badiiy matnni tahlil qilish metodologiyasi

PPTX 12 pages 129.9 KB Free download

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇
1 / 12
prezentatsiya powerpoint badiiy matnni tahlil qilish metodologiyasi reja: 1. badiiy matn tahlilining nazariy asoslari va uning adabiyotshunoslikdagi o‘rni 2. matnning ichki tuzilishini o‘rganish: kompozitsiya, syujet, obrazlar tizimi va til vositalarining funksional ahamiyati 3. badiiy matnni tahlil qilishning zamonaviy metodlari va amaliy bosqichlari badiiy matn tahlili adabiyotshunoslik fanining eng muhim metodologik yo‘nalishlaridan biri bo‘lib, adabiy asar mazmunini, uning ichki tuzilishini, badiiy vositalarini, muallif niyati va estetik g‘oyasini chuqur o‘rganishga xizmat qiladi. matnni tahlil qilish — bu faqat voqeani qayta hikoya qilish yoki obrazlarni sanab o‘tish emas, balki matndagi yashirin ma’nolar, ramziy ishoralar, psixologik holatlar, til vositalarining funksional ahamiyatini aniqlash demakdir. shu bois badiiy matn tahlilining nazariy asoslarini puxta bilish har bir adabiyotshunos uchun muhim metodologik zamin hisoblanadi. badiiy matn tahlilining nazariy manbalari qadimdan boshlangan. aristotelning “poetika” asari poetik fikrning ilk nazariy asoslaridan bo‘lib, unda tragediya, syujet, obrazlar, taqlid kabi tushunchalar tahlil qilingan. sharq adabiyotshunosligida esa navoiy, jomiy, bedil, fitrat, qodiriy kabi …
2 / 12
azlar, ramzlar, ruhiy kechinmalar, muallif badiiy niyatining mujassamlashgan shaklidir. shuning uchun badiiy matnni tahlil qilishda quyidagi nazariy tamoyillar e’tiborda bo‘ladi: kompozitsiya, syujet, obrazlar tizimi, til qatlamlari, badiiy vositalar, muallif uslubi, kontekst, janr xususiyati. badiiy matnning nazariy tahlili asarning kompozitsion tuzilishidan boshlanadi. kompozitsiya — bu asar qismlarining o‘zaro bog‘lanishi, voqealar rivojining tartibi va tuzilishidir. kirish, tugun, kulminatsiya, yechim kabi qismlar matnning mazmuniy o‘qini belgilaydi. kompozitsiyani tahlil qilish orqali adibning syujet qurish mahorati, voqealarning dramatizatsiyasi, obrazlar o‘rtasidagi munosabat aniqlanadi. bu bosqichda matndagi ichki yaxlitlik, struktural uyg‘unlik, syujetdan tashqari kompozitsion elementlar — ritm, paralellizm, takrorlar ham o‘rganiladi. nazariy tahlilning yana bir asosiy yo‘nalishi obrazlar tizimini tahlil qilishdir. badiiy obraz — matnda jonlantirilgan inson yoki hodisaning badiiy ko‘rinishidir. obrazni tahlil qilishda uning xarakteri, ruhiyati, nutqi, jamiyatdagi o‘rni, konfliktlardagi ishtiroki, ramziy ahamiyati o‘rganiladi. obrazlar tizimi orqali muallifning g‘oyaviy pozitsiyasi, estetik idealining qanday ekanligi ochiladi. masalan, pozitiv va negativ obrazlarning qarama-qarshiligi, ularning nutqida qo‘llangan til vositalari, …
3 / 12
arning uzun-qisqaligi, inversiya, parallel qurilmalar, takrorlarning estetik vazifasi ko‘rib chiqiladi. badiiy matn tahlilining nazariy asoslari qatorida poetik vositalarni o‘rganish alohida o‘rin tutadi. troplar (metafora, metonimiya, sinekdoxa, tashxis), stilistik figuralar (anafora, epifora, gradatsiya, antitezalar) matnning badiiyligini oshiradi. poetik vositalarni nazariy tahlil qilish orqali o‘quvchi muallifning estetik maqsadini chuqurroq anglaydi. misol uchun, cho‘lpon she’riyatidagi metaforalar uning ruhiy kechinmalarini ifodalashda asosiy vosita hisoblanadi. nazariy tahlilning yana bir muhim bandi — kontekstni o‘rganishdir. adabiy asarni o‘sha davrning ijtimoiy-siyosiy sharoiti, muallif hayoti, madaniy an’analar, adabiy maktablar doirasida tahlil qilish asar mazmunini to‘liq anglashga yordam beradi. kontekstual yondashuv adabiy matnni alohida emas, balki jahon adabiy jarayonining bir qismi sifatida ko‘rishga imkon beradi. badiiy matn tahlilining adabiyotshunoslikdagi o‘rni nihoyatda muhimdir. birinchidan, u adabiy asarning g‘oyaviy-badiiy qimmatini aniqlaydi. har bir asar faqat mazmun emas, balki estetik hodisa hamdir. tahlil esa uning estetik qiymatini aniqlab beradi. ikkinchidan, tahlil orqali adabiy jarayonning taraqqiyot bosqichlari aniqlanadi. har bir adib o‘zidan oldingi …
4 / 12
usullar va asarning janr xususiyatlari o‘rganiladi. bu jarayon adabiy asarni yuzaki idrok qilishdan mutlaqo farq qiladi, chunki tahlil asarning ichki qatlamlarini, ramziy ma’nolarini, badiiy detallarining mohiyatini ochib beradi. slide 1 reja: slide 3 slide 4 slide 5 slide 6 slide 7 slide 8 slide 9 slide 10 slide 11 xulosa

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "badiiy matnni tahlil qilish metodologiyasi"

prezentatsiya powerpoint badiiy matnni tahlil qilish metodologiyasi reja: 1. badiiy matn tahlilining nazariy asoslari va uning adabiyotshunoslikdagi o‘rni 2. matnning ichki tuzilishini o‘rganish: kompozitsiya, syujet, obrazlar tizimi va til vositalarining funksional ahamiyati 3. badiiy matnni tahlil qilishning zamonaviy metodlari va amaliy bosqichlari badiiy matn tahlili adabiyotshunoslik fanining eng muhim metodologik yo‘nalishlaridan biri bo‘lib, adabiy asar mazmunini, uning ichki tuzilishini, badiiy vositalarini, muallif niyati va estetik g‘oyasini chuqur o‘rganishga xizmat qiladi. matnni tahlil qilish — bu faqat voqeani qayta hikoya qilish yoki obrazlarni sanab o‘tish emas, balki matndagi yashirin ma’nolar, ramziy ishoralar, psixologik holatlar, til vositalarining funksional ahamiyatin...

This file contains 12 pages in PPTX format (129.9 KB). To download "badiiy matnni tahlil qilish metodologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: badiiy matnni tahlil qilish met… PPTX 12 pages Free download Telegram