o‘zbekistonda daryolarning tentirob oqishi

PPTX 12 pages 5.1 MB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.1 MB

File type PPTX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

prezentatsiya powerpoint o‘zbekistonda daryolarning tentirob oqishi reja: 1 2 3 o‘zbekiston daryolari va ularning gidrologik xususiyatlari daryolarning tentirob oqishiga ta’sir etuvchi tabiiy va antropogen omillar tentirob oqishning oqibatlari va uni boshqarishning ilmiy-amaliy yo‘llari o‘zbekiston hududi markaziy osiyoning eng quruq mintaqalaridan biri hisoblanadi, shunga qaramay bu yerda yirik daryo tizimlari mavjud bo‘lib, ular mamlakatning ijtimoiy-iqtisodiy hayotida beqiyos ahamiyatga ega. o‘zbekistonning asosiy daryolari amudaryo, sirdaryo, zarafshon, chirchiq, surxondaryo, qashqadaryo, ohangaron, isfayramsoy, norin, so‘x kabi daryolardir. ularning aksariyati tog‘lardan boshlanib, pasttekisliklarga qarab oqadi va nihoyat qumli cho‘llar yoki orol dengizi havzasida tugaydi. daryolarning gidrologik xususiyatlari asosan tog‘ va muzliklardan kelib chiqadigan suv manbalariga bog‘liq. tog‘larda yog‘ingarchilik ko‘p bo‘lgan davrda daryolarning sathi keskin ko‘tariladi, yozda esa muzliklarning erishi natijasida suv miqdori ortadi. ayniqsa, amudaryo va sirdaryo markaziy osiyoning eng yirik suv arteriyalari bo‘lib, ularning o‘zbekiston uchun strategik ahamiyati nihoyatda katta. o‘zbekiston daryolari va ularning gidrologik xususiyatlari daryolarning gidrologik rejimi mavsumiy o‘zgarishlarga juda sezuvchan. bahorda …

2 / 12

lar qurilgan bo‘lib, ular toshkent viloyati va poytaxtni elektr energiyasi bilan ta’minlaydi. norin va qoradaryo daryolari sirdaryoni shakllantiruvchi asosiy irmoqlar hisoblanadi, ularning suv resurslari farg‘ona vodiysi sug‘oriladigan yerlarining asosiy manbaidir. shu tarzda, o‘zbekiston daryolari nafaqat tabiiy suv manbasi, balki qishloq xo‘jaligi, energetika, ichimlik suvi va ekologik barqarorlikni ta’minlovchi muhim omildir. daryolarning tentirob oqishi deganda ularning oqim yo‘nalishi, tezligi va suv sathi yillar davomida o‘zgarib turishi tushuniladi. bu jarayon tabiiy hodisa sifatida yuz bersa-da, inson faoliyati ta’siri ostida yanada kuchayib bormoqda. daryolarning tentirob oqishiga ta’sir etuvchi tabiiy va antropogen omillar o‘zbekiston sharoitida daryolarning tentirob oqishiga ta’sir etuvchi asosiy tabiiy omillarga iqlim o‘zgarishi, yog‘ingarchilik miqdorining o‘zgarishi, tog‘lardagi muzliklarning erishi, tuproq va geologik tuzilmaning farqlanishi, shuningdek, yer relyefining notekisligi kiradi. iqlim o‘zgarishi tufayli oxirgi o‘n yilliklarda yoz fasli yanada issiq, qish esa nisbatan yumshoq bo‘lib bormoqda, bu esa daryo suvining yil davomida notekis taqsimlanishiga olib kelmoqda. antropogen omillar esa bu jarayonni yanada tezlashtiradi. …

3 / 12

rayonlarini kamaytiradi. ular yo‘qolgan joylarda esa yomg‘ir suvi bevosita oqib tushadi va sel hodisalariga sabab bo‘ladi. tentirob oqishning yana bir sababi — global iqlim o‘zgarishi natijasida muzliklarning erish jarayonining tezlashuvidir. tog‘ muzliklarining kamayishi daryo suv manbalarining kamayishiga, suvning mavsumiy taqsimlanishida nomutanosiblikka sabab bo‘lmoqda. tentirob oqishning oqibatlari va uni boshqarishning ilmiy-amaliy yo‘llari o‘zbekiston daryolarida tentirob oqish jarayoni kuchayib borayotgani nafaqat ekologik, balki iqtisodiy va ijtimoiy muammolarni ham keltirib chiqarmoqda. avvalo, bu jarayon natijasida suv resurslari notekis taqsimlanadi — ayrim hududlarda suv ortiqcha bo‘lsa, boshqalarida esa yetishmovchilik kuzatiladi. suv tanqisligi dehqonchilik, chorvachilik, sanoat va ichimlik suvi ta’minotiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. shu bilan birga, daryolarning yo‘nalishi o‘zgarib turgani sababli ba’zi joylarda sohil eroziyasi kuchayadi, yer unumdorligi pasayadi, infratuzilmalar zarar ko‘radi. tentirob oqishning ekologik oqibatlari ham jiddiydir. daryo bo‘ylaridagi tabiiy ekotizimlar, o‘rmonlar, botqoqliklar va suv-baliq resurslari beqaror holatga tushadi. orolbo‘yi mintaqasida bu jarayon o‘zining eng keskin shaklida namoyon bo‘lib, suv sathi pasayishi va shamol …

4 / 12

liklarni monitoring qilish kabi tadbirlar tentirob oqishni kamaytiradi. foydalanilgan adabiyotlar. abdurazzakov, a. (2021). o‘zbekiston daryolarining tentirob oqishi va suv resurslari. tashkent: o‘zbekiston fanlar akademiyasi. ismoilov, r. (2022). daryolar va ularning ekologik ahamiyati. tashkent: o‘zbekiston respublikasi ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qo‘mitasi. qodirov, m. (2023). tentirob oqish: daryolar va iqlim o‘zgarishi. tashkent: o‘zbekiston milliy universiteti. rahmonov, b. (2020). suvoqilishi va daryolar: o‘zbekiston misolida. tashkent: o‘zbekiston davlat geologiya va mineral resurslar komiteti. sultonov, d. (2021). daryolar oqimi va suv resurslarining boshqaruvi. tashkent: o‘zbekiston respublikasi fanlar akademiyasi. image1.png image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbekistonda daryolarning tentirob oqishi"

prezentatsiya powerpoint o‘zbekistonda daryolarning tentirob oqishi reja: 1 2 3 o‘zbekiston daryolari va ularning gidrologik xususiyatlari daryolarning tentirob oqishiga ta’sir etuvchi tabiiy va antropogen omillar tentirob oqishning oqibatlari va uni boshqarishning ilmiy-amaliy yo‘llari o‘zbekiston hududi markaziy osiyoning eng quruq mintaqalaridan biri hisoblanadi, shunga qaramay bu yerda yirik daryo tizimlari mavjud bo‘lib, ular mamlakatning ijtimoiy-iqtisodiy hayotida beqiyos ahamiyatga ega. o‘zbekistonning asosiy daryolari amudaryo, sirdaryo, zarafshon, chirchiq, surxondaryo, qashqadaryo, ohangaron, isfayramsoy, norin, so‘x kabi daryolardir. ularning aksariyati tog‘lardan boshlanib, pasttekisliklarga qarab oqadi va nihoyat qumli cho‘llar yoki orol dengizi havzasida tugaydi. daryolarnin...

This file contains 12 pages in PPTX format (5.1 MB). To download "o‘zbekistonda daryolarning tentirob oqishi", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbekistonda daryolarning tent… PPTX 12 pages Free download Telegram