, …

2 / 128

i o‘rganib olishdir. 4 i bob. tabiat bilan tanishtirish metodikasi fanining fan sifatida shakllanishi va rivojlanishi 1. tabiat haqida tushuncha tabiat — bitmas-tuganmas xazinadir. o‘simliklar dunyosi, hayvonot olami yosh qalbning to‘g‘ri o‘sib shakllanishida, tabiatda bo‘ladigan voqea-hodisalarning sir-asrorini o‘rganib voyaga yetishida katta manba bo‘lib xizmat qiladi. tabiatdagi narsalar ikki qismdan: jonsiz va jonli tabiatdan iboratdir. jonsiz tabiatga yer, quyosh, yulduzlar, suv, havo, toshlar, tuproq, jonli tabiatga esa o‘simliklar, hayvonlar, mikroorganizmlar, odamlar kiradi. jonsiz tabiat deyilishiga sabab ular oziqlanmaydi, o‘smaydi, ko‘paymaydi, rivoj- lanmaydi. masalan, toshni olsak, unga suv ham, havo ham kerak emas. jonli tabiatga kiruvchilar esa oziqlanadilar, nafas oladilar, o‘sadilar va ko‘payadilar. jonli tabiat vakillari o‘simlik, havo, suv, yorug‘lik, issiqlik va ozuqa bo‘lmasa yashay olmaydi. jonli tabiatdagi barcha mavjudotlardan eng qudratlisi insondir. inson fikrlaydi, mehnat qiladi, turli kashfiyotlar ixtiro qiladi. tabiat insonni ma’naviy boyitishning bitmas- tuganmas manbaidir. tabiat bilan inson o‘rtasidagi uyg‘unlikni ta’minlashda ekologik ta’lim-tarbiyaning roli nihoyatda katta. ta’lim tizi- mining …

3 / 128

agan. biosfera sayyoramizning «hayot qobig‘i» hisoblanib, tirik organizm- larning o‘zaro chambarchas aloqa, munosabatlaridan iborat murakkab ekosistemalar majmuini tashkil etadi. v.i. vernadskiy tushunchasiga ko‘ra hozirgi vaqtda bios- feraning tarkibiga faqatgina yerning qobig‘ida tarqalgan tirik orga-nizmlar kirib qolmay, balki qadimgi davrlarda orga- nizmlar ishtirokida hosil bo‘lgan litosfera qismi ham kiradi. shuning uchun ham biosfera neobiosfera va polebiosfera kabi tarkibiy qismlarga ajratiladi. biosfera murakkab harakatdagi tizim ekan, unda modda- lar almashinuvi natijasida energiyaning qabul qilinishi, to‘planishi va o‘tkazilishi kabi jarayonlar boradi. biosfera funksional nuqtai nazardan bir necha qatlamlardan tashkil topgan. biosfera yer sharidagi eng yirik ekotizim bo‘lib, u quyi darajalardagi kichik tizimlarga bo‘linib ketadi. bular quruqlik va suv havzalari, okeanlar, metosferaning yuqori qatlami, atmosferaning quyi qatlamlari, bundan tashqari quruqlikda evolyutsion-tarixiy tizimlar sifatida biogeografik tabiiy min- taqalar, biomlar, landshaft zonalar, ayrim landshaftlar va hokazolarga ajraladi. biosferaga katta doiradagi biotik moddalarning aylanishi xarakterlidir. biosferaning umumiy vazni 3 1024 bo‘lganda, tirik modda 1,8–2,5 1018g (quruq vazni)ga …

4 / 128

ekologiya fani tushunchasi har bir kishining ongiga singib bormoqda. deyarli har kuni gazeta sahifalarida, radio va oynaijahon ko‘rsatuvlarida hozirgi sha- roitdagi ekologik muammolar hamda ularni hal etish borasida olib borilayotgan sa’y-harakatlar haqida ma’lumotlar beriladi. mamlakatimizning kelajagi bo‘lgan yoshlarimiz o‘z murab- biylarini nomini zo‘r ehtirom, chuqur minnatdorchilik bilan tilga oladilar buning ucun har bir o‘qituvchi o‘zbekiston respub- likasining ta’lim to‘g‘risidagi qonunida ko‘rsatil-ganidek, yuksak kasbiy tayorgarligi va yuqori ahloqiy fazilat egasi bo‘lishlari darkor. ekologiya tushunchasi yunoncha so‘z bo‘lib, «eko» — uy, makon va «logos» — fan degan ma’noni bildiradi. tabiiy uyimizni o‘rganish deganda, albatta, undagi barcha tirik organizmlar va jarayonlarni o‘rganish, ya’ni ushbu uyni yoki maskanni hayot uchun yaroqli holda saqlash kabi masalalar tushunilishi kerak. ekologiya fani ham biologiya, geografiya fanlari singari mustaqil fan hisoblanadi. u tirik organizm- larning yashash sharoiti va ularni o‘zi yashab turgan muhit bilan o‘zaro murakkab munosabatlari hamda shu asosda vujudga keladigan qonuniyatlarni o‘rganadi. ekologiya tushunchasi fanga birinchi …

5 / 128

logiya («sin» — yunoncha so‘z bo‘lib, uning ma’- nosi «birlikda» demakdir) biogeotsenozlarning tuzilishi va xossalarini, ayrim o‘simlik va hayvon turlarini o‘zaro alo- qasini hamda ularni tashqi muhit bilan munosabatini o‘rganadi. 7 4. ekotizimlarning tadqiq qilishning rivojlanishi biosfera haqidagi ta’limotni vujudga keltiradi. bugungi kunga kelib ekologiya fani aniq biologik fanlar tizimidan chiqib, atrof-muhitga zamonaviy fan va texnika taraqqiyotining ta’siri natijasida o‘ta kengayib ketdi. fanga «inson ekologiyasi» degan atama ham kirib keldi. insonning tashqi muhitga munosabati boshqa tirik orga- nizmlardan tubdan farq qiladi. 1921- yilda amerikalik olimlar bortes va park tomonidan «inson ekologiyasi» degan yangi fan kiritildi. dastlab, inson ekologiyasiga tabiiy soha bo‘limi sifatida qaralib, keyinchalik uning ijtimoiy, texnik, me’- moriy-iqtisodiy va huquqiy tomonlari ham o‘rganildi. inson ekologiyasi insonning atrof-muhitga va aksincha, atrof- muhitning insonga ta’sirini o‘rganadi. inson ekologiyasini o‘rganish natijasida ijtimoiy ekologiya vujudga keladi. unga birinchi bo‘lib raderik mak kenzil ta’rif bergan. ijtimoiy ekologiya ijtimoiy fanlardan biri hisoblanib, uning maqsadi inson …

Want to read more?

Download all 128 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bolalarni hayvonot olami bilan tanishtirish"

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi m.a.rasulxo`jayeva bolalarni hayvonot olami bilan tanishtirish orqali ahloqiy sifatlarni shakillantirish texnologiyasi «ilm-ziyo-zakovat» 2020 taqrizchilar: n. nishonova – pedagogika fanlari nomzodi, d. karimova – toshkent pedagogika kolleji o‘qituvchi metodisti, m. tojieva – toshkent pedagogika kolleji oliy toifali o‘qituvchisi. 3 kirish o‘zbekiston respublikasi mustaqillikka erishgandan so‘ng o‘z milliy qadriyatlarini tiklash yo‘lida jamiyat hayotining har bir jabhasida sobitqadamlik bilan ish olib bormoqda. bolalarni har tomonlama tarbiyalashning asosi ularda ilmiy dunyoqarashni shakllantirishdan iborat. bu vazifani amalga oshirishda tabiatshunoslikning roli katta. bolalarni tabiat bilan tanishtirishni bog‘cha yoshidan boshl...

This file contains 128 pages in PDF format (12.8 MB). To download "bolalarni hayvonot olami bilan tanishtirish", click the Telegram button on the left.

Tags: bolalarni hayvonot olami bilan … PDF 128 pages Free download Telegram