zardushtiylik dini

DOCX 5 pages 20.4 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 20.4 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

3-mavzu: zardushtiylik dini reja: 1. zardushtiylik dinining paydo bo’lishi 2. «avesto- zardushtiylik dinining muqaddas kitobi. 3. zardushtiylik ta’limoti. zardushtiylik dinining paydo bo’lishi. bundan qariyb 2600 yil muqaddam hozirgi markaziy osis hududida ulug’ tarixiy shaxs - ilohiyotchi, faylasuf, shoir va tabiatshunos olim, jahon xalqlariga vatandoshimiz -zardusht sepitoma dunyoga kelgan edi (miloddan avval-gi 589—512 yillar). diniy rivoyatlarga qaraganda, zardusht navruz kunlarining birida kohinlar boshchiligida muqaddas ichimlik bulgan «xaoma» tayyorlashga kirishgan. erta tong pallasida u daryodan suv olish uchun qirg’oqqa tushgan. suv olib bo’lgach, bir yo’la tahoratini yangilayotgan zardushtning ko’ziga qirg’oqda turgan porloq xilqat -«voxumana» kurinadi va uning sehrli nuriga ergashadi. nihoyat, u ezgu va ulug’ xudo axuramazda huzuriga boradi. axuramazda o’zining butun borliqni yaratgan xudo ekani haqidagi xabarni bildirish uchun odamlar orasidan zardushtni tanlaganini aytadi. (bu vaqtda zardusht 40 yoshga tulgan yedi). shu kundan boshlab zardusht axuramazda dinining payg’ambariga aylanadi. endi u o’z qavmlari orasida axuramzada dinini targ’ib eta boshlaydi. buning uchun …

2 / 5

ularni ilk markazlashgan davlatchilik g’oyasi atrofida uyushtirish zaruriyati ham tugilgan edi. zardusht yashagan davr janubi-g’arbiy va markaziy osiyoda ko’ch-manchilikka asoslangan turmush tarzi inqirozga uchrayotgani, u o’troqlik turmush tarzi qaror topayotgani, sug’oriladigan dshqonchilik hamda chorvachilik, hunarmandchilik keng taraqqiy yetayotgani, yangi shaharlar, qishloqlar bunyod bo’laytganligi, utroqlik turmush tarzi har jihatdan afzal kurinishi bilan ham xarakterli edi. sundhay turmush tarzini barqaror qilish, odamlarga, xalqlarga g’oyatda kulfat keltirayotgan hamda aksariyat bosqinchilik tusini olgan kuchmanchilikka qarshi kurash habiy ehtiyojga aylangan edi. bu ehtiyojni hammadan ko’p anglab yetgan donishmand zardusht bo’ldi. u inqirozdan qutulish, xalqlar, qabilalarni birlashtirib, yagona davlatchilikka erishishning birdan-bir yo’li — bu yakkaxudolikka o’tishdan iborat deb bildi va butun ongli faoliyatini, hayotini ana shu muqaddas ishga bag’ishladi, shu muqaddas maqsad yo’lidagi kurashda halok buldi. yagona xudoga ishonishgina jamiyatni yangi taraqqiyot bosqichiga ko’tara oladi, deb hisoblardi zardusht. zardushtiylikning vatani markaziy osiyodir. bu faktning tug’riligini bu dinning muqaddas kitobi «avesto» ham isbotlaydi. chunonchi, bu dinning muqaddas …

3 / 5

yuk olim abu rayhon beruniy-ning «o’tmish xalqlardan qolgan yodgorliklar» nomli asarida yozib qoldirilgan. jumladan, bu asardagi quyidagi fikrlar diqqatga sazovordir: «podshoh doro ibn doro xazinasida 12 ming qoramol terisiga tillo bilan bitilgan bir nusxasi bor yedi. iskandar (a.makedonskiy) otashxonalarni vayron qilib, ularda xizmat yetuvchilarni o’ldirgan vaqtda uni kuydirib yubordi. shuning uchun avestoning beshdan uchi yuqolib ketdi». binobarin, «avesto» a.maksdonskiyning osiyoga qilgan harbiy yurishlariga qadar mavjud edi. «avesto» a.makedonskiy hukmronligi tugagach, miloddan avvalgi 25oyilda arshohiylar davrida yana tiklana boshlangan va yangi matnlar bilan to’ldirilgan. milodning pt asrida esa sosoniylar podshosi shopur i davrida kitob holatiga keltiril-gan. «avesto»ning tiklangan kitoblaridan 3 tasi asl tilida, bittasi eesa pahlaviy tilida tiklangan. ulkaning arab bosqinchilari tomonidan istilo etilishi va islom dinining tarqalishi natijasida zardushtiylik dini, uning muqaddas kitobi «avesto» qattiq ta’qibga olingan. natijada eron zardushtiylaridan bir qismi sharqiy o’lkalarga, xususan, hindistonga ko’chib ketib jon saqlaganlar. ularning avlodlari hozirgi kunda hindistonning bombay va gujarot viloyatlarida zardushtiylikni …

4 / 5

u 72 «ha», ya’ni bashoratdan iboratdir. birinchi bashoratda tabiat va halolliklar hukmdori, hamma narsani biladigan va hamma narsaga qodir axuramazdaning vahiylari haqligiga iymon keltirishga doir duolar mavjuddir. «avesto»ning uchinchi kitobi «visporat» deb nomlangan. u 24 bobdan iborat bulib, olamni bilishga doir pand-nasihatlardan iboratdir. uni ibodat nomozlari yig’indisi ham deyishadi. u ayni paytda «yosin»ga qo’shimcha hisoblanadi. to’rtinchi kitob «bundaxash» deb atalib, u qadimiy eron tilida — pahlaviy tilida yozilgan. u xudoni zolim kuchlarga qarshi kurashda ulug’lovchi o’ziga xos qadimiy qo’shiqlardan iborat, qo’shiqlari 22 tadir. «avesto» haqida eng muhim manba ix asrga oid «denkard (din amallari) asaridir, unda «avesto»ning 21 kitobi to’la ta’riflab berilgan. bu ta’ riflar: savobli ishlar yo’riqnomasi; diniy marosimlar va rasm-rusumlar qoidasi; zardushtiylik ta’-limoti asoslari; dunyoning axuramazda tomonidan yaratilishi; oxirat kuni va undagi hisob-kitob; falakiyot; ijtimoiy-huquqiy qonun-qoidalar; zardushtning tug’ilishi va bolaligi; haq yo’lini tutishi; jamiyat a’zolarining haq-huquqlari; devlar, jinlar kabi yovuz kuchlarga qarshi o’qiladigan duolar, amallar va boshqalardan iboratdir. …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "zardushtiylik dini"

3-mavzu: zardushtiylik dini reja: 1. zardushtiylik dinining paydo bo’lishi 2. «avesto- zardushtiylik dinining muqaddas kitobi. 3. zardushtiylik ta’limoti. zardushtiylik dinining paydo bo’lishi. bundan qariyb 2600 yil muqaddam hozirgi markaziy osis hududida ulug’ tarixiy shaxs - ilohiyotchi, faylasuf, shoir va tabiatshunos olim, jahon xalqlariga vatandoshimiz -zardusht sepitoma dunyoga kelgan edi (miloddan avval-gi 589—512 yillar). diniy rivoyatlarga qaraganda, zardusht navruz kunlarining birida kohinlar boshchiligida muqaddas ichimlik bulgan «xaoma» tayyorlashga kirishgan. erta tong pallasida u daryodan suv olish uchun qirg’oqqa tushgan. suv olib bo’lgach, bir yo’la tahoratini yangilayotgan zardushtning ko’ziga qirg’oqda turgan porloq xilqat -«voxumana» kurinadi va uning sehrli nuriga erga...

This file contains 5 pages in DOCX format (20.4 KB). To download "zardushtiylik dini", click the Telegram button on the left.

Tags: zardushtiylik dini DOCX 5 pages Free download Telegram