qadimgi xorazm

PPTX 25 pages 8.3 MB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 8.3 MB

File type PPTX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

beige dark grey vintage victorian project history presentation qadimgi xorazm 101 - guruh suyarova mehnoza reja: qadimgi xorazm qadimgi xorazm yodgorliklar qadimgi xorazm aholisi qadimgi xorazm xorazm o’rta osiyo hududidagi eng qadimiy davlatlardan biri bo’lib, aholisi o’troq va ko’chmanchi qabilalardan iborat bo’lgan. uning hududi amudaryoning quyi qismidan janubga tomon murg’ob va tajan daryolarining yuqori oqimlarigacha cho’zilgan.xvarizam («avesto» tilida). xuarazmish (qadimgi fors tilida), xorasmie (qadimgi yunon tilida) tushunchalari quyi amudaryo hududlaridagi xorazm vohasiga tegishli bo'lgan. qadimgi xorazm xi asr va xii asrning birinchi yarmida xorazm saljuqiylar davlati (gʻaznaviylar davlatixarobalarida xi asrda tashkil topgan) tarkibiga kirgan. xorazmning xi asrdagi yuksalishi turkiylar sulolasiga mansub xorazmshohlar siyosati bilan uzviy bogʻliq. mazkur sulolaga saljuq amirining tashtdori anushtegin asos solgan. xorazm xorazm yodgorliklari «avesto»ning dastlabki ma'lumotlariga (yasht madhiyalari) za-mondosh xorazm yodgorliklari mil. avv. ix-viii asrlarga oid amir-obod madaniyati nomi bilan atalgan. bu davr yodgorliklari mahalliy bronza davri madaniyati xususiyatlarini saqlab, yarim yerto'la turar-joy, kichik sug'orish inshootlari …

2 / 25

va qishloqlar o’rni topilgan. qanqaqal’a, qo’shqal’a, tuproqqal’a, jingilja, toshxirmon singari qal’a va istehkomlar qadimgi xorazm yodgorliklari xorazmning eng ta'sirchan qal'alaridan biri ayaz qal'adir. darhaqiqat, u sulton uvays tog‘ tizmasining sharqiy tomonidagi baland tepalik atrofida to‘plangan uchta qal'adan iborat. ayaz qal’a bu qal'a bilan bog‘liq bir afsona bor. qadimda xorazm podshosi o‘z davlatining shimoliy chegaralarini cho‘l ko‘chmanchilarining bosqinlaridan himoya qilish uchun qal'a qurishni buyurgan. kim shunday qal'a qura olsa, go‘zal qizini xotiniga olishini e'lon qildi. xorazm chegarasida yashovchi ayaz ismli cho‘pon qal'a qurishga kirishadi, lekin keyin shoh va'dasidan chiqib, qizini boshqa odamga turmushga berganidan xabar topadi. buni eshitgan cho‘pon qal'a qurilishini darhol to‘xtatdi. ayaz qal’a qal'a tepalikning tepasida joylashgan bo‘lib, qizilqum cho‘li chetidagi mustahkam qo‘rg‘onlardan biridir. u shimolda sirdaryo deltasida yashagan ko‘chmanchilar va skiflarning bosqinlaridan himoyalangan. qal'a 2,7 gektar maydonni egallaydi va to‘rtburchak shaklga ega. devorlari 10 metr balandlikda yaxshi saqlanib qolgan. ayaz qal’a 1 qal'a g‘arbiy tarafdagi tekislikdagi ochiq aholi …

3 / 25

bundan ham avvalroq – taxminan miloddan avvalgi 5-4-asrlarda qurilgan bo‘lishi mumkin. ayaz qal’a 3 tuproq-qal’a yoki “yer shahri” - qadimgi xorazmning eng qimmatva mahobatli yodgorliklaridan biridir. qal’a uch qavatdan iborat bo‘lgan. uning xonalaridan ko‘plab yodgorliklar topilgan: oziq-ovqat qoldiqlari (suyaklar, urug‘lar), idishlarning bo‘laklari va butun qismlari, turli xil idishlar, zargarlik buyumlari, haykallar (eng mashhur haykallardan biri - ruhoniy haykali), rasmlar va hatto qadimgi xorazm qo‘lyozmalari. tuproq qal’a to‘prak-qal'adan 1 500 kilometr g‘arbda joylashgan . qizil-qal'a to‘prak-qal'a bilan bir vaqtda (taxminan eramizning 1-2-asrlarida) qurilgan va afsonaga ko‘ra, u bilan yer osti tunneli bilan bog‘langan. dushmanlar bostirib kelgan taqdirda, hukmdorlar qal'ani er osti yo‘li orqali tark etishlari mumkin edi. qal'aning turli qismlarida vayronagarchilik qatlamida olib borilgan qazish ishlari davomida o‘simlik uchastkalari bo‘lgan devor rasmlari qoldiqlari ham topilgan. tasvirlar to‘q qizil, ko‘k, sariq bo‘yoqlarda ishlangan va kontur bo‘ylab qora chiziq bilan chizilgan. katta yong‘in bilan bog‘liq falokatdan keyin qal'adagi hayot to‘xtadi. bu voqea mo‘g‘ullar …

4 / 25

– "kofirlar qal'asi") miloddan avvalgi 4-asrda qurilgan. qadimgi gyaur qal'a qal'asi islomdan oldingi davrga, bu erda olovga sig‘inish davriga tegishli (buni ko‘plab o‘choq qoldiqlari tasdiqlaydi). xorazm va uning atrofi zardushtiylik dinining tug‘ilish markazi, zardushtiylikning muqaddas kitobi "avesto"ning vatani sanaladi. unda o‘rta osiyo shaharlari: xorazm (xorizom), baqtriya (baxdiy), so‘g‘diyona (so‘g‘d) va boshqa ko‘plab shaharlar tilga olinadi. gyaur qal’a qal'a o‘z nomini 8-asr boshlarida arablar bosib olganidan keyin oldi. shahar aholisi bosqinchilarga qattiq qarshilik ko‘rsatdi va deyarli bir asr davomida arablarga qarshilik ko‘rsatdi. arablar qal'ani "gyaur qal'a" (kofirlar qal'asi) deb atashgan, chunki aholisi olovga sig‘inuvchilar – zardushtiylar edi.gyaur qal'a mintaqadagi eng baland tepalikda joylashgan shuning uchun uning minoralari ko‘p kilometrlar atrofidagi joylarning ajoyib ko‘rinishini taqdim etadi gyaur qal’a qirq qiz qal’a qirq-qiz qal'a" nomi butun o‘rta osiyoda ko‘plab afsona va ertaklar bilan bog‘liq. termiz (o‘zbekiston), marv (turkmaniston) viloyatlarida xuddi shunday nomdagi qal'alar mavjud bo‘lib, ular ozarbayjon, shimoliy afg‘oniston va shimoliy eronda ham …

5 / 25

degan fikrni ilgari surishgan (s.p. tolstov, m.g. vorobyova). bu davlatning chegaralari hozirgi xorazm vohasi hududidan ancha keng bo lib, o'rta amudaryo vohasidan boshlab orol dengizigacha bo'lgan yerlarni o'z ichiga olgan. qadimgi xorazm aholisi xorazmdagi bronza davr aholisining asosiy tirikchilik manbai chorvachilik va dehgonchilik bo’igan. tabiiy sharoit amudaryoning eski o'zani oqchadaryo irmoqlaridan ariq qazib, suv chiqarishga imkon bergan tumanlarda sug'orma dehgonchilik rivojlangan. qadimgi xorazm qadimgi xorazm aholisi miloddan avval 2-ming yillikning 2-yarmiga borganda, xususan, uning oxiri va miloddan avval 1-ming yillik boshlari (ix-viii asrlar) da sug'orma dehqonchilik mukammallashib, yaylov chorvachilik rivoj topgan (qarang amirobod madaniyati). bu davrda tozabog'yop, suvyorgan va amirobod madaniyatlarini yaratgan qabilalarning qorishmasi asosida tarkib topgan kavundi (kavondi) qabilalari yashagan. ular xorazmning qadimiy aholisi massagetlarning bevosita ajdodlari bo'lgan. ko'chmanchi chorvachilik, xususan, yilqichilikning rivoji xorazm aholisining ijtimoiy hayotiga ham kuchli ta'sir etib, suvoriylar tabaqasini shakllantirgan. etiboringiz uchun raxmat image1.png image2.svg image3.png image4.png image5.png image6.svg image7.png image8.svg image9.png image10.svg image11.jpeg image12.png …

6 / 25

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi xorazm"

beige dark grey vintage victorian project history presentation qadimgi xorazm 101 - guruh suyarova mehnoza reja: qadimgi xorazm qadimgi xorazm yodgorliklar qadimgi xorazm aholisi qadimgi xorazm xorazm o’rta osiyo hududidagi eng qadimiy davlatlardan biri bo’lib, aholisi o’troq va ko’chmanchi qabilalardan iborat bo’lgan. uning hududi amudaryoning quyi qismidan janubga tomon murg’ob va tajan daryolarining yuqori oqimlarigacha cho’zilgan.xvarizam («avesto» tilida). xuarazmish (qadimgi fors tilida), xorasmie (qadimgi yunon tilida) tushunchalari quyi amudaryo hududlaridagi xorazm vohasiga tegishli bo'lgan. qadimgi xorazm xi asr va xii asrning birinchi yarmida xorazm saljuqiylar davlati (gʻaznaviylar davlatixarobalarida xi asrda tashkil topgan) tarkibiga kirgan. xorazmning xi asrdagi yuksalishi t...

This file contains 25 pages in PPTX format (8.3 MB). To download "qadimgi xorazm", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi xorazm PPTX 25 pages Free download Telegram