narxni shakllantiruvchi omillar

DOCX 15 стр. 118,8 КБ Бесплатная загрузка

15 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 118,8 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 15

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 15

3-mavzu:narxni shakllantiruvchi omillar. reja: 1. narx va talabning o'zaro bog'liqligi 2. narx va taklifning o'zaro bog'liqligi. 3. elastik narxlar. 4. narxlarga ta'sir etadigan asosiy omillar. 5. bozorda raqobatbardoshlik darajasi omili. 6. tovar xususiyati- narxlashtirish omili sifatida. tayanch iboralar: narx siyosati, monopolizm, marketing, talab, taklif, elastik, istemolchi, narx dinamikasi, raqobat, oligopoliya. 1.narx va talabning o'zaro bog'liqligi. bozor iqtisodiyoti sharoitida bozor instrumentlarining mexanizmi va darajasi faqatgina talab va taklif tushunchalari bilan moslashadi. talab bozor iqtisodiyotining muxim kategoriyasi bo'lib hisoblanadi, chunki pirovard narijada talab tovarning oxirgi narxini aniqlaydi va xom asheni, tayyor mahsulotni taqsimlaydi. talab – haridorning ma'lum bir erda va ma'lum bir vaqtda tovarni sotib olish istagi va imkoniyatidir. istak va imkoniyat o'rtasida farq bor. har qanday istak ham talab bulavermaydi. faqatgina iste'molchining moliyaviy imkoniyatlari mavjud bo'lsagina u talabga aylanadi. pul bilan ta'minlangan ehtiyoj talab hisoblanadi. talab hajmi – bu ma'lum bir vaqt mobaynida berilgan sharoitda haridor sotib olishga tayyor bo'lgan tovarlar …

2 / 15

a bo'ladi. bu alokani quyidagi talab shkalasi orqali ko'rish mumkin: 1-jadval bozorda sotilgan a tovar narxi va miqdorining bir-biriga nisbati tovarning birlik miqdorining puldagi narxi talab (sotilgan tovar miqdori) 50 40 30 20 10 10 30 50 75 90 talabning bunday o'zgarishini quyidagi hollar bilan tushuntirish mumkin: · tovarni past narxda ko'proq iste'molchilar sotib oladi; · past narxlar ko'p chilik haridorlarni boshqa tovarni emas, balki past narxdagi tovarni sotib olishga majbur qiladi · agar tovar narxi qimmat bo'lsa, haridorlarning bir kismi tovarni sotib olishdan bosh tortadilar. yuqoridagi jadvalda berilgan rakamlar yordamida talab egri chizigini chizish mumkin. narx tx sotish xajmi q d agar tovarning narxi uzgarsa, talab xajmi xam egri chizik buylab uzgaradi. agar narx uzgarmasa kolgan barcha omillar uzgarsa egri chizik tepaga yoki pastga siljiydi. egri chizikdan ko'rinib turibdiki, tovar narx va miqdori bir-biri bilan teskari proporsional bog'liqdir. talabning o'zgarishiga narxiz faktorlar ham ta'sir etadi 1.o'zaro bog'liq tovarlar narxi. …

3 / 15

hishi bilan bunday tovarga talab hajmi pasayadi. masalan, daromadi yuqori oilalar makaron va kartoshka iste'molini pasaytirib, gusht-balik kabi tovarlarni iste'mol qilishni boshlaydilar. daromadlarning o'sishi talab hajmining o'sishiga olib keladi, bu esa talab egri chizigining pastga yoki yuqoriga siljishiga sabab bo'ladi. 3. haridorlarning didi. bu omil jamiyatning madaniyati, ma'lumoti va reklama ta'sirida shakllanadi. masalan, jamiyatning chekishga karshi kurashi natijasida sigaretalarga talab bir muncha pasayadi. lekin bu pasayish juda sekin bo'ladi. moda esa haridorlar didining o'zgarishiga juda tez ta'sir qiladi. 4. iste'molchilarning ko'tishi haridorlar tomonidan narx ko'tarilishini ko'tish daromadning ko'payishini va tovarning defitsit bo'lishini ko'tish natijasida bozorda ushbu davrga talab hajmi ni oshiradi. yoki teskarisi, masalan, haridorlarning narxlar tushib ketishini, daromadning pasayishini yoki har xil tovarlar chiqishini ko'tishi talabning pasayishiga olib keladi. 5. haridorlar miqdori. doimiy o'rtacha daromadli haridorlarning va iste'molchilarning ko'payishi natijasida talab hajmi ham oshadi. 2.narx va taklifning o'zaro bog'liqligi. taklif bu – belgilangan vaqtda va belgilangan joyda sotuvchilar tomonidan …

4 / 15

jmi ; -rx = x tovarning narxi; -py … p – raqobat tovarlar va berilgan tovar bilan birgalikda ishlab chiqiladigan tovarlar narxi; -k –ishlab chiqarish texnologiyasi darajasi; -l- soliqlar va dotatsiyalar; -n-ishlab chiqarish resurslari uchun to'lov lar; -q –sotuvchilar soni. taklif hajmi - bu bozorda sotuvchi ma'lum bir davrda taklif qiladigan tovarlar hajmi (narx o'zgarishi bilan taklif hajmi ham o'zgaradi). taklif hajmi narx o'zgargan paytda o'zgaradi. taklifga narxdan tashqri yana quyidagi omillar ta'sir etadi: · ishlab chiqarish resurslari uchun to'lovlarning o'zgarishi ishlab chiqarish harajati miqdoriga ta'sir etadi. shuningdek ishlab chiqarilayotgan mahsulot hajmi ga ta'sir etadi. · ishlab chiqarish texnologiyasi darajasi. texnologiyaning rivojlanishi ishlab chiqarish harajatlarining pasayishiga hamda ushbu tovar taklifi hajmi ning ortishiga olib keladi. · boshqa tovarlar narxi. masalan, bug'doy makkajuxoriga raqobatchidir. bug'doyning narxi oshsa, juxorini ishlab chiqarish va taklif qilish pasayib ketadi. agar bug'doy narxi pasaysa, makkajuxori ekish ko'payib ketadi. shunday qilib, konkurent – tovarlardan birining taklifining o'zgarish …

5 / 15

· sotuvchilar miqdori har bir ishlab chiqaruvchi korxonasini bir ishlab chiqarish hajmida, bozorda sotuvchilarning ko'payishi, bozor taklifining oshishiga olib keladi va teskarisi. bozorning o'ziga xos xususiyatlaridan bo'lib, mahsulotga ma'lum miqdor taklifning oshishi, o'zidan-o'zi narxni muvozanatlashtiradi. masalan, sotuvchi mahsulotga yuqori narx o'natsa, bozorda (r2) tovar haridorni yo'qotadi, ya'ni (q2-q1) kandaydir tovar miqdori sotilmay, ortiqcha tovar hajmi yuzaga keladi. sotuvchi tovarning narxini pasaytirishga harakat qiladi (r1), chunki bozor tovarga tuyinadi. ishlab chiqarish ham kamayadi. bozorda defitsit hol yuzaga keladi. shunda taklif narxi asta - sekin muvozanat (ye) nuqtasiga etguncha ko'tariladi. r2 r0 r1 q1 q0 q2 talab hajmi va taklif hajmi teng bo'lgandagi narx bozor muvozanat narxi deyiladi. xuddi shu narxda bozorda tovar pulga almashtiriladi. 3.elastik narxlar. tadbirkor hamma vaqt ma'lum bir omillarning ta'siri natijasida talab o'zgarishi to'g'risida ma'lumotga ega bo'lishi kerak. har bir foiz narxning o'zgarishiga to'g'ri keladigan talabning foizlardagi o'zgarishi talabning elastik narxlarini ifoda etadi. ek = bunda: - q1 …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 15 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "narxni shakllantiruvchi omillar"

3-mavzu:narxni shakllantiruvchi omillar. reja: 1. narx va talabning o'zaro bog'liqligi 2. narx va taklifning o'zaro bog'liqligi. 3. elastik narxlar. 4. narxlarga ta'sir etadigan asosiy omillar. 5. bozorda raqobatbardoshlik darajasi omili. 6. tovar xususiyati- narxlashtirish omili sifatida. tayanch iboralar: narx siyosati, monopolizm, marketing, talab, taklif, elastik, istemolchi, narx dinamikasi, raqobat, oligopoliya. 1.narx va talabning o'zaro bog'liqligi. bozor iqtisodiyoti sharoitida bozor instrumentlarining mexanizmi va darajasi faqatgina talab va taklif tushunchalari bilan moslashadi. talab bozor iqtisodiyotining muxim kategoriyasi bo'lib hisoblanadi, chunki pirovard narijada talab tovarning oxirgi narxini aniqlaydi va xom asheni, tayyor mahsulotni taqsimlaydi. talab – haridorning ma'...

Этот файл содержит 15 стр. в формате DOCX (118,8 КБ). Чтобы скачать "narxni shakllantiruvchi omillar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: narxni shakllantiruvchi omillar DOCX 15 стр. Бесплатная загрузка Telegram