optika asoslari va ko'zning optik sistemasi

DOC 4 стр. 88,5 КБ Бесплатная загрузка

4 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 88,5 КБ

Тип файла DOC

Страницы 4

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (4 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 4

mavzu: optika asoslari va ko'zning optik sistemasi reja: 1. yorug‘likning xossalari 2. yorug‘likning tabiati 3. ko‘zning optik sistemasi optika grekcha “opticos” – ko‘raman degan so‘zdan olingan bo‘lib, fizikaning bu bo‘limida yorug‘likning tabiati, yorug‘lik xodisalaridagi qonuniyatlar va yorug‘lik bilan moddalarning o‘zaro ta'siriga doir jarayonlar o‘rganiladi. optikaning boshlangich tasavvurlari juda qadimdan boshlangan. qadimgi mutafakkirlar yorug‘lik xodisalarining moxiyatini kurish sezgilariga asoslanib tushunishga asoslangan. dastlab grek filosofi va matematigi pifogor (er.avv. 582-500 yy) va uning sholirdlarining fikricha kuzdan «kaynok buglar» chikadi va biz kuramiz. grek demokrit (er.av. 460-370yi) yorug‘likni olovli modda deb atab, kurish buyumdan chikayotgan mayda zarrachalarning kuz sirtiga kelib tushishidan kelib chikadi degan fikrni olga surdi. keyinchalik yevklid (er.av. 300 yi) ning «kurish nurlari» nazariyasiga kura kuzdan kurish nurlari chikib jismga tegadi va biz uni kuramiz deb fikrladi. shunday kilib, yevklid yorug‘likning tugri chizik buylab tarqalish konuniga asos soldi. keyinchalik ptolomey (er.av. 270-147yy) bu nazariyani davom ettirib, sinish va kaytish konunlarini aniqladi. …

2 / 4

nchisi, nyuton yaratgan korpuskulyar nazariya va ikkinchisi, gyuygensning to‘lqin nazariyasidir. yorug‘likning korpuskulyar nazariyasiga binoan, yorug‘lik juda katta tezlik bilan tarqaluvchi juda kichik moddiy zarrachalar (korpuskulalar) oqimidan iboratdir. yorug‘likning rang ta'siri korpuskulalarning o‘lchami bilan tushuntirilgan: eng yirik korpuskulalar qizil rangli nurni, eng maydalari esa binafsha rangli nurni hosil qiladi. biz yuqorida bir vaqtning o‘zida yorug‘likning tarqalishiga ikki nuqtai nazardan qarash boshlanganligini aytib o‘tgan edik. birinchisi – n'yuton karashlari bulib yorug‘lik tugri chizik buylab okish nzariyasi (korpuskulyar nazariya) xviii asrning oxirlarida nyuton uzining yorug‘lik xakidagi korpuskulyar tasavvurlarni ilgari surdi. bu tasavvurga asosan yorug‘lik nurlovchi jismdan katta tezlik bilan uchib chikuvchi va tugri chizikli traektoriyalar buyicha xrakatlanuvchi zarrachalar okimidan ibort. bu nazariyaga asosan utkazilgan xisoblashlar zichrok muhitda, yorug‘likning tezligi, zichligi kamrok bulgan muhitga nisbatan kattarok ekanini kursatadi. lekin keyinchalik fuko tomonidan utkazilgan tajriba yorug‘lik tezligi zichrok muhitda, zichligi kamroq muhitdagiga nisbatan kichik bulishini kursatdi. shunday kilib, nyutonning korpuskulyar tasavvuri ayrim optik xodisalar va …

3 / 4

‘lik to‘lqini frontining holatini ko‘rsatadi. gyuygens to‘lqin nazariyasining kamchiliklaridan biri – elastik muhit “olam efiri” tushunchasining kiritilishidir. bundan tashkari yorug‘lik kutblanishi soxasidagi tadkikotlar yorug‘lik to‘lqini kundalang to‘lqindan iboratligini isbot kildi. kundalang to‘lqinlar, odatda, fakatgina kattik jismlardagina tarqaladi. bu kiyinchiliklarni elektromagnit nazariya bartaraf kildi. gers elektromagnit to‘lqinlarning muhitlar chegarasida sinishi, kaytib yorug‘likning sinishi va kaytishiga aynan uxshashligini tajribada ko‘rsatdi. muhitning elektromagnit to‘lqinlari uchun sindirish ko‘rsatkichi muhitning elektr va magnit parametrlari bilan bog‘liqligi maksvellning (1) formulasi bilan ifodalanadi. bu formulada c – yorug‘likning vakuumdagi tezligidir. (1) formula ayrim materiallar uchun eksperimental qiymatlarga mos keladi. lekin ko‘p moddalarda bo‘lib qoladi. xix asrning oxiriga kelib, to‘lqin nazariya bilan tushuntirib bo‘lmaydigan tadqiqotlar – fotoeffekt, kompton effekti, absolyut qora - jismlarning issiqlik nurlanishi va boshqa hodisalar paydo bo‘ldi. ularni 1905 yilda eynshteyn tomonidan yaratilgan yorug‘likning kvant nazariyasi tushuntirib berdi. shunday qilib, yorug‘likning tabiati haqida yangi nazariya – kvant nazariyasi maydonga keldi. kvant nazariyasi ma'lum ma'noda nyuton …

4 / 4

; · yorug‘lik nurlarining mustaqilligi qonuni; · yorug‘likning qaytish qonuni ; · yorug‘likning sinish qonuni. 1. bu qonunlarni o‘rganishda yorug‘lik nuri tushunchasidan foydalaniladi. yorug‘lik nuri deb, yorug‘lik energiyasining tarqalish yunalishini ko‘rsatuvchi to‘g‘ri chiziqqa aytiladi. bir jinsli muhitda yorug‘lik to‘g‘ri chiziq bo‘ylab tarqaladi. bu xulosa shaffofmas jismlar kichik ulchamli manbalar bilan yoritilganda xosil buladigan soyalarning chegaralari keskin bo‘lishidan kelib chiqadi. lekin yorug‘lik ulchami juda kichik bulgan teshiklardan utganda (ya'ni ) yorug‘likning to‘g‘ri chiziq buylab tarqalish qonuni uz kuchini yukotadi. 2. yorug‘lik nurlarining mustaqilligi ular uzaro kesishganda bir-biriga hyech kanday ta'sir qilmasligidan iboratdir. nurlarning kesishishi xar bir nurning mustaqil ravishda tarqalishiga xalakit bermaydi. 3. yorug‘lik ikki shaffof muhit orasidagi chegarani kesib utganda tushuvchi nur ikkita nurga qaytgan va singan nurlarga ajraladi. bu nurlarning yunalishi yorug‘likning qaytish va sinish qonunlaridan aniqlanadi. yorug‘likning qaytish qonuni: qaytgan nur, tushuvchi nur va tushish nuqtasiga o‘tkazilgan normal bilan bir tekislikda yotadi. qaytish burchagi tushish burchagiga teng (1.2-rasm): …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 4 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "optika asoslari va ko'zning optik sistemasi"

mavzu: optika asoslari va ko'zning optik sistemasi reja: 1. yorug‘likning xossalari 2. yorug‘likning tabiati 3. ko‘zning optik sistemasi optika grekcha “opticos” – ko‘raman degan so‘zdan olingan bo‘lib, fizikaning bu bo‘limida yorug‘likning tabiati, yorug‘lik xodisalaridagi qonuniyatlar va yorug‘lik bilan moddalarning o‘zaro ta'siriga doir jarayonlar o‘rganiladi. optikaning boshlangich tasavvurlari juda qadimdan boshlangan. qadimgi mutafakkirlar yorug‘lik xodisalarining moxiyatini kurish sezgilariga asoslanib tushunishga asoslangan. dastlab grek filosofi va matematigi pifogor (er.avv. 582-500 yy) va uning sholirdlarining fikricha kuzdan «kaynok buglar» chikadi va biz kuramiz. grek demokrit (er.av. 460-370yi) yorug‘likni olovli modda deb atab, kurish buyumdan chikayotgan mayda zarrachalarni...

Этот файл содержит 4 стр. в формате DOC (88,5 КБ). Чтобы скачать "optika asoslari va ko'zning optik sistemasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: optika asoslari va ko'zning opt… DOC 4 стр. Бесплатная загрузка Telegram