boshlangʻich sinflarda soʻz ustida ishlash

DOCX 32 pages 1.7 MB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type DOCX

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (8 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

boshlangʻich sinflarda soʻz ustida ishlash reja: i.bob. maktabga psixologik tayyorgarlik muammosi va maktabga motivatsion tayyorgarlikni korreksiyalash. 1.1.boshlangʻich sinfda psixologik xizmat: asosiy funksiyalar, faoliyat vazifalari va yoʻnalishlari. 1.2.maktabgacha tarbiya yoshidan kichik maktab yoshiga oʻtishda bola psixik taraqqiyotining tipologiyasi. 1. 3.kichik maktab yoshidagi psixologik korreksiyaning oʻziga xos xususiyati. ii.bob.bolani maktabga moslashishining oʻziga xos xususiyati. 2.1.maktabda oʻzlashtirmaslikning psixologik omillari. 2.2.maktabga psixologik tayyorgarlikni diagnostika qilish. 2.3.kichik maktab yoshidagi bolalarning psixik taraqqiyotini diagnostika qilish. kirish bolaning maktabda muvaffaqiyatli oʻqishi koʻp jihatdan ularning maktabga tayyorgarlik darajalariga bogʻliq. bola avvalo maktabga jismoniy jihatdan tayyor boʻlishi kerak. 6 yoshli bolalarning anatomik-fiziologik rivojlanishi oʻziga xos tarzda kechadi. bu yoshda bola organizmi jadal rivojlanadi. 6-7 yoshli bolalar nerv sistemasini mustahkamlash, ularni surunkali kasalliklardan xalos etish, koʻrish va eshitish qobiliyatiga alohida e'tibor berish, shuningdek, umurtqa pogʻonasining toʻgʻri rivojlanishiga ahamiyat berish nihoyatda muhim. kattalar shu yoshdagi bolalar bilan ish olib borar ekanlar, bu yoshdagi bolalar organizmi hali oʻsishda davom etayotganligini doimo hisobga …

2 / 32

aqliy tayyorgarligining asosiy koʻrsatkichi boʻla olmaydi. maktab dasturi bolalardan taqqoslay olish, tahlil eta olish, umumlashtira olish, ma'lum bir xulosa chiqara olish, shuningdek, yetarli darajada rivojlangan boshqa bilish jarayonlarini ham talab etadi. masalan, 6-7 yoshli bola tabiat haqida ayrim hodisalarnigina emas, balki organizmning tabiat bilan bogʻliqligini va oʻzaro ta'sirini ham tushunishi va oʻzlashtirishi mumkin. 6-7 yoshli bolalarda yuqori darajada rivojlangan koʻrgazmali obrazli tafakkur bilan bola atrof olamdagi predmetlarning asosiy xususiyatlarini va predmetlar orasidagi bogʻliqlikni ajrata olishi aqliy rivojlanishning natijasi hisoblanadi. shuni alohida ta'kidlab oʻtish lozimki, koʻrgazmali-harakatli va koʻrgazmali-obrazli tafakkur nafaqat 6-7 yoshli bolalar, balki kichik maktab yoshidagi oʻquvchilarning ham aqliy rivojlanishida asosiy vazifani bajaradi. bolaning maktabda muvaffaqiyatli oʻqishi nafaqat uning aqliy va jismoniy tayyorgarligi, balki shaxsiy va ijtimoiy-psixologik tayyogarligiga ham bogʻliq. maktabga oʻqish uchun kelayotgan bola yangi ijtimoiy mavqeini turli majburiyatlari va xuquqlari boʻlgan va unga turli talablar qoʻyiladigan −oʻquvchi mavqeini olish uchun tayyor boʻlmogʻi lozim. katta bogʻcha yoshdagi bolalar asosan, …

3 / 32

boʻlganini, bogʻcha bolasi emas, balki ma'lum bir majburiyatlari bor oʻquvchi boʻlishini anglashi, jiddiy faoliyat bilan shugʻullanayotganligini bilishi nihoyatda muhim. bolaning maktabga borishini istamasligi ham salbiy holat hisoblanadi. maktabga tayyor boʻlmagan bolalar bilan ishlayotib, pedagog ota-onalar va bolalar bogʻchasi tarbiyachisi majburiyatlari sirasiga kiradigan vazifalarni oʻz zimmasiga oladi. zero, bolani maktabga tayyorlash, oʻquv faoliyatini egallashga tayyorlash uning maktabgacha yosh davridagi toʻlaqonli rivojlanishi natijasi boʻlishi lozim. shu maqsadli rivojlantirishning oʻrni va ahamiyati haqida tushuntirish ishlari olib borish juda muhim. psixolog maktabgacha yoshdagi bolalar bilan shugʻullanar ekan, ularning rivojlanishi istiqbolini ularda maktab ta'limiga toʻlaqonli psixologik tayyorgarlikda koʻradi.psixolog goʻyo bolaning kelajagiga qarab, uning bir yosh davridan boshqasiga − maktab yoshiga qanchalik omadli qadam qoʻyishini aniqlaydi, bolaning psixik va shaxsiy rivojlanishi, uyda, maktabda qoʻyiladigan yangi talablarga muvofiq boʻlishi uchun yana nimalar qilish kerakligini belgilaydi. eng ishonchli psixologik profilaktika bolaning oʻz vaqtida normal oila va ijtimoiy tarbiya va ta'lim sharoitlaridagi rivojlanishidir. ayni vaqtda, maktabgacha yakshanba kungi muassasalar …

4 / 32

valgi mashgʻulotlardan biri boʻlgan qiziq voqealar, psixoterapevtik oʻyinlar oʻynab, soʻng bolalar ertak eshitib, rasm chizishadi. birinchi marta maktabga qadam qoʻyadigan birinchi sinf oʻquvchilarining maktabga borganda maktab talablariga sharoitlariga moslashish uchun ma'lum vaqt kerak boʻladi. amalda moslashish vaqti hamma bolalarda ham bir xilda samarali oʻtmasligi mumkin. bolaning maktabga moslashishdagi qiyinchiliklar faqat ota - onalar arzlaridagina emas, balki oʻqituvchilarning oʻquvchilarga berayotgan xarakteristikalarida ham qayd etilmoqda. masalan, ota-onalar bolaning maktabga borishi, uy vazifasini bajarishni xohlamayotganini, uning tutqich bermasligi, juda asabiy boʻlib qolganini aytishsa, oʻqituvchilar bu bolalarning darsda diqqatsizligi tartibsizligi, tengdoshlari bilan tez-tez aytishib qolishlariga e'tibor berishmoqda. bunday bolalarda asabiy ruhiy buzilish, psixik rivojlanishda orqada qolish vujudga keladi. bolalar maktabda oʻqishga qanchalik tayyor boʻlmasalar, maktabga moslashish davri shunchalik qiyin va uzoq oʻtadi. psixologlar bolani maktabda oʻqishga tayyor deganlarida uning jismoniy, psixologik va shaxsiy tayyorgarligini nazarda tutadilar. hozirgi vaqtda bogʻcha maktab va boshqa ta'lim muassasalarida rivojlanishda nuqsoni boʻlgan bolalar aniqlanadi. maktabgacha va boshlangʻich maktab tizimi …

5 / 32

lishdagi ta'limga ehtiyoj bor. ma'lumki, maktab oʻquv fanlari integratsiyasi asosida tashkil etilgan darslar qatorida bolalarning badiiy-estetik madaniyatini shakllantirish boʻyicha fanlar alohida oʻrin tutadi. asosiy maqsad ta'limning yoʻnalishini umumiy kuchaytirgan holda yaxlit nutqiy yondoshuv asosida olib borish va dunyoning ilmiy yagona manzarasini shakllantirish(axloqiy, estetik, ekologik va mehnat orqali)dan iborat. yuqorida koʻrsatilgan kamchiliklar qaysi toifada koʻproq uchrashini bilish maqsadida ogʻir nutqiy nuqsonli bolalar bilan bir necha yoʻnalishda kuzatish ishlari olib boriladi.bu jarayonda ota-onalar bilan olib boriladigan ishlarga ham alohida e'tibor berish lozim. ma'lumki, hozirgi vaqtda bolani va uning rivojlanishini kuzatish masalalari: organik jihatdan tashxis muammolari va uni hal etishning sub'ektiv jihati muammoni hal etish imkoniyatini axborotlar orqali izlash, faoliyat rejalarini loyihalashtirish va rejani amalga oshirishda boshlangʻich yordam koʻrsatish kabi yaxlit masalalarni oladi. biz bola rivojlanishidagi negativ omillar, ya'ni «rivojlanmaganlik», «yetishmovchilik» va boshqalarni tadqiq etishni hal qilishga intilayapmiz. biroq, u yoki bu darajadagi nuqsonlarni bolaning shu davrdagi ahvoliga koʻra baholash oʻzoʻzidan muammoni hal …

6 / 32

nish zonasi»ni emas, balki rivojlanishning ogʻish deviatsiyasi sohasini ham nazardan qochirmasligimiz zarur. ta'kidlash joizki, oʻquv jarayonini tashkil etishning mavjud xususiyatlari oʻquvchilar, ayniqsa kichik yoshdagi oʻquvchilarning toʻlaqonli rivojlanishiga koʻp jihatdan toʻsqinlik qiladi. zamonaviy maktab metodikasining oʻziga xosligi shundaki, oʻquvchi oʻquv topshiriqlarini bajarish jarayoniga emas, balki eng avvalo oʻqituvchi, keyin ota-onalar tomonidan kam baho beriladigan oxirgi natijaga yoʻnaltirilgan. oʻquvchilarning faqat toʻgʻri javob olish, ularning darslikdagi javoblarga formal mos kelishiga intilishlariga sabab ham aynan shu. oʻqituvchilar esa oraliq amallarni toʻgʻri bajarish ustidan nazoratga deyarli e'tibor bermaydilar, xatolar esa ayni shu amallarda koʻproq kuzatiladi. shu bois psixolog va tarbiyachi, pedagog va psixologning hamkorlikdagi profilaktik va tushuntirish faoliyati bolalarni maktabgacha yoshdan maktab oʻquvchisi yoshiga oʻtishi sharoitlarini tobora yengillatishga qaratilishi lozim. maqsadli profilaktik, korreksion va rivojlantirish ishlari kompleks ravishda olib borilishi kerak. faqat shundagina u bola shaxsining rivojlanishi, uning qobiliyatlari namoyon boʻlishi, ijodiy imkoniyatlari ixtiyoriylashuviga xizmat qiladi. maktabgacha yosh davrda ijodkorlik jarayoni boshlanadi. ijodkorlik layoqati, asosan, …

7 / 32

ktab davri 6-7 yoshdan 9-10 yoshgacha davom etadi. bu davrda bola, fan asoslarini oʻrganish uchun biologik va psixologik jihatdan tayyor boʻladi. uning psixikasi bilim olishga yetadigan darajada rivojlanadi. shu yoshdagi bola idrokining oʻtkirligi, ravshanligi, sofligi, aniqligi, xayolining yorqinligi, xotirasining kuchliligi, tafakkurining yaqqolligi oʻzining qiziquvchanligi, ishonuvchanligi bilan boshqa yoshdagi bolalardan ajralib turadi. maktab ta'limiga tayyorlanayotgan bolada diqqat nisbatan uzoq muddatli va shartli barqaror boʻladi. kichik maktab yoshidagi bolalarning asosiy faoliyati oʻqish xisoblanadi. bolaning maktabga borishi, uning psixologik rivojlanishi va shaxsning shakllanishidagi oʻrni nihoyatda katta. bola oʻquv faoliyatida oʻqituvchi rahbarligida inson ongining turli funksiyalari mazmunini egallaydi, insoniy an'analar asosida harakat qilishni oʻrganadi, oʻz irodasini oʻquv maqsadlariga erishish uchun mashq qildiradi. oʻquv faoliyati boladan nutq, diqqat, xotira, tasavvur va tafakkurini kerakli darajada rivojlanishini talab etgan holda, bola shaxsi rivojlanishi uchun yangi sharoitlarni yaratadi. birinchi bor maktabga kelgan bola oʻz atrofdagilari bilan psixologik jihatdan yangi munosabat tizimiga oʻtadi. u xayotining tubdan oʻzgarganini, unga yangi …

8 / 32

keyingi psixik rivoji va shaxsining shakllanishida toʻliq ijobiy asos boʻladi. bola insoniy munosabatlar tizimida ham alohida oʻrin egallayotganini, ota- onasi, yaqinlari, atrofdagilari unga yosh boladek emas, balki oʻz vazifalari, majburiyatlari bor boʻlgan, oʻz faoliyat natijasiga koʻra hurmatga sazovor boʻlishi mumkin boʻlgan alohida shaxs sifatida munosabatda boʻladilar. buning natijasida bolaning oʻz-oʻzidan oilasi, sinfi va boshqa jamoalardagi oʻz oʻrnini anglay boshlaganini koʻrish mumkin. bu davrda bolaning "men shuni xohlayman" motividan "men shuni bajarishim kerak" motivi ustunlik qila boshlaydi. maktabda birinchi sinfga kelgan har bir oʻquvchida psixik zoʻriqish kuchayadi. bu nafaqat uning jismoniy salomatligida, balki xatti-harakatida ham, ya'ni ma'lum darajada qoʻrqoʻvni kuchayishi, irodaviy faollikning susayishida namoyon boʻladi. bu davrga kelib bola atrofidagilar bilan oʻzaro munosabatda ma'lum bir natijalarga erishgan, oʻzi xohlayotgan narsalarni hamda oʻz oilasida oʻzi egallagan oʻrnini aniq biladigan boʻladi. shuningdek, u oʻzini-oʻzi boshqarish malakasiga ega boʻladi, vaziyat va holatga qarab ish yurita oladi. bu yoshdagi bolalar xattiharakatlari va motivlari ularning oʻzlariga …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "boshlangʻich sinflarda soʻz ustida ishlash"

boshlangʻich sinflarda soʻz ustida ishlash reja: i.bob. maktabga psixologik tayyorgarlik muammosi va maktabga motivatsion tayyorgarlikni korreksiyalash. 1.1.boshlangʻich sinfda psixologik xizmat: asosiy funksiyalar, faoliyat vazifalari va yoʻnalishlari. 1.2.maktabgacha tarbiya yoshidan kichik maktab yoshiga oʻtishda bola psixik taraqqiyotining tipologiyasi. 1. 3.kichik maktab yoshidagi psixologik korreksiyaning oʻziga xos xususiyati. ii.bob.bolani maktabga moslashishining oʻziga xos xususiyati. 2.1.maktabda oʻzlashtirmaslikning psixologik omillari. 2.2.maktabga psixologik tayyorgarlikni diagnostika qilish. 2.3.kichik maktab yoshidagi bolalarning psixik taraqqiyotini diagnostika qilish. kirish bolaning maktabda muvaffaqiyatli oʻqishi koʻp jihatdan ularning maktabga tayyorgarlik darajalariga...

This file contains 32 pages in DOCX format (1.7 MB). To download "boshlangʻich sinflarda soʻz ustida ishlash", click the Telegram button on the left.

Tags: boshlangʻich sinflarda soʻz ust… DOCX 32 pages Free download Telegram