atom tuzilishi. atom yadrosining tuzilishi. kimyoviy bog’lanish va molekula tuzilishi. valent bog’lanishlar usuli. molekular orbitallar (mo)usuli

PPT 54 pages 5.2 MB Free download

54 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.2 MB

File type PPT

Pages 54

Updated Dec 2025

Page preview (10 pages)

Scroll down 👇

1 / 54

7-ma’ruza. atom tuzilishi atom tuzilishi. atom yadrosining tuzilishi. kimyoviy bog’lanish va molekula tuzilishi. valent bog’lanishlar usuli. molekular orbitallar (mo)usuli * adabiyotlar x.r.tuxtayev, a.t.sharipov, s.n.aminov noorganik kimyo. darslik. –t.: “fan va texnologiya”.- 2018.- 560 b. h.r. to’xtayev, r.aristanbekov, k.a. cho’lponov, s.n. aminov. anorganik kimyo (“farmasiya “-5720500- bakalavriyat ta’lim yo’nalishi uchun darslik/ o’zr oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi.-t.”nohsir”, 2011.520 b. 3. shriver and atkins, inorganic chemisrty, fifth edition, 2010/ p.w.atkins,t.l.owerton, j.p. rourke, m.t. weller and f.a. armstrong, w.h. freeman and company, new york. 2010. p. 825. 4. e.t.oganesya, v.a.popkov, l.i.sherbakova, a.k.brel obshaya i neorganicheskaya ximiya. – m.- 2019.-447 s.- seriya: spetsialist. 5. umumiy va anorganik kimyodan amaliy mashg’ulotlar: farmatsevtika instuti talabalari uchun o’quv qo’llanmasi (mualliflar s.n.aminov, r.aristanbekov, h.r. to’xtayev va boshq.; s.n.aminov tahriri ostida). t., 2016.-512 b. 6. https://ru.wikipedia.org 7. https://uzatom.uz/ * reja: atom tuzilishi; yadro reaksiyalar; nurning kvant nazariyasi; elektron bulut; kvant sonlar; kovalent bog’lanish; valent bog’lanishlar usuli; kovalent bog‘lanish …

2 / 54

rford o’quvchisi mozli atomning rentgen spektrlarini o’rgandi 1932 y. d.i.ivanenko va geyzenberg atom tuzilishining proton neytron nazariyasini yaratdilar n = a – z n- atomdagi neytronlar soni; a-element atom massasi; z-element tartib nomeri. 1932 y. dj. chedvik neytronni ochdi. neytron protonga proton neytronga atom modeli 3. yadro reaksiyalari 1919 y. e rezerford 1-chi yadro reaksiyasini amalga oshirdi. 1939 yil issiq neytronlar ta’sirida u u bo’linishida 200 mvt energiya ajralib 2 ta yadro hosil bo’ladi; bu energiya 2 mln kg yuqori sifatli ko’mir parchalanganda hosil bo’ladigan energiyaga teng. vodorordning termiyadro reaksiyasi: bu reaksiyada 6,87 mvt energiya yoki 644 million kdj/mol 1 g vodorodga nisbatan energiya chiqadi. bu uyqori sifatli ko’mir yonganda chiqadigan energiyadan 15 million marta ko’p. radiopreparatlar izotoplar o'zbekiston atom elektrostantsiyasi magate international atomic energy agency forish tumani, quvvati 4800 mvt 4.atomlar spektri atomlarning barqarorligi. fe va h spektrlari 5. nurning kvant nazariyasi maks plank 1920 y.da qizdirilgan moddaning nur …

3 / 54

qin funksiyasini qiymati =f(x,y,z) x,y,z koordinata nuqtalari. to’lqin funksiyasini kvadrati ( 2 ) atomlararo fazoda elektronning bo’lish ehtimolligini ko’rsatadi. yadroda 90% elektronning bo’lish ehtimoli bo’lgan fazo orbital . 1926 y. ervin shredinger to‘lqin funksiyaning potensial va umumiy energiya bilan bog‘ladi (e) . s-orbitallarnig fazoviy holati p-orbotallarning fazoviy holat, tugun yadrodan o’tgan. d-orbatallarning fazoviy holati d- va f- orbatallarning fazoviy holati 9. kvant sonlar orbitallarni kvant sonlar bilan tavsiflash mumkin: n –bosh kvant son; l-orbital kvan son; ml –magnit kvan son; ms- spin kvant son. atomlarning elektron tuzilishi volfgang pauli(1925 y.) atomda 4 la kvant soni bir xil bo’lgan ikkita elektron bo’lishi mumkin emas. xun qoidasi: ayni qavatdagi elektronlarning spin kvant soni yig’indisi maksimal bo’lishi kerak. klechkovskiy 1 qoidasi. yadro zaryadi ortishi bilan elektronlarni to’ldirish (n+l) yig’indi ortib borish tartibida amalga oshiriladi) . klechkovckiyning 2 qoidasi. (n+l) yigindi bir xil bo’lganida elektronlarni to;ldirish bosh kvant sonning ortib borish tartibida amalga oshiriladi. …

4 / 54

. burchak 120o bo’ladi. bcl3, so3, ch2=ch2 sp2 gibridlanish. sp3-gibridlanish. ch4 ; ccl4 c 1s va 3 ta p elektronga ega. markaziy atom sp3 gibridlangan. molekula tetraedrik tuzilishga ega, valent burchaklar bo’lsa 109o28’ ni tashkil etadi. 7-rasm. valent orbitallarining gibridlanishi. markaziy atomdagi bo’linmagan elektronlar juftining molekula tuzilishiga ta’siri. metan, suv va ammiak molekulalari valent burchaklar ch4 109o28 , nh3107,5o , h2o 104,5 o. 8-rasm. metan, suv va ammiak molekulasidagi kimyoviy bog’larning hosil bo’lishi. sp- bef2, co2 valent burchaklar 180o . ea3 burchak 120o . bf3, so3 . :ea2 so2, no2 va hno2 sp3 (ccl4, cf4, ch4, hclo4, h2so4, h3po4 sp3 (nh3, hclo, hclo2, h3o+, pcl3) . 4. kimyoviy bog’ning asosiy tavsiflari bog’ning uzunligi bog’lanishda ishtirok etgan atomlarning yadrolari orasidagi masofadir. bog’larning uzunligi nanometrda (nm) yoki ao da . c-f, c-cl, c-br, c-i 0,138 nm , 0,214 nm c-c da 0,154 nm cc da 0,120 nm c-f, h-h, o=o va nn …

5 / 54

ronlar bo’ladi. -benzolga o’xshash aromatik uglevodorodlarning tuzilishini vbu tushuntirib bera olmaydi. -toq elektronlarning rolini ko’rsatadigan nazariya 1932 yilda xund va malliken yaratgan, bu nazariya molekulyar orbitallar(mo) nazariyasi . mo da ao tuzilishi haqidagi kvant-mexanik tasavvurlar molekula tuzilishida qo’llanadi. atom bir markazli (bir yadroli) sistema, molekula ko’p markazli sistema. mo usulining bir necha turlari bor. ao chiziqli kombinasiya usuli ( aochk). mo tasvirlovchi funksiyalarni molekulani tashkil etgan atomning funksiyalarini bir-biriga qo’shish va bir-biridan ayirish natijasida topiladi. bog’lovchi simmetrik funsiya:  1 = c1 1 + c2 2 bo’shashtiruvchi antisimmetrik : 2 = c1 1 - c2 2 c1 , c2 - koeffitsientlar; 1 , 2 - ayni elektronning birinchi va ikkinchi yadroga oid to’lqin funksiyalari;  1 - simmetrik funksiya 2 - antisimmetrik funktsiya bitta elektron va ikkita yadro bo’lgan molekulada elektron harakatini ikkita to’lqin funksiya bilan: mo da molekula tarkibidagi elektronlarning o’zaro ta’siri e’tiborga olinmaydi. ao da s, p, d, …

6 / 54

2 (  bo’sh 2po)2( bo’sh 2po)2].             c(2s22p2) + o(2s22p4)  co[( bog’l 2p)2 ( bog’l 2p2)2 (  bo’sh 2p0)2( bo’sh 2p0].              -mo har qanday yadrolar sistemasi va elektronlar barqarorligini tushuntiradi; -mo usuli molekulalarning va kompleks birikmalarning magnit va optik xossalarini tushunturadi; -molekuladagi har bir elektronning holatini baholaydi. molekulalararo ta’sirlar(mt) molekulalar orasida orientasion, induktsion va dispersion ta’sirlar mavjud. dispersion - ta’sirlar qutbsiz molekulalar orasida bir lahzada yuzaga keladigan mikrodipollar hosil bo’lishiga asoslangan. orientasion ta’sirlar- qutblangan molekulalar orasida yuzaga keladi. molekulalarning tartibsiz issiqlik harakati tufayli bir xil zaryadlangan dipollarning uchlari bir-biridan uzoqlashadi, qarama-qarshi zaryadlangan uchlari esa bir-biriga tortiladi. molekulalar qanchalik qutblangan bo’lsa ular bir-biriga shunchalik kuchli tortiladi. induksion ta’sir - qutbli va qutbsiz molekulalar orasida. qutblangan molekulalar ta’sirida qutblanmagan molekulalar egiladi va unda qoldiq (induktsiyalangan) …

7 / 54

, , k 7 10 b 0 1 4 2 1 1 2 4 + + ® he h 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 0 ) ( 8 z y x u e h m ¶ ¶ + ¶ ¶ + ¶ ¶ = y d = - + y d y y y y p energiya potensial u energiya umumiy e ar koordinatl z u x hosilasi tartibli i funksiya lqin to - - - - d ; , , 2 sin ' 2 y 1 2 2 11 5 2 4 2 1 1 1 2 2 1 ; 1 ; 1 p s s b s he s h 5 2 2 19 9 4 2 2 16 8 3 2 2 14 7 2 2 2 12 6 2 2 1 ; 2 2 1 ; 2 2 1 ; 2 …

8 / 54

atom tuzilishi. atom yadrosining tuzilishi. kimyoviy bog’lanish va molekula tuzilishi. valent bog’lanishlar usuli. molekular orbitallar (mo)usuli - Page 8

9 / 54

10 / 54

Want to read more?

Download all 54 pages for free via Telegram.

Download full file

About "atom tuzilishi. atom yadrosining tuzilishi. kimyoviy bog’lanish va molekula tuzilishi. valent bog’lanishlar usuli. molekular orbitallar (mo)usuli"

7-ma’ruza. atom tuzilishi atom tuzilishi. atom yadrosining tuzilishi. kimyoviy bog’lanish va molekula tuzilishi. valent bog’lanishlar usuli. molekular orbitallar (mo)usuli * adabiyotlar x.r.tuxtayev, a.t.sharipov, s.n.aminov noorganik kimyo. darslik. –t.: “fan va texnologiya”.- 2018.- 560 b. h.r. to’xtayev, r.aristanbekov, k.a. cho’lponov, s.n. aminov. anorganik kimyo (“farmasiya “-5720500- bakalavriyat ta’lim yo’nalishi uchun darslik/ o’zr oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi.-t.”nohsir”, 2011.520 b. 3. shriver and atkins, inorganic chemisrty, fifth edition, 2010/ p.w.atkins,t.l.owerton, j.p. rourke, m.t. weller and f.a. armstrong, w.h. freeman and company, new york. 2010. p. 825. 4. e.t.oganesya, v.a.popkov, l.i.sherbakova, a.k.brel obshaya i neorganicheskaya ximiya. – m.- 2019.-447 s.-...

This file contains 54 pages in PPT format (5.2 MB). To download "atom tuzilishi. atom yadrosining tuzilishi. kimyoviy bog’lanish va molekula tuzilishi. valent bog’lanishlar usuli. molekular orbitallar (mo)usuli", click the Telegram button on the left.

Tags: atom tuzilishi. atom yadrosinin… PPT 54 pages Free download Telegram