buyukipakyoʻliva surxon vohasi

PPTX 21 pages 1.4 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.4 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

toʻraxonov xurshidbekning surxandaryo tarixi fanidan tayyorlagan taqdimoti buyuk ipak yoʻli va surxon vohasi reja? 1 buyuk ipak yoʻlining surxon vohasidagi ahamiyati 2 buyuk ipak yoʻlining ahamiyati 3 buyuk ipak yoʻlining shakllanishi buyuk ipak yoʻlining yoyilishi buyuk ipak yoʻli – qadimda sharq bilan gʻarbni boʻgʻlab turgan savdo yoʻli, insoniyat rivojlanishi tarixining, uning birlashuvga hamda madaniy qadriyatlari bilan almashishga, hayotiy fazo-yu mahsulotlarni sotish uchun bozorlarga erishishga intilishining oʻziga xos boʻlgan hodisasi. dengiz, okean yoʻllari ochilmasdan oldin bu yoʻllar muhim ahamiyat kasb etgan. sharqda aytiladigan naqlga qaraganda: „oʻtirgan – boʻyra, yurgan – daryo“. harakatlanish – bu hayotdir, sayohat qilish, jahongashtalik doimo taraqqiyotning harakatlantiruvchi kuchi boʻlgan edi. insoniyat tarixida eng ulkan boʻlgan ushbu qitʼalararo savdo yoʻli yevropa va osiyoni bir-biriga bogʻlab, oʻtmishda antik rim davlatidan to yaponiyaning qadimgi poytaxti nara shahrigacha choʻzilgan edi. albatta, sharq va gʻarb oʻrtasidagi savdo oʻtmish qaʼriga choʻkkan qadim-qadim zamonlardan beri olib borilar edi, lekin bu kelgusida bunyod etilgan buyuk …

2 / 21

amda xitoydan sharqiy turkistonga olib boradigan yoʻllarni oʻzaro bogʻlab bergan buyuk yoʻlning haqiqiy boshlanishini tarixchilar eramizdan avvalgi ikkinchi asrning oʻrtalarida, deb hisoblaydilar, oʻsha davrda xitoyliklar uchun ilk bora gʻarb oʻlkalari. yaylov yoʻli, “oltin yoʻli” — xitoydan mongoliya, oltoy va qozogʻiston yaylovlari orqali oʻtib janubiy osiyo va sharqiy yevropa mamlakatlariga boradigan qadimiy savdo yoʻlining nomi. keyingi paytlarda ushbu yoʻl ham buyuk ipak yoʻli deb atalmoqda. yoʻlning “oltin yoʻli” deb atalishi uning qadim zamondagi oltin togʻ, yaʼni oltoy togʻ etaklarida joylashgan yaylovlardan oʻtganligi bilan bogʻliqdir. hun imperiyasi, turk xoqonligi, uygʻur xoqonligi va moʻgʻul imperiyasi davrida siyosiy, harbiy va iqtisodiy jihatdan ushbu yoʻlning mavqei baland boʻlgan. qadim zamondan xitoyga sotiladigan otlar va boshqalar hayvonlarni haydab borishda ushbu yoʻldan foydalanilgan xitoy, oʻzbekiston, eron, turkiya kabi mamlakatlarning shimolida bepoyon dalalar va yaylovlar joylashgan. arxeologik maʼlumotlar, qoya toshlarga solingan suratlar va yozma manbalar ham ushbu dalalarda bundan bir necha ming yillar muqaddam chorvachilik bilan shugʻullanadigan xalqlar …

3 / 21

tlarini oʻtroq xalqlar ishlab chiqargan mahsulotlarga almashgan. shu bois mazkur yoʻlni ham “ipak yoʻli” deb atasa xato boʻlmaydi. ammo yaylovlararo oʻtgan yoʻlni buyuk ipak yoʻlining asosiy magistral yoʻnalishi deb aytish qiyin. binobarin, qadimiy xitoy manbalarida gʻarb bilan sharqni bogʻlab turgan asosiy savdo yoʻli qadimiy xitoydan, yaʼni xuanxe daryosining oʻrta va quyi qirgʻoqlaridagi shaharlardan xesi yoʻlagi, taklamakon choʻli atrofidagi shaharlar, pomir, hozirgi qirgʻiziston, oʻzbekiston, turkmaniston, eron, turkiya orqali yevropaga boradigan yoʻllardan iboratligi bayon etilgan. qadimgi va oʻrta asrlarda butun yevrosiyo qitʼasini kesib oʻtgan buyuk ipak yoʻli sharq va gʻarbning madaniy anʼanalariga kirib borish va almashishda misli koʻrilmagan ahamiyat kasb etdi, uning chorrahasi oʻzbekiston hududlari edi. jahon ahamiyatiga molik madaniyatning eng muhim tarixiy oʻchogʻi boʻlgan samarqandda ushbu koʻrgazmaning tashkil etilishi koʻp asrlar davomida buyuk ipak yoʻlining asosiy boʻgʻinlarini tashkil etgan oʻzbekiston va xitoy davlatlari oʻrtasidagi zamonaviy siyosiy, iqtisodiy va madaniy hamkorlikning tarixiy ildizlarini koʻrsatadi xx asr boshlarida rossiya-xitoy banki uchun qurilgan. koʻrgazmaga …

4 / 21

ftoli va boshqa mevalar junatilgan. fargʻonadan xitoyliklar oltin va ipakka — zotli “samoviy otlar” sotib olishgan 1987-yil yunesko madaniy taraqqiyot boʻyicha bmtning umumjahon dekadasi doirasida „ipak yoʻli – muloqot yoʻli“ xalqaro dasturini qabul qildi. bu dastur oʻrta osiyo xalqlari boy madaniy tarixlarini keng qamrovda tadqiq etishni nazarda tutadi. biroq uning asosiy maqsadi – sharq bilan gʻarb oʻrtasida yanada mustahkamroq madaniy va iqtisodiy aloqalar oʻrnatish, ushbu buyuk qitʼalarda yashovchi koʻp sonli xalqlar oʻrtasidagi oʻzaro munosabatlarni yaxshilashdan iborat. koʻplab (30 dan ziyod) xalqaro ilmiy konferensiya (jumladan, samarqand, 1990-yil oktabr; buxoro, 1996-yil fevral) va seminarlar oʻtkazildi. buyuk ipak yoʻli y. boʻylab birgalikda xalqaro ekspeditsiyalar uyushtirildi, kinofilmlar yaratildi, kitoblar, broshyuralar va maqolalar chop etildi, baʼzi arxeologik va meʼmoriy yodgorliklar taʼmirlandi. baʼzi bir sharq mamlakatlarida (hindiston, xitoy, oʻzbekiston, shri lanka, yaponiya) buyuk ipak yoʻli y.ni oʻrganish boʻyicha maxsus ilmiy institutlar barpo etilgan. maye, bmt va yunesko qaroriga koʻra, samarqand shahrida markaziy osiyo tadqiqotlari xalqaro instituti …

5 / 21

iy oʻrganish amalda koʻplab mamlakat olimlari tomonidan 19-asrning 2-yarmidan boshlangan. uni tadqiq etishda gʻarbiy yevropa, rossiya va yaponiya olimlari salmoqli hissa qoʻshganlar. xususan, yaponiya „buyuk ipak yoʻli ensiklopediyasi“ nashr qilingan. 1877-yilda mashhur nemis olimi karl rixtgofen oʻzining „xitoy“ nomli yirik ilmiy asarida ulkan yevroosiyo materigining turli qismlarini bogʻlovchi yoʻllar tizimini „ipak yoʻli“ deb atagan, keyinchalik „buyuyk ipak yoʻli“ atamasi qabul qilingan. „buyuk ipak yoʻli“ nomi toshket — buxoro, toshkent — termiz, toshketn — ashxobod yoʻnalishlari oʻtgan magistral yoʻllarga qoʻyilgan yaylov yoʻli, “oltin yoʻli” — xitoydan mongoliya, oltoy va qozogʻiston yaylovlari orqali oʻtib janubiy osiyo va sharqiy yevropa mamlakatlariga boradigan qadimiy savdo yoʻlining nomi. keyingi paytlarda ushbu yoʻl ham buyuk ipak yoʻli deb atalmoqda. yoʻlning “oltin yoʻli” deb atalishi uning qadim zamondagi oltin togʻ, yaʼni oltoy togʻ etaklarida joylashgan yaylovlardan oʻtganligi bilan bogʻliqdir. hun imperiyasi, turk xoqonligi, uygʻur xoqonligi va moʻgʻul imperiyasi davrida siyosiy, harbiy va iqtisodiy jihatdan ushbu yoʻlning mavqei …

6 / 21

rning fikricha, miloddan oldingi bir necha asr davomida yevropa mamlakatlarida paydo boʻlib qolgan xitoyning ipak matolari maʼlum miqdorda “ya.y.” orqali borgan ya.y.”da harakat qilgan xalqlar chorva bilan birga hunarmandchilik, jundan mato, gilam toʻqish, aravalar yasash, temirchilik va metalldan qurolyaroq, turli buyumlar ishlab chiqarish bilan shugʻullangan. oʻz mahsulotlarini oʻtroq xalqlar ishlab chiqargan mahsulotlarga almashgan. shu bois mazkur yoʻlni ham “ipak yoʻli” deb atasa xato boʻlmaydi. ammo yaylovlararo oʻtgan yoʻlni buyuk ipak yoʻlining asosiy magistral yoʻnalishi deb aytish qiyin. binobarin, qadimiy xitoy manbalarida gʻarb bilan sharqni bogʻlab turgan asosiy savdo yoʻli qadimiy xitoydan, yaʼni xuanxe daryosining oʻrta va quyi qirgʻoqlaridagi shaharlardan xesi yoʻlagi, taklamakon choʻli atrofidagi shaharlar, pomir, hozirgi qirgʻiziston, oʻzbekiston, turkmaniston, eron, turkiya orqali yevropaga boradigan yoʻllardan iboratligi bayon etilgan. muvang [asl ismi jiman, mutyanzi (“tangri farzandi my”) deb ham ataladi! (? — miloddan avvalgi 947) — qad. xitoydagi gʻarbiy chjou xonligi (miloddan avvalgi 11-asr — 777 y.)ning 5-hokimi (mil. av. …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "buyukipakyoʻliva surxon vohasi"

toʻraxonov xurshidbekning surxandaryo tarixi fanidan tayyorlagan taqdimoti buyuk ipak yoʻli va surxon vohasi reja? 1 buyuk ipak yoʻlining surxon vohasidagi ahamiyati 2 buyuk ipak yoʻlining ahamiyati 3 buyuk ipak yoʻlining shakllanishi buyuk ipak yoʻlining yoyilishi buyuk ipak yoʻli – qadimda sharq bilan gʻarbni boʻgʻlab turgan savdo yoʻli, insoniyat rivojlanishi tarixining, uning birlashuvga hamda madaniy qadriyatlari bilan almashishga, hayotiy fazo-yu mahsulotlarni sotish uchun bozorlarga erishishga intilishining oʻziga xos boʻlgan hodisasi. dengiz, okean yoʻllari ochilmasdan oldin bu yoʻllar muhim ahamiyat kasb etgan. sharqda aytiladigan naqlga qaraganda: „oʻtirgan – boʻyra, yurgan – daryo“. harakatlanish – bu hayotdir, sayohat qilish, jahongashtalik doimo taraqqiyotning harakatlantiruvc...

This file contains 21 pages in PPTX format (1.4 MB). To download "buyukipakyoʻliva surxon vohasi", click the Telegram button on the left.

Tags: buyukipakyoʻliva surxon vohasi PPTX 21 pages Free download Telegram