mahsulot (ish, xizmat)lar tannarxini kalkulyatsiya qilishning «direkt- kosting» usuli

PPTX 17 pages 176.0 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 176.0 KB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

mavzu: mahsulot (ish, xizmat)lar tannarxini kalkulyatsiya qilishning «direkt- kosting» usuli mavzu: mahsulot (ish, xizmat)lar tannarxini kalkulyatsiya qilishning «direkt- kosting» usuli reja: 1.direkt-kostingning ta'rifi va mohiyati 2.xarajatlar tasnifi va hisoblash printsipi 3.afzalliklari va kamchiliklar 4. misollar kirish “direkt-kosting” (direct costing) — bu boshqaruv hisobida qo‘llaniladigan kalkulyatsiya usuli bo‘lib, mahsulot tannarxini faqat o‘zgaruvchan (bevosita) xarajatlar asosida hisoblashni nazarda tutadi. doimiy xarajatlar esa alohida ko‘rsatiladi va mahsulot tannarxiga kiritilmaydi. direkt-kostingning ta'rifi va mohiyati direkt-kosting – mahsulotning to'liq bo'lmagan (qisqartirilgan) tannarxini kalkulyatsiya qilish usuli bo'lib, unda mahsulot tannarxiga faqat o'zgaruvchan xarajatlar (ishlab chiqarish hajmiga mutanosib o'zgaruvchi xarajatlar, masalan, xomashyo, energiya, ishchi kuchi) kiritiladi. doimiy xarajatlar (rent, ma'muriy xarajatlar) esa mahsulot tannarxiga kiritilmaydi va davr xarajatlari sifatida moliyaviy natijalardan chegiriladi. direkt-kostingning ta'rifi va mohiyati mohiyat: - xarajatlar ikkiga bo'linadi: o'zgaruvchan (to'g'ridan-to'g'ri va bilvosita moddiy xarajatlar) va doimiy (umumiy xarajatlar). - marjinal daromad = sotuv daromadi – o'zgaruvchan xarajatlar. - zararsizlik nuqtasi (bep) formulas: x_z = …

2 / 17

tlari): ijarasi, amortizatsiya, ma'muriy xarajatlar – 74 045 ming so'm (misol uchun). hisoblash printsipi: - moliyaviy hisobot struktura: sotuv daromadi → o'zgaruvchan xarajatlar → marjinal daromad → doimiy xarajatlar → operatsion foyda/zarar. - o'zbekistonda bhms 21 bo'yicha doimiy xarajatlar 9600-hisobda, noodatiy zararlar 9720-hisobda aks etadi. afzalliklari 1. soddalik va aniqlik: mahsulot tannarxini faqat o'zgaruvchan xarajatlar asosida hisoblash, umumiy xarajatlar taqsimoti murakkabligini kamaytiradi. 2. qaror qabul qilishda yordam: bep, minimal narx chegarasi va mahsulot rentabelligini aniqlaydi; make-or-buy, maxsus buyurtmalar uchun ideal. 3. tahlil va bashorat: cvp orqali foyda o'zgarishini prognoz qiladi (masalan, sotuv 10% oshsa, foyda 16,4% ga ko'payadi); chidamlilik marjasi (margin of safety) = (haqiqiy daromad – bep daromadi) / haqiqiy daromad × 100% (misol: 58,5%). 4. o'zbekiston uchun: byudjetlash va transfer narxlarda (o'zgaruvchan xarajatlar + foyda) samarali, resurslarni optimallashtiradi. kamchiliklari 1. to'liq tannarxni hisoblamaslik: doimiy xarajatlar mahsulotga kiritilmaydi, shuning uchun uzoq muddatli qarorlarda (masalan, investitsiyalar) yetarli emas. 2. guruhlash …

3 / 17

0 dona (narx 83 so'm, o'zgaruvchan 49,8 so'm, marjinal 33,2 so'm). misollar misol 2: shahrixonsut hj: - sotuv: 358 357 ming so'm (205 dona). - o'zgaruvchan: 288 916 ming so'm. - marjinal: 69 441 ming so'm (19,4% marjinal koeffitsient). - doimiy: 45 568 ming so'm. - foyda: 23 873 ming so'm. - bep daromadi: 239 832 ming so'm. - chidamlilik marjasi: 58,5% (yuqori barqarorlik ko'rsatkichi). o'zbekistonda qo'llanilishi va solishtirish o'zbekistonda direkt-kosting sanoat (sut, qishloq xo'jaligi) korxonalarida qo'llaniladi, masalan, buxorosut, toshkentsutda xarajatlar tuzilishini tahlil qilish uchun. u standart-kosting (standart xarajatlar bilan og'ishlarni nazorat qilish) va abc-usul (operatsiyalar bo'yicha taqsimlash) bilan birgalikda ishlatiladi. o'zbekistonda qo'llanilishi va solishtirish qisqa solishtirish: - direkt-kosting: bep aniqlashda ustun, ammo guruhlash qiyin. - standart-kosting: og'ishlarni nazorat qiladi, ammo inflyatsiyaga sezgir. - abc-usul: bilvosita xarajatlar optimizatsiyasi, ammo murakkab va qimmat. xulosa “direkt-kosting” usuli — bu boshqaruv uchun qulay, tezkor va tahliliy kuchga ega kalkulyatsiya usuli bo‘lib, ayniqsa strategik …

4 / 17

mahsulot (ish, xizmat)lar tannarxini kalkulyatsiya qilishning «direkt- kosting» usuli - Page 4

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mahsulot (ish, xizmat)lar tannarxini kalkulyatsiya qilishning «direkt- kosting» usuli"

mavzu: mahsulot (ish, xizmat)lar tannarxini kalkulyatsiya qilishning «direkt- kosting» usuli mavzu: mahsulot (ish, xizmat)lar tannarxini kalkulyatsiya qilishning «direkt- kosting» usuli reja: 1.direkt-kostingning ta'rifi va mohiyati 2.xarajatlar tasnifi va hisoblash printsipi 3.afzalliklari va kamchiliklar 4. misollar kirish “direkt-kosting” (direct costing) — bu boshqaruv hisobida qo‘llaniladigan kalkulyatsiya usuli bo‘lib, mahsulot tannarxini faqat o‘zgaruvchan (bevosita) xarajatlar asosida hisoblashni nazarda tutadi. doimiy xarajatlar esa alohida ko‘rsatiladi va mahsulot tannarxiga kiritilmaydi. direkt-kostingning ta'rifi va mohiyati direkt-kosting – mahsulotning to'liq bo'lmagan (qisqartirilgan) tannarxini kalkulyatsiya qilish usuli bo'lib, unda mahsulot tannarxiga faqat o'zgaruvchan x...

This file contains 17 pages in PPTX format (176.0 KB). To download "mahsulot (ish, xizmat)lar tannarxini kalkulyatsiya qilishning «direkt- kosting» usuli", click the Telegram button on the left.

Tags: mahsulot (ish, xizmat)lar tanna… PPTX 17 pages Free download Telegram