datamarkaz va uni boshqarish bo'yicha boshlovchilar uchun qo'llanma

PDF 46 pages 620.9 KB Free download

46 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 620.9 KB

File type PDF

Pages 46

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 46

kitob bilimyurti.uz doirasida ishlab chiqilgan va shaxsiy bilim olish, o'quv maqsadlarida foydalanish, mavzu, yo'nalish bo'yicha boshlang'ich tushuncha, bilimlarni berish uchun yaratilgan. barcha huquqlar qonunan himoya qilingan. ushbu kitobning hech bir bo'lagi mualliflik huquqi egasining yozma roziligisiz hech qanday usulda yoki shaklda ko'paytirilishi mumkin emas. muallif, mustaqil bilim oluvchilar uchun bilimyurti.uz doirasidagi ushbu kitobdagi materiallardan foydalanish oqibatida yuzaga kelishi mumkin bo'lgan xatoliklar yoki muammolar uchun mas'uliyatni o'z zimmasiga olmaydi. kitobni tijorat maqsadda muallif ruxsatisiz tarqatish man etiladi. muallif kitobni tijorat asosda tarqatish huquqini o'zida saqlaydi va bunga qiziqish bildirgan nashriyotlar va o'quv tashkilotlarini takliflarini ko'rib chiqib hamkorlik qilishi mumkin. birinchi nashr. © t.me/bilimyurti_uz © toshtemirov s.a., 2025 mundarija 1. kirish 1.1. datamarkaz tushunchasi va ahamiyati 1.2. zamonaviy axborot tizimlarida datamarkazning roli 1.3. datamarkaz turlari (korporativ, tijoriy, gibrid va h.k.) 2. datamarkazni rejalashtirish 2.1. biznes va texnik talablarni aniqlash 2.2. xavf tahlili va risklar bahosi 2.3. servis darajasi kelishuvi (sla) tushunchasi 2.4. …

2 / 46

, das) 5.3. tarmoq arxitekturasi va kommutatorlar 5.4. virtualizatsiya va konteynerizatsiya muhiti 5.5. bulutli xizmatlar bilan integratsiya 6. xavfsizlik va nazorat 6.1. jismoniy xavfsizlik (kirish nazorati, videokuzatuv) 6.2. kiberxavfsizlik va tarmoq muhofazasi 6.3. shaxsiy ma'lumotlar va qonuniy talablar 6.4. avtomatik signalizatsiya va yong'in xavfsizligi 7. boshqaruv va ekspluatatsiya 7.1. operatsion protseduralar va reglamentlar 7.2. sla va kpi ko'rsatkichlarini nazorat qilish 7.3. zaxira nusxalar va falokatdan tiklanish (drp) 7.4. ta'mirlash va texnik xizmat ko'rsatish 7.5. energiya samaradorligi va “green data center” tamoyillari 8. hujjatlashtirish va monitoring 8.1. infratuzilma topologiyasi va konfiguratsiya jurnallari 8.2. loglar, audit va hisobotlar 8.3. avtomatlashtirilgan nazorat tizimlari 9. xodimlar va malaka 9.1. tuzilma va mas'uliyatlar taqsimoti 9.2. malakani oshirish va sertifikatlash (comptia, cisco, uptime institute va h.k.) 9.3. operatsion etika va xavfsiz ishlash qoidalari 10. qo'shimcha mavzular 10.1. uptime institute tier darajalari 10.2. cloud va edge data center kontseptsiyalari 10.3. yangi texnologiyalar (ai, liquid cooling, modular data …

3 / 46

kaz tushunchasi va ahamiyati datamarkaz deganida, avvalo, kompyuter tizimlari va ularga bog'liq komponentlarni joylashtirish uchun mo'ljallangan maxsus bino, xona yoki bino guruhini tushunamiz. bu infratuzilma serverlar, saqlash qurilmalari, tarmoq uskunalari, elektr ta'minoti tizimlari va sovutish mexanizmlaridan iborat bo'lib, ularning hammasi ma'lumotlarni samarali saqlash, qayta ishlash va tarqatishni ta'minlaydi. zamonaviy datamarkazlar faqat ma'lumotlarni saqlash bilan cheklanib qolmay, ularni real vaqtda tahlil qilish, hisob-kitoblarni amalga oshirish va xizmatlarni taqdim etish uchun ham xizmat qiladi. datamarkazning ta'rifini aniqroq qilib aytsak, u tashkilotning axborot texnologiyalari (at) operatsiyalarini markazlashtirgan ob'ektdir. masalan, serverlar orqali programmalarni ishga tushirish, ma'lumotlar bazalarini boshqarish va tarmoq orqali ma'lumotlarni uzatish kabi vazifalarni bajarish uchun mo'ljallangan. datamarkazlarning asosiy vazifasi – ma'lumotlarning xavfsizligi, yaxshi ishlashini va samaradorligini ta'minlash. ularning sifati va ishonchliligi tashkilotning umumiy faoliyatiga bevosita ta'sir ko'rsatadi. endi datamarkazlarning ahamiyati haqida gapiradigan bo'lsak, bu masala juda keng mavzu. zamonaviy dunyoda ma'lumotlar – bu yangi "neft" deb ataladi, chunki ular biznes qarorlarini qabul …

4 / 46

iya iste'molini optimizatsiya qiladi va raqamli iqtisodiyotni rivojlantiradi. masalan, aqsh va evropa mamlakatlarida datamarkazlar iqtisodiyotning 2-3% ni tashkil etadi va ularning o'sishi bilan yangi texnologiyalar (5g, iot) rivojlanadi. shuningdek, datamarkazlar ekologiyaga ham ta'sir ko'rsatadi: samarali datamarkazlar energiyani tejash orqali uglerod izini kamaytiradi, bu "yashil" datamarkazlar kontseptsiyasining asosidir. datamarkazlarning ahamiyatini yanada chuqurroq o'rganib chiqsak, ular biznesning uzluksizligini ta'minlaydi. falokatlar (tabiiy ofatlar, kiberhujumlar) holatida datamarkazlar ma'lumotlarning yo'qolishining oldini oladi. masalan, zaxira nusxalar (backup) va falokatdan tiklanish (disaster recovery) tizimlari orqali kompaniyalar o'z faoliyatini to'xtatmaydi. bu esa iqtisodiy zararni kamaytiradi – tadqiqotlarga ko'ra, bir soatlik to'xtash kompaniyaga o'rtacha 100,000 dollardan ortiq zarar keltirishi mumkin. datamarkazlarning ahamiyati pandemiya davrida yanada ravshan bo'ldi. covid-19 tufayli masofaviy ish va onlayn-ta'lim ko'paygach, datamarkazlarga talab ortdi. ular zoom, netflix kabi xizmatlarning uzluksiz ishlashini ta'minladi. shuningdek, ilmiy sohada datamarkazlar katta rol o'ynaydi: genomika, iqlim modeli va farmatsevtikada ma'lumotlarni qayta ishlash uchun ulkan hisob-kitob quvvati talab qilinadi. datamarkazlarning ahamiyatining yana …

5 / 46

borot tizimlari (at) – bu raqamli dunyoning asosi bo'lib, ular ma'lumotlarni jamlash, qayta ishlash va tarqatishdan iborat. datamarkazlar bu tizimlarning markaziy qismi sifatida harakat qiladi, chunki ular infratuzilmani ta'minlaydi. ularning rolini tushunish uchun avvalo at tizimlarining evolyutsiyasini ko'rib chiqamiz. bir paytlar at tizimlari lokal serverlar bilan cheklangan bo'lsa, hozir ular global tarmoqlar, bulutli xizmatlari va katta ma'lumotlar (big data)ga asoslangan. datamarkazlar bu o'zgarishlarning harakatlantiruvchi kuchidir. ular ma'lumotlarning ishlashini ta'minlaydi: foydalanuvchilar har qanday joydan ma'lumotlarga kirishi mumkin. masalan, bulutli platformalar (aws, azure) datamarkazlar orqali ishlaydi, bu esa kompaniyalarga o'z infratuzilmasini yaratmasdan xizmatlardan foydalanish imkonini beradi. datamarkazlarning rolining asosiy jihatlaridan biri – ma'lumotlarni qayta ishlash. zamonaviy at tizimlarida ai, mashinali o'qitish va iot kabi texnologiyalar ulkan hisob- kitob quvvati talab qiladi. datamarkazlar gpu va tpu kabi maxsus protsessorlar bilan ta'minlangan bo'lib, ular real vaqtdagi tahlillarni amalga oshiradi. masalan, netflix datamarkazlari foydalanuvchilarning qiziqishlarini tahlil qilib, tavsiyalar berar ekan. yana bir muhim rol – …

Want to read more?

Download all 46 pages for free via Telegram.

Download full file

About "datamarkaz va uni boshqarish bo'yicha boshlovchilar uchun qo'llanma"

kitob bilimyurti.uz doirasida ishlab chiqilgan va shaxsiy bilim olish, o'quv maqsadlarida foydalanish, mavzu, yo'nalish bo'yicha boshlang'ich tushuncha, bilimlarni berish uchun yaratilgan. barcha huquqlar qonunan himoya qilingan. ushbu kitobning hech bir bo'lagi mualliflik huquqi egasining yozma roziligisiz hech qanday usulda yoki shaklda ko'paytirilishi mumkin emas. muallif, mustaqil bilim oluvchilar uchun bilimyurti.uz doirasidagi ushbu kitobdagi materiallardan foydalanish oqibatida yuzaga kelishi mumkin bo'lgan xatoliklar yoki muammolar uchun mas'uliyatni o'z zimmasiga olmaydi. kitobni tijorat maqsadda muallif ruxsatisiz tarqatish man etiladi. muallif kitobni tijorat asosda tarqatish huquqini o'zida saqlaydi va bunga qiziqish bildirgan nashriyotlar va o'quv tashkilotlarini takliflarini ...

This file contains 46 pages in PDF format (620.9 KB). To download "datamarkaz va uni boshqarish bo'yicha boshlovchilar uchun qo'llanma", click the Telegram button on the left.

Tags: datamarkaz va uni boshqarish bo… PDF 46 pages Free download Telegram