5-adabiyot.darlik-2020

PDF 272 pages 5.1 MB Free download

272 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.1 MB

File type PDF

Pages 272

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 272

«sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi bosh tahririyati toshkent – 2020 adabiyot umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 5-sinfi uchun darslik uchinchi nashr aziz o‘quvchi! siz bu yildan «adabiyot» darsini alohida fan sifatida o‘qiy boshlayapsiz. endi alisher navoiy, zahiriddin muhammad bobur kabi nomlari butun jahonga yoyilgan buyuk bobolarimizning hayot yo‘llari bilan kengroq tanishasiz. asarlaridan bahra- mand bo‘lasiz. ozodlik va mustaqillik yo‘lida jonlarini fido etgan abdulla qodiriy, abdulla avloniy va usmon nosirlarning vatan va millat haqidagi o‘tli satrlari qalbingizga cho‘g‘ tashlashiga ishonamiz. bugungi kunning ardoqli shoirlari abdulla oripov va erkin vohidovlarning xalqimiz shonli tarixidan hikoya qilib, porloq kelajagidan bashorat etuvchi go‘zal she’r-u dostonlari, o‘ylaymizki, sizning qalbingizga ham zavq va surur bag‘ishlaydi. qo‘lingizdagi «adabiyot» darsligi shu bilan cheklanmaydi. unda yurtimiz tarixi bilan bog‘liq olis afsona va ertaklar, bobolarimiz hikmatidan, xalqimizning o‘z shoiri dek bo‘lib ketgan sa’diy sheroziy, noyob asarlari bilan dunyo adabiyotida yangi sahifa ochgan ezop, h.k. andersen, a.s. ekzyuperi kabi adiblar ijodi bilan ham tanishasiz. …

2 / 272

iyadorlik kompaniyasi bosh tahririyati, 2007, 2015, 2020. uo‘k kbk a a isbn 978-9943- s. ahmedov, b. qosimov, r. qo‘chqorov, sh. rizayev 3 adabiyot – so‘z san’ati qimmatli farzand, o‘zingizning uch-to‘rt yasharlik pay tingizni eslaysizmi? agar eslolmasangiz, ukalaringizni kuzating. ular televizor tomosha qilishdan ham ko‘ra ertak eshi tishni ko‘proq yaxshi ko‘rishadi. buva va buvilar, ota-onalar har kuni aytaverib, ertaklari ham tugaydi. eng qiziq ertaklar o‘n marotaba aytilsa ham, bolajonlar jon qulog‘i bilan eshitishaveradi. ularga ertak voqealari yod bo‘lib ketadi. lekin, baribir, bolalar ertak eshitishdan zerikishmaydi. nega shunday? nega oddiy gaplar emas, balki ertak va she’rlar odamni bu qadar o‘ziga tortadi? keling, shu savolga birgalikda javob topaylik. to‘rt yildan buyon maktabga qatnab bilib oldingizki, odam bolasi o‘zining fikrlay olishi bilan boshqa mavjudotlardan farq qiladi. u nafaqat fikrlaydi, balki bu fikr-o‘ylarini so‘zlar orqali boshqalarga ham bildira oladi. odamlar fikrlar ekan, bir narsani boshqasiga solishtiradi. mana shu solishtirish paytida obrazli (timsolli) fikrlash hodisasi yuz …

3 / 272

hikoya qilinadiki, o‘zingizni xuddi ularning ishtirokchisidek his qilasiz. demak, odamlarda bir narsani ikkinchi bir narsaga qiyoslash, hamma narsani so‘z yordamida jonlantirishga moyillik, so‘z san’atiga – adabiyotga qiziqish azaldan bor ekan, degan xulosaga kelsak bo‘ladimi? albatta, bo‘ladi! ana endi ertak, she’r, hikoya ko‘rinishida namoyon bo‘ladigan adabiyotning o‘zi nima, u qanday ehtiyojdan paydo bo‘ladi, degan savolga javob izlab ko‘raylik. sal avval «odam o‘zining fikrlay olishi bilan boshqa mavjudotlardan farq qiladi», dedik. fikrlaydigan insonga esa xayolga berilish, orzu qilish, agar maqsadlariga erisha olmasa, armon chekish singari juda ko‘p xususiyatlar ham xos. tarix to‘g‘risidagi hikoyalardan bir narsani bilib oldingiz. ya’ni ibtidoiy odamlar o‘zini o‘rab turgan tabiat hodisalari qarshisida ancha ojiz edilar. boshqa mavjudotlarning imkoniyatlari odamlarning havasini keltirardi. inson baliqdek suv ostida suzish- ni, qushlardek osmonda uchishni orzu qilmasdi, deb o‘ylaysizmi? albatta, orzu qilardi. yoki bo‘lmasa, yo‘lsizlikdan qiynalgan odamlar ko‘z ochib yumguncha o‘zlari intilgan manzillarga borib qolishni juda- juda istardi. sovuq o‘lkalarda yashaydigan odamlar quyoshning …

4 / 272

an sen, chechak otgan izimga, nolon kunim yupatgan sen, yuzing bosib yuzimga. singlim deymi, onam deymi, hamdard-u hamxonam deymi, oftobdan ham o‘zing mehri ilig‘imsan, vatanim. vatanni onaga qiyoslashlarini, uni «ona-vatan» deb atashlarini ko‘p eshitgansiz. shoir o‘z she’rida mana shu tushunchaga go‘yo jon baxsh etadi. vatan suratini farzandiga mehri cheksiz ona siymosida chizadi. kimdir ko‘nglingizni og‘ritganida, ko‘zlaringizga yosh to‘lib ko‘chadan kirganingizda onangiz sizni qanday yupatganini eslang. shoir uchun vatan ham xuddi shunday – dunyo tashvishlari uni «nolon» holga solganida – qalbini tirnaganida vatan yuzlarini uning yuziga bosadi, yupanch beradi. bunday misralar bag‘riga jo bo‘lgan badiiy go‘zallik sizning ham ko‘nglingizga ko‘chishi tabiiy. go‘zallikdan bahra olarkansiz, vatanga bo‘lgan mehringiz yanada ortadi, unga munosib farzand bo‘lish istagingiz kuchayadi. 6 adabiy asarlar faqat badiiy didingizni o‘stiribgina qolmay, bilimlaringizning kengayishiga, boyishiga ham xizmat qiladi. masalan, tarixiy mavzuda yozilgan badiiy asarlarni o‘qib, ko‘plab xalqlar o‘tmishini yaqqol ko‘z oldingizga keltirasiz. bundan ming yillar ilgari yashagan ajdodlarning turish-turmushi, orzu-o‘ylari, …

5 / 272

q vaqt o‘tdi. bugungi kunda televizor orqali dunyoning hali u, hali bu chekkasida bombalar portlayotganiga, o‘nlab, yuzlab kishilar bir-birlarini qurbon qilayotganiga guvoh bo‘lasiz. o‘sha janglar, janjallar oqibatida azob chekayotgan begunoh odamlar ham xuddi sizdek tirik jon ekanini o‘ylarkansiz, navoiy bobomiz naqadar haq ekanini ich-ichingizdan his qilasiz. toki dunyoda kishilarning bir-birlariga dushmanlik qilishlari to‘xtamas ekan, shoirning bu tashvishli chaqirig‘i o‘z ahamiyatini saqlab qolishi aniq. adabiy asarga bir qiziqib qolgan kishini undan ayirib olish nihoyatda qiyin. shaharlik bolalar avtobus yoki metroda o‘qishga ketayotganida, qishloqlik o‘quvchilar esa anhor bo‘ylari yoki dala-dashtlarda boshini kitobdan ko‘tarmay o‘tirgan aka-opalarini ko‘p uchratgan bo‘lsalar kerak. qiziqib ko‘ring-a, ular qanday 7 kitob o‘qishayotgan ekan. ishonavering, ularning aksariyati badiiy kitoblar bo‘ladi! xo‘sh, nega badiiy asarlar kishilarni bunchalik qiziqtiradi? gap shundaki, bu kitoblarda xuddi sizdek, aka-ukalaringiz, opa- singillaringiz, ota-onangizdek odamlarning taqdiri hikoya qilinadi. dunyoda esa insonning taqdiridan qiziqroq narsaning o‘zi yo‘q. e’tibor bering: ertaklardagi qushlar-u hayvonlar ham xuddi odamdek gapirgani, bir-birlari …

Want to read more?

Download all 272 pages for free via Telegram.

Download full file

About "5-adabiyot.darlik-2020"

«sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi bosh tahririyati toshkent – 2020 adabiyot umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 5-sinfi uchun darslik uchinchi nashr aziz o‘quvchi! siz bu yildan «adabiyot» darsini alohida fan sifatida o‘qiy boshlayapsiz. endi alisher navoiy, zahiriddin muhammad bobur kabi nomlari butun jahonga yoyilgan buyuk bobolarimizning hayot yo‘llari bilan kengroq tanishasiz. asarlaridan bahra- mand bo‘lasiz. ozodlik va mustaqillik yo‘lida jonlarini fido etgan abdulla qodiriy, abdulla avloniy va usmon nosirlarning vatan va millat haqidagi o‘tli satrlari qalbingizga cho‘g‘ tashlashiga ishonamiz. bugungi kunning ardoqli shoirlari abdulla oripov va erkin vohidovlarning xalqimiz shonli tarixidan hikoya qilib, porloq kelajagidan bashorat etuvchi go‘zal she’r-u dostonlari, o‘...

This file contains 272 pages in PDF format (5.1 MB). To download "5-adabiyot.darlik-2020", click the Telegram button on the left.

Tags: 5-adabiyot.darlik-2020 PDF 272 pages Free download Telegram