hadya shartnomasi tuzish tartibi: qonunchilik asoslari

DOC 31 pages 114.5 KB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 114.5 KB

File type DOC

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (8 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

hadya shartnomasi tuzish tartibi: qonunchilik asoslari mundarija mundarija kirish 1. hadya shartnomasining huquqiy mohiyati va tushunchasi 2. hadya shartnomasining qonunchilikdagi o‘rni 3. hadya shartnomasining tuzilish tartibi 4. hadya shartnomasining shakli va asosiy shartlari 5. hadya shartnomasining ishtirokchilari va ularning huquq hamda majburiyatlari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish hozirgi davrda fuqarolik-huquqiy munosabatlarning muhim tarmoqlaridan biri — bu shartnomaviy munosabatlardir. shartnomalar orqali fuqarolar, yuridik shaxslar hamda davlat o‘rtasidagi mulkiy va nomulkiy munosabatlar tartibga solinadi. shu jumladan, hadya shartnomasi ham fuqarolik muomalasida keng qo‘llaniladigan, ijtimoiy hayotda muhim o‘rin tutuvchi huquqiy institutlardan biridir. hadya shartnomasi — bu bir shaxsning boshqa shaxs foydasiga bepul tarzda mulkni yoki muayyan mulkiy huquqni topshirish majburiyatini olgan, boshqa shaxs esa ushbu hadyani qabul qilishga rozilik bildirgan bitimdir. ushbu shartnoma o‘z mohiyatiga ko‘ra beg‘araz bitim bo‘lib, unda taraflardan biri (hadya beruvchi) hech qanday moddiy manfaat kutmasdan, boshqa tomon (hadya oluvchi) foydasiga harakat qiladi. o‘zbekiston respublikasi fuqarolik kodeksida hadya shartnomasi keng yoritilgan …

2 / 31

an ham, amaliy nuqtayi nazardan ham dolzarb hisoblanadi. «iste`molchilarning huquqlarini himoya qilish to`g`risida»gi qonunning 5-moddasiga asosan, tovarni ishlab chiqaruvchi va sotuvchi o`z korxonasining nomi, joylashgan (yuridik) manzili haqida, shuningdek sotuvchi ish tartibi va savdo qoidalari haqida ham to`liq ma`lumot berishi shart. ayni vaqtda ishlab chiqaruvchi (sotuvchi) iste`molchiga o`zi realizatsiya qilayotgan tovar haqida o`z vaqtida zarur, to`g`ri va tushunarli ma`lumot berishi shart. tovar haqidagi ma`lumotlarda quyidagilar ko`rsatilishi shart: tovar majburiy talablarga muvofiq kelishi shart bo`lgan normativ hujjatning nomi; tovarning asosiy iste`mol xususiyatlari, shu jumladan, o`ziga xos xususiyatlari ro`yxati; bahosi va sotib olish shartlari; ayrim turdagi tovarlarning (masalan, ozik-ovqat mahsuloti) ishlab chiqarilgan sanasi; ishlab chiqaruvchining kafolat majburiyatlari; tovardan samarali va xavfsiz foydalanish qoidalari va shartlari; tovarning xizmat (yaroqlilik) muddati va ushbu muddat o`tishi oqibatlari; ishlab chiqaruvchining nomi, mulkchilik shakli, ruyxatga olish va litsenziya guvohnomasining nomeri; ishlab chiqaruvchining hamda ular iste`molchidan da`vo qabul qilishga vakolat bergan, shuningdek, ta`mirlash ishlarini bajaradigan va texnikaviy xizmat …

3 / 31

jarilmasa, iste`molchi shartnomani bekor qilib, zararning qoplanishini (tovar uchun to`langan haqni, tovarni uyga keltirish bo`yicha transport xarajatlari va sh.k) talab qilishga haqli. iste`molchining tovar haqidagi noto`g`ri yoki yetarli darajada to`liq bo`lmagan ma`lumot tufayli yetkazilgan zararni qoplash haqidagi talablari sotib olingan tovarning xossalari va jixatlari haqida iste`molchi maxsus bilimga ega emas, degan qoidaga asoslanib qarab chiqiladi. chakana oldi-sotdi shartnomasi ommaviy shartnoma hisoblanadi (fk 425-moddasi). buning ma`nosi shuki, sotuvchi sotish uchun taklif etgan tovarni buning uchun tegishli haqni to`lashga rozi bo`lgan har qanday shaxs sotib olishga haqli (agarda qonunga zid bo`lmasa, masalan, spirtli ichimliklar yosh bolalarga sotilishi mumkin emas va h.k.). ma`lumki, sotuvchi xaridorlarni jalb etish uchun tovarlarini keng reklama qiladi. reklama qilish sotuvchi uchun muayyan oqibatlarni vujudga keltiradi. fkning 426-moddasiga asosan chakana oldi-sotdi shartnomasining barcha muhim shartlarini o`z ichiga olgan holda, tovar reklamasi, kataloglar, shuningdek tovarni nomuayyan shaxslar doirasiga qaratilgan boshqa ta`riflari orqali tovar taklif qilish ommaviy oferta hisoblanadi. tovarlarni ko`rgazmaga …

4 / 31

i tekshirish huquqiga ega. sotuvchi buning uchun nazorat o`lchov asboblari, narxga doir hujjatlarni taqdim etishi lozim. tuzilgan zahoti bajariladigan chakana oldi-sotdi shartnomasi, qoida tariqasida og`zaki tuziladi (qonun hujjatlarida belgilab qo`yilgan hollar bundan mustasno). tuzilgan vaqtdan boshlab (oldindan beriladigan buyurtmalar bo`yicha, jo`natma-savdo va boshqa hollarda) bajariladigan shartnoma yozma shaklda tuziladi (qonunning 8-moddasi). oldi-sotdi amalga oshirilganda, iste`molchiga kassa yoki tovar cheki beriladi. tovarni kassa yoki tovar cheki bermasdan sotish taqiqlanadi (qonunning 1-moddasi). chakana oldi-sotdi shartnomasining xususiyatlaridan biri shuki, iste`molchi o`zi tanlagan tovarni sotib olishdan uning haqini to`lagunga qadar xohlagan vaqtda voz kechishga haqli. xatto tovar uchun haq to`lanib, tovar maqbul sifatli bo`lsa (kamchilik va nuksonlari yo`q bo`lsa) ham, biroq tovar o`zining shakli, fasoni, rangi, xajmi yoki boshqa sabablarga ko`ra iste`molchiga yoqmasa yoki iste`molchi undan foydalana olmasa, xaridor xarid kilgan kundan e`tiboran o`n kun ichida sotuvchidan uni ayni shunday tovarga almashtirib olishga, agar bunday tovar bo`lmasa, pulini qaytarib olishga haqli. tovarni bunday tartibda …

5 / 31

ozim. ishlab chiqaruvchi tovardan kafolat muddati va xizmat muddati mobaynida tovarning ta`mirlanishi, unga texnik xizmat ko`rsatishni tashkil etishi lozim. fkda ham, “iste`molchilarning huquqlarini himoya qilish to`g`risida” qonunda ham iste`molchiga sifati lozim. darajada bo`lmagan tovar sotilishi oqibatlari va buning uchun sotuvchining javobgarligi aniq-ravshan belgilab qo`yilgan. bunday holatda sotuvchi bilan birgalikda tovarni ishlab chiqargan korxona ham solidar javobgar bo`ladi. iste`molchi o`ziga qulay bo`lishiga qarab, sotuvchiga yoki korxonaga o`z talablarini qo`ya oladi. xaridorga sifati lozim darajada bo`lmagan tovar sotilganda sotib oluvchining huquqlari oldi-sotdi shartnomasi haqidagi paragrafda bayon qilingan. bunga qo`shimcha ravishda shuni ham ta`kidlab o`tish o`rinliki, sotuvchi (tovar ishlab chiqaruvchi) tovarning xavfsiz bo`lishi uchun ham mas`uldir. ishlab chiqaruvchi tovar xizmat muddati yoki yaroqlilik muddati davomida, agarda bunday muddat belgilanmagan bo`lsa, tovar iste`molchiga sotilgan kundan e`tiboran o`n yil mobaynida uning xavfsiz bo`lishini ta`minlashi shart. tovar tuzilishiga, ishlab chiqarilishiga, tarkibiga bog`liq bo`lgan yoki boshqa nuqsonlarni, shuningdek, iste`molchining hayoti, sog`lig`i yoki mol-mulkining xavfsizligini ta`min eta olmaydigan …

6 / 31

dan d. foydasiga ma`naviy zarar uchun ma`lum pul summasi undirish haqida adolatli va qonuniy qaror chiqardi. chakana oldi-sotdi shartnomasining turlariga tovarlarni nasiyaga sotish, avvaldan buyurtma bo`yicha sotish, tovarni namuna bo`yicha sotish, o`z-o`ziga xizmat ko`rsatish savdosi, avtomatdan foydalangan holda tovar sotish va sh.k. kiradi. tovarlar nasiyaga sotilganda xaridor doimiy, barqaror va belgilab qo`yilgan summadan kam bo`lmagan daromad manbaiga ega bo`lishi shart. tovar haqini belgilangan muddatlarda to`lamagan sotib oluvchi mulkiy javobgar bo`ladi. xaridor sotuvchi bilan to`liq hisob-kitob qilgunga qadar o`z doimiy yashash joyini o`zgartirsa, bu haqda sotuvchini ogohlantirishi lozim. avvaldan buyurtma berish bo`yicha oldi-sotdi oziq-ovqat tovarlariga, shuningdek transport vositalarining oldi-sotdisida qo`llaniladi. buyurtma bergan xaridor keyinchalik buyurtmani bekor qilganda sotuvchiga tegishli ziyonlarni to`lashi lozim. buyurtma og`zaki (asosan, oziq-ovkat tovarlariga), yozma bulishi mumkin. shartnomada belgilangan muddatda xaridorning tovarni kdbul qilib olish uchun kelmasligi yoki boshqa zarur harakatlarni amalga oshirmasligi shartnomadan bir tomonlama voz kechish deb karalishi mumkin. tovar avtomatdan foydalanib sotilgan hollarda avtomat egasi …

7 / 31

. (xaridor o`z xohishiga ko`ra qoldirganda, sotuvchi uning saqlanishi uchun javobgardir). kim oshdi savdosi, tovar birjalarida savdo-sotiq shartnomalari tovar mulkdori yoki mulkiy huquq egasi yoxud ixtisoslashgan tashkilot kim oshdi savdosining tashkilotchisi bo`lishi mumkin. kim oshdi savdosining tashkilotchisi sud qarorlarini ijro etish uchun (musodara qilingan, majburiy tartibda haq undirishga qaratilgan ashyolarga, garov ashyolari va h.k) ham kim oshdi savdosi tashkil etadi. kim oshdi savdosi bo`yicha ixtisoslashgan tashkilot tovar mulkdori (mulkiy huquq egasi bilan shartnoma tuzish asosida ish olib boradi, ular nomidan yoxud o`z nomidan harakat qiladi. kim oshdi savdosi auksion yoki tanlov shaklida o`tkaziladi. kim oshdi savdosining shakli, agarda qonunda boshqacha tartib belgilangan bo`lmasa, sotiladigan ashyoning mulk yoxud mulkiy huquq egasi tomonidan belgilanadi. xaridor sifatida faqat bir ishtirokchi qatnashgan auksion yoki tanlov o`tkazilmagan hisoblanadi. auksionlar va tanlovlar ochiq yoki yopiq bo`lishi mumkin. ochiq auksion yoki tanlovda hamma qatnashishi mumkin. yopiq auksion va yopiq tanlovda shu maqsad uchun maxsus taklif etilgan shaxslargina …

8 / 31

nligidan qati nazar, o`zi taklif etgan ishtirokchilarning real zararini to`lashi lozim. kim oshdi savdosining qatnashchilari kim oshdi savdosi haqida xabarda ko`rsatilgan miqdorda, muddatlarda va tartibda zakalat puli to`laydilar. kim oshdi savdosida qatnashgan, lekin g`olib chiqmagan ishtirokchilarga zakalat puli qaytariladi. g`olib chiqqan shaxsning puli tovar bahosi uchun to`lanadigan haq tartibiga kiritiladi. kim oshdi savdosida eng yuqori narx taklif qilgan qatnashchi g`olib hisoblanadi va u bilan oldi-sotdi shartnomasi tuziladi. g`olib bilan tashkilotchi o`rtasida kim oshdi savdosi natijalari haqida bayonnoma imzolanadi. agar g`olib bayonnomani imzolashdan bosh tortsa, bergan zakalatidan mahrum bo`ladi. agar tashkilotchi bayonnomani imzolashdan bosh tortsa, zakalat summasini ikki barobar qilib qaytaradi. qonunda belgilangan qoidalar buzib o`tkazilgan kim oshdi savdosi manfaatdor shaxs talabi bilan sud tomonidan haqiqiy emas deb topilishi mumkin. masalan, kim oshdi savdosi haqida noto`g`ri ma`lumot berilsa yoki qatnashchilar oldindan til biriktirib olgan bo`lsalar va h.k. kim oshdi savdosini haqiqiy emas deb topish g`olib bilan tuzilgan shartnomaning haqiqiy emasligiga sabab …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hadya shartnomasi tuzish tartibi: qonunchilik asoslari"

hadya shartnomasi tuzish tartibi: qonunchilik asoslari mundarija mundarija kirish 1. hadya shartnomasining huquqiy mohiyati va tushunchasi 2. hadya shartnomasining qonunchilikdagi o‘rni 3. hadya shartnomasining tuzilish tartibi 4. hadya shartnomasining shakli va asosiy shartlari 5. hadya shartnomasining ishtirokchilari va ularning huquq hamda majburiyatlari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish hozirgi davrda fuqarolik-huquqiy munosabatlarning muhim tarmoqlaridan biri — bu shartnomaviy munosabatlardir. shartnomalar orqali fuqarolar, yuridik shaxslar hamda davlat o‘rtasidagi mulkiy va nomulkiy munosabatlar tartibga solinadi. shu jumladan, hadya shartnomasi ham fuqarolik muomalasida keng qo‘llaniladigan, ijtimoiy hayotda muhim o‘rin tutuvchi huquqiy institutlardan biridir. hadya shartnomas...

This file contains 31 pages in DOC format (114.5 KB). To download "hadya shartnomasi tuzish tartibi: qonunchilik asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: hadya shartnomasi tuzish tartib… DOC 31 pages Free download Telegram