sistemaning inersiya momentlari

DOCX 9 pages 113.6 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 113.6 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

sistemaning inersiya momentlari. inersiya momentlarining umumiy formulalari. inersiya bosh o`qlarining xususiyatlari.nuqtaning markaziy kuch ta`siridagi harakati. reja: 1. inersiya, inersiya momenti, kuch momenti, harakat miqdori momenti. 2. kinetik va potensial energiyalar. 3. inersiya bosh o`qlarining xususiyatlari. 4. nuqtaning markaziy kuch ta`siridagi harakati qattiq jism aylanma harakat dinamikasining asosiy kattaliklari - impuls momenti va kuch momenti tushunchalari bir-biri bilan chambarchas bog’liqdir. kuch momenti nuqtaga nisbatan bo’lsa, impuls momenti o’qqa nisbatandir. shuning uchun ularni bir-biri bilan almashtirish mumkin emas. har qanday vektorning biror nuqtaga nisbatan momenti vektor kattalik bo’lgani uchun, kuch momenti ham vektor kattalikdir. impuls momenti esa vektor kattalik emas. endi qattiq jismning biror 0 nuqtasiga nisbatan kuch vektori ning yoki impuls vektori ning momentini qarab chiqaylik (1 - rasm). bu nuqta bosh nuqta yoki qutb deb ataladi. 1 - rasm. 00( aylanish o’qiga o’rnatilgan qattiq jismga ixtiyoriy tashqi kuch ta’siri massa markazidan o’tgan 00 o’qqa mahkamlangan jismning, shu o’qdan r masofaga …

2 / 9

00 o’q bo’yicha yo’nalgan bo’ladi. massasi m ga teng bo’lgan moddiy nuqta tezlik bilan harakatlanayotganda impulsga ega bo’ladi. – radius vektorning impulsga vektor ko’paytmasi impuls momenti deb ataladi. , (3) – impuls momentining vektori yo’nalishi parma qoidasi asosida aniqlanadiyu - radius vektor va - impuls vektori yotgan tekislikka perpendikulyar ravishda 0 nuqtaga joylashtirilgan parma dastasining aylanma harakat yo’nalishi impuls yo’nalishi bilan mos tushganda, parmaning ilgarilanma harakat yo’nalishi impuls momenti ning yo’nalishini ko’rsatadi. impuls momentining moduli quyidagiga tengdir , (4) moddiy nuqta impuls momenti o’zgarish qonunini impuls momentining vaqt bo’yicha hosilasi orqali topamiz , (5) , (6) va vektorlar parallel, kolleniar vektorlarning ko’paytmasi bo’lgani uchun ga teng bo’ladi, u holda ya’ni , (7) moddiy nuqta impulsining biror nuqtaga nisbatan o’zgarishi, shu moddiy nuqtaga ta’sir qiluvchi kuch momentiga tengdir. agar bo’lsa, impuls momentining saqlanish qonunini ifodasiga ega bo’lamiz. , , (8) ixtiyoriy o’q atrofida aylanma harakat qilayotgan moddiy nuqtaga tashqi kuch momenti …

3 / 9

, qattiq jismning z aylanish o’qiga nisbatan inersiya momentini burchak tezlanishga ko’paytmasi, tashqi kuchning shu o’qqa nisbatan natijaviy kuch momentiga teng bo’ladi. (5) – ifoda qattiq jism aylanma harakat dinamikasining asosiy tenglamasidir, u tenglamaga o’xshash bo’lgani uchun ba’zan uning qattiq jism aylanma harakati uchun nyutonning ikkinchi qonuni deb ataladi. agar aylanish o’qiga ega bo’lgan jismga tashqi kuchlar ta’sir qilmasa yoki (6) bu ifoda impuls momentining saqlanish qonunidir. aylanish o’qiga ega bo’lgan qattiq jismga tashqi kuchlar ta’sir etmasa yoki ularning aylanish o’qiga nisbatan kuch momenti nolga teng bo’lsa, qattiq jismning aylanish o’qiga nisbatan impuls momenti miqdor va yo’nalishi jihatidan o’zgarmay qoladi. kinetik va potensial energiya kinetik energiya jism mexanik harakatining o’lchovidir va bu harakatni vujudga keltirish uchun bajarilgan ish bilan baholanadi. agar kuch tinch turgan jismga ta’sir etib, unga harakat tezligini bersa, u holda u ish bajarib jismning harakat energiyasini shu bajarilgan ish miqdoriga oshiradi. shunday qilib, bu bajarilgan ish jismning …

4 / 9

ch va oxirgi holatiga bog’liqdir. bunday ish bajaradigan maydonlar potensial maydonlar deb ataladi va ularda ta’sir qiluvchi kuchlar konservativ kuchlar deb ataladi. agarda kuch bajargan ish harakat trayektoriyasiga bog’liq bo’lsa, bunday kuchlar disssipativ kuchlar deb ataladi. kuchning potensial maydonida turgan jism wn - potensial eneriyaga ega bo’ladi. odatda jismning ma’lum bir holatdagi potetsial energiyasini nol deb hisoblab, hisob boshini belgilashadi. boshqa holatdagi energiya hisob boshidagi holatga nisbatan aniqlanadi. shuning uchun ayrim vaqtlarda potensial energiyalar farqi degan tushunchadan foydalaniladi. jismga qo’yilgan konservativ kuchlar bajargan ish, shu jism potensial energiyasini o’zgarishiga tengdir. (2) bunda potensial energiya sarf bo’lishi natijasida ish bajarilgani uchun minus ishora paydo bo’ldi. bajarilgan ish da=fdr bo’lgani uchun . (3) agarda wn(r) - funksiya aniq bo’lsa, kuchning moduli va yo’nalishini aniqlash mumkin. wn(r) funksiyaning aniq ko’rinishi kuch maydonining xarakteri bilan aniqlanadi. masalan, yer sirtidan h balandlikka ko’tarilgan jismning potensial energiyasi , (4) ga tengdir. bu yerda potensial energiya h …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sistemaning inersiya momentlari"

sistemaning inersiya momentlari. inersiya momentlarining umumiy formulalari. inersiya bosh o`qlarining xususiyatlari.nuqtaning markaziy kuch ta`siridagi harakati. reja: 1. inersiya, inersiya momenti, kuch momenti, harakat miqdori momenti. 2. kinetik va potensial energiyalar. 3. inersiya bosh o`qlarining xususiyatlari. 4. nuqtaning markaziy kuch ta`siridagi harakati qattiq jism aylanma harakat dinamikasining asosiy kattaliklari - impuls momenti va kuch momenti tushunchalari bir-biri bilan chambarchas bog’liqdir. kuch momenti nuqtaga nisbatan bo’lsa, impuls momenti o’qqa nisbatandir. shuning uchun ularni bir-biri bilan almashtirish mumkin emas. har qanday vektorning biror nuqtaga nisbatan momenti vektor kattalik bo’lgani uchun, kuch momenti ham vektor kattalikdir. impuls momenti esa vektor k...

This file contains 9 pages in DOCX format (113.6 KB). To download "sistemaning inersiya momentlari", click the Telegram button on the left.

Tags: sistemaning inersiya momentlari DOCX 9 pages Free download Telegram