diniylik va dunyoviylik

PDF 13 pages 256.9 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 256.9 KB

File type PDF

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

jamiyat hayotida diniylik va dunyoviylik muttanosibligi reja: 1. diniylik va dunyoviylik tushunchalarining mohiyati, jamiyat taraqqiyotidagi o‘rni va o‘zaro bog‘liqligi 2. diniylik va dunyoviylikning muvozanatlashuvi: davlat, jamiyat va shaxs hayotida uyg‘unlikni ta’minlovchi omillar 3. zamonaviy o‘zbekiston sharoitida diniylik va dunyoviylik mutanosibligi: amaliy tajribalar, muammolar va istiqbollar 2 diniylik va dunyoviylik jamiyat hayotining ikki asosiy falsafiy-ijtimoiy yo‘nalishi bo‘lib, ular tarixiy jarayonlarda o‘zaro ta’sir, to‘qnashuv va uyg‘unlik shaklida namoyon bo‘lib kelgan. insoniyat taraqqiyotining har bir bosqichi ushbu ikki tushuncha o‘rtasida turli mutanosibliklarni izlash, ularni muvozanatlashgan tarzda qo‘llash zaruriyati bilan kechgan. diniylik insonning e’tiqodi, ruhiy dunyosi, ma’naviy qadriyatlari, axloqiy tamoyillarini ifodalasa, dunyoviylik jamiyatning huquqiy, siyosiy va ijtimoiy-iqtisodiy boshqaruvi, ilm-fan taraqqiyoti, erkin tafakkurga asoslangan dunyoqarashni anglatadi. ko‘plab mutafakkirlar fikricha, jamiyatning sog‘lom rivojlanishi diniy qadriyatlar bilan dunyoviy tamoyillarning uyg‘unlashuvi orqali ta’minlanadi. diniylik va dunyoviylikning mohiyati, jamiyat hayotidagi o‘rni hamda o‘zaro mutanosibligi masalasi har bir millatning tarixiy taraqqiyoti, madaniy xotirasi, qadriyatlari, istiqboli bilan bevosita bog‘liqdir. diniylik tushunchasi …

2 / 13

axloqiy yetuklik, insonparvarlik, halollik, vatanparvarlik, adolat kabi fazilatlar bilan bog‘liq. demak, diniylik jamiyatda axloqiy me’yorlar, ruhiy uyg‘unlik, totuvlik va mehr-oqibatni mustahkamlovchi omil sifatida mavjud. dunyoviylik esa jamiyat boshqaruvi va ilmiy tafakkurni diniy aqidalardan mustaqil ravishda tashkil etish tamoyilidir. dunyoviylik davlatning barcha fuqarolariga bir xil munosabatda bo‘lishini, insonlarning e’tiqodi bilan davlat boshqaruvi masalalarini bir-biriga aralashtirmaslikni ta’minlaydi. dunyoviy davlat tamoyili biror dinni rad etish emas, balki barcha diniy e’tiqodlar uchun teng imkoniyat yaratish, diniy tashkilotlarning davlat ishlariga aralashmasligi, 3 davlatning esa diniy boshqaruvga ta’sir etmasligini bildiradi. bu tamoyil fuqarolarning huquq va erkinliklarini himoya qilish, jamiyatda bag‘rikenglikni mustahkamlash, ilm-fan rivoji uchun sharoit yaratishning muhim kafolatlaridan biridir. diniylik va dunyoviylikning jamiyat taraqqiyotidagi o‘rnini baholash uchun ularning tarixiy rivojlanishiga nazar tashlash lozim. insoniyat tarixida diniy qadriyatlar ijtimoiy ongni shakllantirish, jamiyatda axloqiy mezonlarni o‘rnatishda muhim o‘rin tutgan. qadimgi sivilizatsiyalar, o‘rta asrlar jamiyati, sharq uyg‘onish davri shaxsiyatida diniylik insonning ma’naviy yetukligi, ruhiy pokizaligi, jamoatchilik ruhini mustahkamlovchi kuch …

3 / 13

chalar sifatida talqin qilish noto‘g‘ridir. ularning har biri jamiyat hayotida o‘ziga xos ahamiyatga ega. diniy qadriyatlar axloqiy me’yorlarni, ma’naviy muhitni shakllantirsa, dunyoviy tamoyillar jamiyatning huquqiy, siyosiy va iqtisodiy barqarorligini ta’minlaydi. avloniy, behbudiy, fitrat kabi ma’rifatparvar mutafakkirlar ham diniylik va dunyoviylikning uyg‘unligini jamiyat taraqqiyotining bosh mezoni sifatida ko‘rganlar. ular dinni jaholat emas, balki yorug‘lik manbai sifatida talqin qilgan, ayni paytda dunyoviy ilm va erkin fikrlashning zarurligini qayd etgan. sharq falsafasida, ayniqsa islom tamoyillarida dunyoviylikning inkori yo‘q. aksincha, islom ilm olishni, tafakkur qilishni, jamiyatda adolat o‘rnatishni, yaxshilik qilishni, mehnat qilishni buyuradi. bu esa diniy qadriyatlar bilan dunyoviy hayot o‘zaro moslashishi uchun keng imkoniyatlar borligini ko‘rsatadi. 4 diniy qadriyatlar jamiyatda axloqiy muhit, ruhiy yetuklik, ma’naviy birlikni mustahkamlasa, dunyoviylik taraqqiyot, ilmiy yuksalish, innovatsiya va huquqiy barqarorlikni ta’minlaydi. jamiyat taraqqiyotida diniylikning o‘rni ko‘p qirrali. birinchidan, diniylik insonning ruhiy dunyosini mustahkamlab, jamiyatda axloqiy barqarorlik yaratadi. qadriyatlarga tayanadigan jamiyat ichki totuvlikka ega bo‘ladi. ikkinchidan, diniy ta’limotlar tinchlik, …

4 / 13

uquqiy tizimning mustaqilligini ta’minlaydi, fuqarolar o‘rtasidagi munosabatlarni qonunlar asosida tartiblaydi. to‘rtinchidan, dunyoviy tamoyillar davlat boshqaruvining ochiqligi, oshkoraligi, adolatli bo‘lishini kafolatlaydi. shunday qilib, diniylik va dunyoviylik jamiyat hayotida ikkita uyg‘unlashgan qatlam sifatida qaraladi. diniylik ma’naviy-axloqiy poydevorni mustahkamlasa, dunyoviylik jamiyatning ijtimoiy-siyosiy mexanizmlarini boshqaradi. ularning o‘zaro mutanosibligi jamiyat barqarorligi uchun eng muhim shartdir. agar diniylik haddan tashqari siyosiy tus olsa, jamiyatda aqidaparastlik, fikr erkinligining cheklanishi kuzatiladi. aksincha, dunyoviylik haddan tashqari keskin talqin qilinsa, ma’naviy inqiroz, axloqiy bo‘shliq, ruhiy bo‘shashish sodir bo‘lishi mumkin. demak, jamiyat taraqqiyoti diniy qadriyatlar asosidagi ma’naviy birlik va dunyoviy tamoyillarga asoslangan huquqiy barqarorlikning uyg‘unlashuviga tayanadi. 5 zamonaviy global jarayonlar ham diniylik va dunyoviylikning bir-biridan ajralmasligini ko‘rsatmoqda. xxi asrda jamiyatlar ko‘plab manbalardan ta’sirlanadi: texnologiya, ilm-fan, iqtisodiyot, madaniyat, e’tiqod va qadriyatlar. shuning uchun zamonaviy davlatlar jamiyatda dinning ma’naviy-axloqiy ahamiyatini e’tirof etgan holda, davlat boshqaruvini dunyoviy tamoyillar asosida tashkil etadi. bu esa dinning jamiyat uchun ruhiy tayanch bo‘lib qolishiga, siyosat esa insonlar hayotini …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "diniylik va dunyoviylik"

jamiyat hayotida diniylik va dunyoviylik muttanosibligi reja: 1. diniylik va dunyoviylik tushunchalarining mohiyati, jamiyat taraqqiyotidagi o‘rni va o‘zaro bog‘liqligi 2. diniylik va dunyoviylikning muvozanatlashuvi: davlat, jamiyat va shaxs hayotida uyg‘unlikni ta’minlovchi omillar 3. zamonaviy o‘zbekiston sharoitida diniylik va dunyoviylik mutanosibligi: amaliy tajribalar, muammolar va istiqbollar 2 diniylik va dunyoviylik jamiyat hayotining ikki asosiy falsafiy-ijtimoiy yo‘nalishi bo‘lib, ular tarixiy jarayonlarda o‘zaro ta’sir, to‘qnashuv va uyg‘unlik shaklida namoyon bo‘lib kelgan. insoniyat taraqqiyotining har bir bosqichi ushbu ikki tushuncha o‘rtasida turli mutanosibliklarni izlash, ularni muvozanatlashgan tarzda qo‘llash zaruriyati bilan kechgan. diniylik insonning e’tiqodi, ruhi...

This file contains 13 pages in PDF format (256.9 KB). To download "diniylik va dunyoviylik", click the Telegram button on the left.

Tags: diniylik va dunyoviylik PDF 13 pages Free download Telegram