улчаш турлари ва улчаш усуллар

DOC 81,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1404390256_53115.doc улчаш турлари ва улчаш усуллар улчаш турлари ва улчаш усуллар режа: 1. катталикларни улчаш тугрисида умумий тушунчалар 2. улчашларнинг таснифланиши 3. улчашларнинг асосий тавсифлари 4. улчаш усулларининг таснифланиши 1. катталикларни улчаш тугрисида умумий тушунчалар фан – техника ва ишлаб чикариш сохаларида, шунингдек кундалик хаётимизда турли физик катталикларни улчаш масалаларига дуч келамиз. масалан, бирон жисмнининг массасини улчаш, электр занжирдаги ток кучи ёки кучланишни, инсон танаси хароратини аниклаш ва бошкалар. катталикларни улчаш деганда кандайдир физик объект ёки ходисани тавсифлайдиган физик катталик кийматини аниклаш максадида бажариладиган тажриба (эксперимент) ва хисоблаш операциялар кетма-кетлиги мажмуини тушунамиз. бунда улчаш топилган кийматни физик катталикнинг чин кийматига якинлашиш даражасини аниклаш билан тугайди (агарда у тугрисида априор ахборот булмаган такдирда). улчаш дунёнинг обьектив конунларини англаб олиш воситаси хисобланади. тугалланган улчаш куйидаги элементлардан иборат: физик обьект; улчанадиган катталикни тавсифлайдиган хосса ёки холат; ушбу катталик бирлиги; танланган бирликда даража (градус) ланган техник улчаш воситаси; улчаш усулубияти; улчаш натижасини узлаштирадиган кузатувчи …
2
куйидагича баён этилган: «катталикни улчаш бу - физик катталик бирлигини саклайдиган, улчанадиган катталикни унинг бирлиги билан узаро нисбатини топишни таъминлайдиган ва бу катталик кийматини аниклашга хизмат киладиган улчаш воситасини куллаш операциялари мажмуи». хар кандай улчашда даставал бизни кизиктирадиган физик объект хоссасини (масалан, массасини, хажмини, узунлигини ва х.к. ларни) расмийлаштирилган бирлиги мавжуд булган физик катталик сифатида пайкаш лозим (3- расм). сунгра ушбу объектнинг хоссаси кабул килинган бирлик билан микдор буйича таккосланади. таккослаш меъёрланган метрологик тавсифларга эга булган улчаш воситаси билан улчашни бажариш услубиёти асосида амалга оширилиши лозим. 3- расм. физик катталикни улчаш жараёни улчашнинг сунгги операциясида улчаш натижаси хатолиги аникланади. ушбу хатолик улчаш воситаси ва улчаш усулининг хатоликлари, ташки таъсирлар туфайли вужудга келадиган хатоликлар ва х.к. хатоликлардан иборат булади. юкорида келтирилган «улчаш» атамасининг таърифи улчашнинг умумий тенгламасига мос келади (q = n [q]). унда улчашнинг техник томони (операциялар мажмуи) назарда тутилган. шунингдек унда улчашнинг метрологик мохияти очиб берилган (бирлик билан таккослаш) …
3
ган ва улчанадиган катталикларнинг бир жинслилиги билан ажралиб турадиган кисми. мисол. электр ва магнит сохасида электр каршиликни, электр юритувчи кучни, электр кучланишни, магнит индукцияни улчашлар тури деб караш мумкин. 2. улчашларнинг тавсифланиши улчашнинг бир неча турлари мавжуд. одатда уларни таснифлашда улчанадиган катталикнинг вакт узгариши тавсифига богликлиги, улчаш натижаси аниклигининг белгилайдиган шароитлар, ва ушбу натижаларнинг ифодалаш усуллари хисобга олинади. ( 4- расм) 4- расм. улчашларнинг таснифланиши улчанадиган катталикнинг вактга богликлиги тавсифига кура улчашлар куйидагиларга ажратилади: статик улчаш. бундай улчашда аникланиши лозим булган улчам улчаш вакти давомида узгармайди. мисоллар. 1. деталнинг узунлиги муътатил, яъни нормал харораттда улчаш. 2. ер участкасининг улчамларини улчаш. динамик улчаш – улчамлари узгарувчан катталикни улчаш. мисоллар. узгарувчан босим ва вибрацияларни улчаш. катъий айтилганда, барча катталиклар вакт давомида у ёки бу узгаришлар таъсирида булади. бунга табора сезгир улчаш асбоблари кулланиш ишонч хосил килдиради. бундай асбоблар илгари узгармас деб хисобланган катталикларнинг узгаришини аниклашга имкон беради, шунинг учун улчашларни динамик ва …
4
лари асосида катталикнинг кийматини аниклаш. мисоллар. 1. жисимнинг геометрик улчамларини бевосита улчаш оркали унинг хажмини аниклаш. 2. утказгичнинг каршилиги, узунлиги ва кундаланг кесми юзасига кура унинг солиштирма каршилигани аниклаш. бошлангич катталикни тугридан-тугри улчаш имконияти булмаган ёки улчаш мураккаб ёки бевосита улчашда аниклиги пастрок натижа кутилган холларда билвосита улчаш усулидан кенг фойдаланилади. катталикни улчашда тугридан-тугри таккослаш тадкикоти утказиш мумкин булмаган холларда, масалан, астрономик жисимлар ёки атомнинг ташкил этувчилари протон, нейтрон ва шу кабиларнинг улчамларини аниклашда билвосита улчашлар мухим ахамият касб этадилар. мажмуий улчашлар - бу бир нечта номдош катталикларни бир вактда утказиладиган улчашлар булиб, бунда катталикларнинг изланаётган кийматлари бу катталикларнинг изланаётган кийматлари ушбу катталикларнингнинг турли бирикмаларини (сочетание) улчашда олинадиган тенгламалар тизимини ечиш йули билан аникланади. мисол. хар хил тарози тошларининг массасини улчаб (таккослаб), бир тошнинг маълум массаси буйича тупламдаги алохида тошларнинг массасини аниклаш. мажмуий улчашларда изланаётган катталик кийматини аниклаш учун тенгламалар сони катталиклар сонидан кам булмаслиги лозим. биргаликда улчашлар – бу …
5
куллашга асосланган. «мутлак улчаш» тущунчаси «нисбий улчаш» тушунчасига карама-карши тарзда кулланилади ва катталикнинг бирликларда улчаш деб каралади. бу тарзда англанган тушунча тоборо кенг куламда кулланилмокда. нисбий улчаш – катталикни бирлик васифасида бажарувчи номдош катталикка нисбатини ёки катталикни бошлангич деб кабул килинган нимдош катталикка нисбатан узгаришини улчаш. куйидагилар улчашларниниг асосий таснифлари хисобланадилар: улчаш принципи, улчаш усули, улчашлар хатолиги ва аниклиги. 3. улчашларнинг асосий тавсифлари улчаш усули – улчаш принциплари ва воситаларидан фойдаланиш йул (приём) лари мажмуи. улчашда кулланиладиган техник воситалар меъёрланган метрологик хоссаларга эга булиши шарт. улчаш усуллари бир нечта аломатлар буйича таснифланиши мумкин. улчаш натижаларини олишнинг умумий йул (прием) лари буйича: - бевосита улчаш усули; - билвосита улчаш усули. улчашни утказиш шароитларига кура: - контактли улчаш усули; - контактсиз улчаш усули. улчаш хатоликлари метрология посулатлари метрология аксиомаси: хар кандай улчаш – таккослаш демакдир. таккослаш процедурасининг математик шакли куйидагича: х / (q( = x, бунда х – улчанаётган физик катталик киймати; …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"улчаш турлари ва улчаш усуллар" haqida

1404390256_53115.doc улчаш турлари ва улчаш усуллар улчаш турлари ва улчаш усуллар режа: 1. катталикларни улчаш тугрисида умумий тушунчалар 2. улчашларнинг таснифланиши 3. улчашларнинг асосий тавсифлари 4. улчаш усулларининг таснифланиши 1. катталикларни улчаш тугрисида умумий тушунчалар фан – техника ва ишлаб чикариш сохаларида, шунингдек кундалик хаётимизда турли физик катталикларни улчаш масалаларига дуч келамиз. масалан, бирон жисмнининг массасини улчаш, электр занжирдаги ток кучи ёки кучланишни, инсон танаси хароратини аниклаш ва бошкалар. катталикларни улчаш деганда кандайдир физик объект ёки ходисани тавсифлайдиган физик катталик кийматини аниклаш максадида бажариладиган тажриба (эксперимент) ва хисоблаш операциялар кетма-кетлиги мажмуини тушунамиз. бунда улчаш топилган кийматни физ...

DOC format, 81,5 KB. "улчаш турлари ва улчаш усуллар"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.