diqqatning fiziologik asoslari

DOCX 25 стр. 725,5 КБ Бесплатная загрузка

25 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 725,5 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 25

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (6 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 25

mundarija kirish i-bob : bilish jarayonlar. diqqat tushunchasi 1.1 diqqatning funksiyalari va turlari 1.2 diqqatning xususiyatlari . bo’luvchanligi ko’chuvchanligi va ko’lami ii-bob: diqqatning fiziologik asoslari 2.1 diqqatning shaxsda rivojlanishi va buzilishi 2.2 diqqatning kuchi va barqarorligini ta’min etadigan shart –sharoitlar xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish psixologiya fanida diqqatga har xil ta'rif beriladi, uni yoritishda psixologlar turli nazariyaga asoslanib yondashadilar. diqqat deb ongni bir nuqtaga to‘plab, muayyan bir ob'ektga aktiv (faol) qara-tilishi aytiladi (p. i. ivanov). p. i. ivanovning fikricha, biz faoliyatimiz jarayonida idrok va tasavvur qiladigan har bir narsa, har bir hodisa, o‘zimiz qilgan ishimiz, o‘y va fikrlarimiz diqqat-ning ob'ekti bo‘la oladi. n. f. dobrinin. n. v. kuzmina, i. v. straxov, m. v. gamezo, f. n. gonobolin va boshqalarning nuqtai nazaricha, diqqatning vujud-ga kelishida ongning bir nuqtaga to‘planishi ong doirasining to-rayishini bildiradi, go‘yoki ong doirasi bir muncha tig‘izlanadi. bunday torayish vatig‘izlanish natijasida ongdoirasi yanada yorqin-lashadi. ongning eng toraygan, tig‘izlangan yorqin nuqtasi …

2 / 25

a aniq, yaqqol aks ettiriladi. de-mak, diqqat aqliy jarayonlarning sifati, mahsuldorligi va samaradorligini ta'minlovchi insonning ichki aktivligidan iboratdir. shuningdek, u har qanday inson faoliyatining zaruriy shartidir. bilish jarayonlari kechishining eng muhim xususiyati uning tanlovchanlik va yo‘nalganligi bilan xarakterlanadi. shu boisdan inson atrof-muhitning ko‘plab qo‘zg‘atuvchilari, ta'sirlari orasidan alohida nimanidir idrok etadi, faraz qiladi, allaqaysi narsa to‘g‘ri-sidagina mulohaza yuritadi, xolos. ongning bu xossasi diqqat xusu-siyati bilan bog‘liq ravishda namoyon bo‘ladi. 1.2. diqqatning psixik funksiyalari diqqat deb ongimizni bir nuqtaga to‘plab, ma’lum narsa va hodisalarga faol yo‘naltirilishiga ixtiyoriy diqqat - ongning oldindan belgilangan maqsadga muvofiq irodaviy va asabiy faollik ko'rsatgan holda muayyan obyektga yo'nalishi va unga to‘planishdan iborat diqqat turi. ixtiyoriydan keyingi diqqat - diqqatning muayyan obyektga, avvalo, ixtiyoriy ravishda qaratilib,so‘ngra uning ahamiyati tushunilgan sari o‘z-o‘zidan qaratilib boriladigan (avtomatlashgan) diqqat turi. ushbu tushuncha psixologiya faniga n.f. dobrinin tomonidan kiritilgan. diqqat chalg‘ishi - ma’lum bir faoliyat jarayonida diqqatning bir obyektdan boshqa bir obyektga ixtiyorsiz …

3 / 25

g oldindan belgilangan maqsadsiz ravishda muayyan obyektga yo‘naltirilishi va unga to‘planishidan iborat diqqat turi. ixtiyorsiz diqqat obyektlari narsa va hodisalaming odatdan tashqari holati, belgisi, sifati va boshqalardir. sezish jarayonida, idrok qilishda, xotira, xayol va tafakkur jarayonlarida har doim ishtirok etadi. demak, diqqat barcha aks ettirish jarayonlarimizning doimiy yo‘ldoshidir. diqqat inson faoliyatining barcha turlarini muvaffaqiyatli amalga oshirishni va ulaming samaradorligini ta ’minlovchi muhim shartlardan biridir. kishi faoliyati qanchalik murakkab, serzahmat, davomiylik jihatdan uzoq muddatli, mas’uliyat hissini taqozo qilsa, u diqqatga shunchalik yuksak hartlar va talablar qo‘yadi. inson ziyrakligi, farosatliligi, tez payqashi, sinchkovligi, dilkashligi uning tur- mush sharoitida, shaxslararo munosabatida muhim omil sifatida xizmat qiladi. diqqat aqliy faoliyatning barcha turlarida ishtirok etadi, insonning xatti-harakatlari ham uning ishtirokida sodir bo‘ladi. psixologiya fanida diqqatga har xil ta’rif beriladi, uni yoritishda psixologlar turli nazariyaga asoslanib yondashadilar. diqqat deb ongni bir nuqtaga to‘plab, muayyan bir obyektga aktiv (faol) qaratilishiga aytiladi (p.i.ivanov). p.i.ivanovning fikricha, biz faoliyatimiz jarayonida …

4 / 25

turi. ikkinchi tartibli ixtiyoriy diqqat - ongimizni muayyan obyektga ixtiyorsiz ravishda yo‘naltirilsa-da, uning ustiga ma’lum vaqt barqaror holda, to‘planib turishidan iborat ixtiyoriy diqqat turi; diqqat to‘plangan obyektining mazmuniga qarab ixtiyorsiz diqqatning ixtiyoriy diqqatga aylanishi. ichki diqqat - ongimizning o‘z subyektiv taassurotlarimiz, his tuyg‘ularimiz va intilishlarimizga qaratilishidan iborat diqqat turi. tashqi diqqat - ongimizning obyektiv voqelikdagi narsa va hodisalarga, ulaming ayrim belgi va xususiyatlariga yo‘naltirilishi, ularda faol to‘planadigan diqqat turi. bedor holat - bosh miya yarim sharlaridagi tegishli nerv markazlarining qo‘zg‘alishi bilan belgilanadigan uyqudan tashqaridagi holat, ongli holat. shaxs bedor holatidagina ma’lum bir faoliyat turini amalga oshira oladi. qo‘zg‘alish markazi - markaziy asab tizimining qo‘zg‘alish jarayoni ro‘y bergan uchastkasidir. diqqat depressiyasi (lot. deprezyu - pasayish) - turli tashqi va ichki omillarga ko‘ra obyektda to‘planish va mustahkamlanishning kuchsizlanishi va buzilishi. paradoks fazasi - kuchli qo‘zg‘atuvchiiarga qaraganda kuchsiz qo‘zg‘atuvchilaming kuchli reaksiyasini vujudga keltirishi (patologik holatlar nazarda tutiladi). oriyentirovka refleksining elektrofiziologik simptomlarining barqarorlashuvi - …

5 / 25

ruhiy jarayonlar bilan birga nerv markazlari orqali ishlaydi. vizual eshituv va boshqa his tuyg’ular, idrok, shuningdek harakat kabilar orqali fiziologik diqqat miya yarim sharlari po‘stlog‘ida muayyan qismlarining faoliyati bilan bog‘liq, biroq uni amalga oshirish uchun hech qanday maxsus nerv markazi mavjud emas. ruhiy holatlaming aniq markaziy qismi bo‘lmasa-da ko‘rish qobiliyati eshitish qobiliyatiga nisbatan bosh miyaning boshqa qismlari bilan bog‘liq, huddi shu kabi oyoq va qo‘l harakatlari ham gapirish qobiliyatiga nisbatan bosh miyaning boshqa burchagida joylashgan. oliy asab faoliyatini o‘rganishda bosh miya po‘stlog‘ining turli sohalarida nerv markazlari hech qachon bir vaqtning o‘zida bir xil qo‘zg‘algan yoki cheklangan holda bo‘lmaydi. agar biz u yoki boshqa faoliyat bilan bog‘liq miya qobig‘idagi fiziologik jarayonlarni nazorat qilishimiz mumkin bo‘lganida, unda biz har vaqtda bosh miyaning u yoki bu qismidagi doimiy optimal bo‘lgan va boshqa qismlari esa kuchsizlangan holatda bo‘lgan jarayonni kuzatgan bo‘lardik. “agar bosh suyagi qopqoq bilan miya yarim sharlarini ko‘rish mumkin bo‘lganda, insonni fikrlayotgan …

6 / 25

mobaynida qancha axborot almashiladi? diqqat bizning ongimizni yoritkich nurlariga o‘xshab ketadi va ong atrofdagi ma’lum bir cheklangan jismlarga o‘z diqqatini qaratadi. inson jismlami to‘xtovsiz qabul qilishi jarayonida, birinchi idrok qilingan holat boshqalarga almashib ketaveradi. olimlaming hisob-kitoblariga qaraganda, insonning beshta sezgisi sekundiga 11.000.000 bit axborotni ongli ravishda qabul qilar ekan va bu jarayon haqida vilson 2002-yilda ma’lumot bergan. ongning behush holatida 10.999.960 bit axborotdan foydalanar ekanmiz. bunga misol, siz biror-bir gapni o‘qib turib oyoqlaringizga poyabzalni kiya olmaysiz. diqqatiningizni neker kubga qarating va bu rasmni siz turlicha idrok qila olasiz. misol qilib, doiralami olsak, biz ulami turli holatda idrok qilishimiz mumkin. ulaming ichidan bir nechtasi bir xil bo‘lishi mumkin, biroq bizning diqqatimiz ularga birin-ketin qaratiladi siz bu tekstni o‘qishni boshlaganda, oyoq kiyimingizni siqayotganini yoki bumingiz ko‘rish chizig‘ida turganini tushunmagansiz. hozir esa e’tiboringizni qaratganingizda, oyoqlaringizni og‘riyotganini va bumingiz ko‘z oldingizda turganini sezasiz. tekstga e’tiboringizni jam qilib siz periferik ko‘rinishda kelayotgan ma’lumotni inkor etasiz. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 25 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "diqqatning fiziologik asoslari"

mundarija kirish i-bob : bilish jarayonlar. diqqat tushunchasi 1.1 diqqatning funksiyalari va turlari 1.2 diqqatning xususiyatlari . bo’luvchanligi ko’chuvchanligi va ko’lami ii-bob: diqqatning fiziologik asoslari 2.1 diqqatning shaxsda rivojlanishi va buzilishi 2.2 diqqatning kuchi va barqarorligini ta’min etadigan shart –sharoitlar xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish psixologiya fanida diqqatga har xil ta'rif beriladi, uni yoritishda psixologlar turli nazariyaga asoslanib yondashadilar. diqqat deb ongni bir nuqtaga to‘plab, muayyan bir ob'ektga aktiv (faol) qara-tilishi aytiladi (p. i. ivanov). p. i. ivanovning fikricha, biz faoliyatimiz jarayonida idrok va tasavvur qiladigan har bir narsa, har bir hodisa, o‘zimiz qilgan ishimiz, o‘y va fikrlarimiz diqqat-ning ob'ekti bo‘la oladi. n....

Этот файл содержит 25 стр. в формате DOCX (725,5 КБ). Чтобы скачать "diqqatning fiziologik asoslari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: diqqatning fiziologik asoslari DOCX 25 стр. Бесплатная загрузка Telegram