organik kimyo fanining hozirgi zamon muammolarini hal etish usullari

DOC 13 стр. 139,0 КБ Бесплатная загрузка

13 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 139,0 КБ

Тип файла DOC

Страницы 13

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (4 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 13

organik kimyo fani organik kimyo fanining hozirgi zamon muammolarini hal etish usullari. reja: 1. kirish. organik kimyo fani. 2. organik moddalarni o`rganishdagi dastlabki nazariyalar. 3. organik moddalarning xom ashyo manbalari. 4. organik birikmalarning asosiy turlari. 5.o`zbekistonda organik moddalar kimyosi rivojlanishi va mamlakat iqtisodiyotida organik moddalar texnologiyasining ahamiyati. organik kimyo fani. organik kimyo –organik moddalarni tashkil qiluvchi uglerod birikmalarining kimyosini o`rganuvchi fandir. organik moddalar kishilarga qadimdan ma`lum, ular organik bo`yoqlarni (alizarin, purpur, indigo), uzum sharbatini bijg`itib sirka hosil qilishni, o`simliklardan shakar, moy olishni, sovun pishirish bilganlar va bu moddalardan foydalanganlar. ammo uzoq vaqtgacha organik moddalar aralashma holida ishlatilib kelingan. xix asrga kelib arab alximiklari sirkadan sirka kislotani, musallas ichimligidan etil spirtini sof holda ajratib olishga muyassar bo`ldilar. xvi asrda etil spirtini sulfat kislota bilan ishlash natijasida etil efir olindi. organik moddalarni sof holda olish va ularni o`rganish xviii asrning oxiri va xix asrning boshlariga kelib kuchaydi. atoqli shved ximigi i.ya.berselius (1779-1848) …

2 / 13

ladigan mochevinani sintez qilishi vitalistik ta`limotga juda katta zarba berdi. buning uchun u avval kaliy sianatni hosil qilgan: so’ngra kaliy sianatni ammoniy sulfat ta’sirida parchalab, ammoniy sianat hosil qilgan: ammoniy sianatni qizdirib mochevina olgan: bu kashfiyot kimyoda katta burilish yasab, organik moddalarning hosil bo`lishida hech qanday «hayotiy kuch» qatnashmasligini isbotlab berdi. 1842 yili buyuk rus olimi n.n.zininning nitrobenzoldan anilin olishi, 1845 yili nemis ximigi kolbening sirka kislota sintez qilishi. 1854 yili fransuz ximigi bertloning yog`ni hosil qilishi va 1861 yili rus olimi butlerovning oddiy chumoli aldegididan shakarsimon modda hosil qilishi «hayotiy kuch» haqidagi reaksion idealistik ta`limotga batamom zarba berdi va organik kimyo faning rivojlanishiga katta yo`l ochildi. organik moddalar tarkibida uglerod elementi albatta bo`lishi xvii asrda uzil kesil isbotlandi. shu bilan birga ko`pchilik organik birikmalar tarkibida uglerod elementidan tashqari vodorod, kislorod, azot va boshqa elementlar borligi aniqlandi. 1861 yili qozon universitetining professori aleksandr mixaylovich butlerovning organik moddalarning kimyoviy tuzilish nazariyasini …

3 / 13

ga bog`liq. masalan, metanda vodorodning bitta atomi aminogruppa-nh2 ga o`rin almashingan bo`lsa, bu birikma asos xususiyatlariga, karboksil gruppa –cooh ga o`rin almashingan bo`lsa kislota xususiyatlariga ega bo`ladi: ch3nh2 (ch4(ch3 cooh metilamin sirka kislota nemis ximigi k. shorlemmer uglerod atomlari o`zaro birikib –c-c- zanjirini hosil qilishini ko`rsatib berdi. shu tariqa organik kimyo fan sifatida tarkib topib va rivojlanib bordi. organik kimyoning alohida fan sifatida ajralib chiqishiga quyidagilar sabab bo’lgan: · organik moddalarning sonining ko’pligi, hozirgi vaqtda ularning soni o’n milliondan ortib ketgan; · organik moddalaning inson hayoti faoliyatidagi ahamiyatining katta ekanligi; · organik moddalarning o’ziga xos xususiyatlarga ega ekanligi, ularnig barchasi yonuvchan, aksariyati dissotsiatsiyaga uchramaydi va tashqi ta’sirga chidamsiz; · organik kimyo yuksak taraqqiy etgan materiyani o’rganadi. dastlab organik kimyoda radikallar nazariyasi vujudga keldi. bu nazariyaning tarafdorlari (dyuma, berselius, libix) noorganik birikmalar oddiy radikallardan, organik birikmalar esa murakkab radikallardan (atom yoki atomlar guruhi) tashkil topgan bo’lib, bu radikallar kimyoviy jarayonlar natijasida …

4 / 13

a, noorganik birikmalar bilan organik birikmalarni tuzilishlari o’rtasida muayyan o’xshashlik bor. bu o’xshashlik ularning kimyoviy xossalarida ham aks etadi. shunday qilib, dastlab to’rtta, vodorod xlorid, suv, ammiak va metan tiplari yaratildi. suvning tipiga barcha kislorod saqlovchi organik birikmalar kiritildi. tiplar nazariyasi sun’iy va zo’rma-zo’rakilik bilan xix asr o’rtalarida boshlangan katta tajribalar natijasida olingan moddalarni sinflashga imkon berdi. lekin bu nazariya organik birikmalarning yangi sinflari mavjudligini va ularni olish usullarini oldindan aytib berishga ojizlik qildi. organik kimyoning keyingi taraqqiyoti tubdan yangi nazariya yaratishni taqozo etar edi. xix asrning 60 yillariga kelib organik kimyoda katta boy materiallar to’plangan edi, nemis kimyog’arlari kekule va kolbelar shotlandiyalik olim kuper bilan bir vaqtda uglerodning to’rt valentliligini, uning o’z-o’zi bilan, metall va metallmaslar bilan ochiq yoki yopiq zanjir hosil qilib birika olishligini, bunda u o’zining bir, ikki, yoki uch valentliligini sarflashini isbotladilar. ko’per kimyoviy birikmalardagi bog’lanishni chiziqcha bilan ifodalashni taklif etadi. 1858 yildan boshlab a.n. butlerov …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 13 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "organik kimyo fanining hozirgi zamon muammolarini hal etish usullari"

organik kimyo fani organik kimyo fanining hozirgi zamon muammolarini hal etish usullari. reja: 1. kirish. organik kimyo fani. 2. organik moddalarni o`rganishdagi dastlabki nazariyalar. 3. organik moddalarning xom ashyo manbalari. 4. organik birikmalarning asosiy turlari. 5.o`zbekistonda organik moddalar kimyosi rivojlanishi va mamlakat iqtisodiyotida organik moddalar texnologiyasining ahamiyati. organik kimyo fani. organik kimyo –organik moddalarni tashkil qiluvchi uglerod birikmalarining kimyosini o`rganuvchi fandir. organik moddalar kishilarga qadimdan ma`lum, ular organik bo`yoqlarni (alizarin, purpur, indigo), uzum sharbatini bijg`itib sirka hosil qilishni, o`simliklardan shakar, moy olishni, sovun pishirish bilganlar va bu moddalardan foydalanganlar. ammo uzoq vaqtgacha organik moddal...

Этот файл содержит 13 стр. в формате DOC (139,0 КБ). Чтобы скачать "organik kimyo fanining hozirgi zamon muammolarini hal etish usullari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: organik kimyo fanining hozirgi … DOC 13 стр. Бесплатная загрузка Telegram