badiiymatn va uning shakllantiruvchi vositalar

PPTX 14 стр. 783,9 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (4 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 14
prezentatsiya powerpoint badiiy matn va uni shakllantiruvchi vositalar reja: 1. badiiy matn tushunchasi, uning mazmuniy-strukturaviy xususiyatlari va adabiy nutqdagi o‘rni 2. badiiy matnni shakllantiruvchi til vositalari: fonetik, leksik, morfologik va sintaktik qatlamlarning funksional ahamiyati 3. badiiy matnda obrazlilik va estetik ta’sirni kuchaytiruvchi adabiy- badiiy vositalar badiiy matn — bu adabiy asarning mazmuni va shaklini tashkil qiluvchi til birliklarining yaxlit tizimda namoyon bo‘lishidir. u nafaqat voqelikni tasvirlash vositasi, balki muallifning dunyoqarashi, ijodiy tafakkuri va estetik idealini ifodalovchi badiiy hodisadir. badiiy matnning asosiy maqsadi — o‘quvchi ongida obraz yaratish, estetik zavq uyg‘otish, inson ruhiyatini tasvirlash va ma’lum ma’naviy g‘oyani yetkazishdan iborat. shu bois u oddiy informativ matndan tubdan farq qiladi. badiiy matnning mazmuni ham, struktural tuzilishi ham murakkab bo‘lib, unda tilning barcha sathlari — fonetika, leksika, morfologiya va sintaksis o‘zaro uyg‘unlikda faoliyat ko‘rsatadi. badiiy matnning mazmuniy xususiyatlari eng avvalo, uning kompozitsion tuzilishida namoyon bo‘ladi. kompozitsiya asar syujetining rivojlanishini, voqealar tugunini, kulminatsiya va …
2 / 14
r, ruhiy holatlar yig‘indisiga aylanadi. obrazlilik metafora, metonimiya, sinekdoxa, personifikatsiya kabi tropik vositalar orqali yanada boyiydi. masalan, shoir “shamol yig‘laydi” desa, bu oddiy tabiiy holat emas, balki poetik obraz sifatida qo‘llanadi va ayni paytda shoirning ichki kechinmasini ham ifodalaydi. badiiy matnning strukturaviy xususiyatlari til birliklarining badiiy maqsadga muvofiq tanlanishi va ularning o‘zaro uyg‘unlashuvi orqali shakllanadi. strukturaviy tuzilishda sintaktik qurilmalar, gaplarning uzun-qisqaligi, kompozitsion bo‘limlarning o‘zaro aloqasi, til orqali berilgan ritm (ayniqsa she’riyatda) muhim o‘rin tutadi. masalan, qisqa gaplar dramatizmni kuchaytiradi, uzun gaplar esa falsafiy mushohada, tafsilotli tasvirlar uchun qulay imkon yaratadi. strukturaviy jihatdan badiiy matn ikki asosiy qatlamdan iborat: mazmun (kontent) va shakl (forma). bu ikki qatlam bir-biridan ajralmasdir. mazmun shakl orqali namoyon bo‘ladi, shakl esa mazmunga ma’no yuklaydi. badiiy matnda shaklning estetik ahamiyati juda yuqori: ritm, ohang, takrorlar, fonetik uyg‘unlik, leksik tanlovlar va sintaktik strukturalar mazmunni chuqurlashtiradi, uni estetik qudrat bilan to‘ldiradi. badiiy matnning adabiy nutqdagi o‘rni ham alohida ahamiyatga …
3 / 14
lan, abdulla qodiriy, cho‘lpon, fitrat, oybek, mirtemir, o‘tkir hoshimov kabi adiblarning asarlari o‘zbek adabiy tilining boy manbasi hisoblanadi. uchinchidan, badiiy matn adabiy nutqning estetik funksiyasini kuchaytiradi. oddiy bayon uslubi bilan badiiy bayon o‘rtasidagi farq ham aynan estetik ta’sir bilan belgilanadi. badiiy matn nutqni shunchaki muloqot vositasidan san’at darajasiga ko‘taradi. badiiy matnning mohiyatini tushunishda muallifning individual uslubi ham katta ahamiyatga ega. har bir ijodkor o‘ziga xos morfologik, leksik va sintaktik vositalar orqali o‘z uslubini yaratadi. muallif tilining o‘ziga xosligi badiiy matnning mazmuniy va strukturaviy xususiyatlarini belgilab beradi. masalan, cho‘lponning lirizmi, oybekning epik tasviri, o‘tkir hoshimovning xalqona nutqi, erkin vohidovning poetik ohangdorligi — bularning barchasi badiiy matn strukturasi va mazmuniga bevosita ta’sir ko‘rsatuvchi omillardir xulosa xulosa qilib aytganda, badiiy matn — bu tilning mazmuniy- estetik imkoniyatlaridan to‘laqonli foydalanilgan, kompozitsion jihatdan puxta, strukturaviy jihatdan murakkab, semantik jihatdan chuqur badiiy nutq shaklidir. unda tasviriylik, obrazlilik, emosional-impressionistik kuch, til sathlarining uyg‘unlashuvi asosiy o‘rin tutadi. badiiy …
4 / 14
. hojiev a. tilshunoslikka kirish. – toshkent: o‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2002. xudoyberganova d. nutq madaniyati va uslubiyat. – toshkent: o‘qituvchi, 2013. karimov n. badiiy nutqning til vositalari. – toshkent: fan, 2017. qorayev b. adabiy til va stilistika masalalari. – toshkent: adabiyot va san’at, 1999. normatov i. adabiy tahlilning lingvistik asoslari. – toshkent: universitet, 2020. slide 1 reja: slide 3 slide 4 slide 5 slide 6 slide 7 slide 8 slide 9 slide 10 slide 11 slide 12 xulosa foydalanilgan adabiyotlar

Хотите читать дальше?

Скачайте все 14 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "badiiymatn va uning shakllantiruvchi vositalar"

prezentatsiya powerpoint badiiy matn va uni shakllantiruvchi vositalar reja: 1. badiiy matn tushunchasi, uning mazmuniy-strukturaviy xususiyatlari va adabiy nutqdagi o‘rni 2. badiiy matnni shakllantiruvchi til vositalari: fonetik, leksik, morfologik va sintaktik qatlamlarning funksional ahamiyati 3. badiiy matnda obrazlilik va estetik ta’sirni kuchaytiruvchi adabiy- badiiy vositalar badiiy matn — bu adabiy asarning mazmuni va shaklini tashkil qiluvchi til birliklarining yaxlit tizimda namoyon bo‘lishidir. u nafaqat voqelikni tasvirlash vositasi, balki muallifning dunyoqarashi, ijodiy tafakkuri va estetik idealini ifodalovchi badiiy hodisadir. badiiy matnning asosiy maqsadi — o‘quvchi ongida obraz yaratish, estetik zavq uyg‘otish, inson ruhiyatini tasvirlash va ma’lum ma’naviy g‘oyani yetka...

Этот файл содержит 14 стр. в формате PPTX (783,9 КБ). Чтобы скачать "badiiymatn va uning shakllantiruvchi vositalar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: badiiymatn va uning shakllantir… PPTX 14 стр. Бесплатная загрузка Telegram