xorazmiy.uz

PPTX 25 sahifa 1,4 MB Bepul yuklash

25 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 1,4 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 25

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (6 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 25

qadimgi xorazm davlatl qadimgi xorazm davlatl xorazm o’rta osiyo hududidagi eng qadimiy davlatlardan biri bo’lib, aholisi o’troq va ko’chmanchi qabilalardan iborat bo’lgan. uning hududi amudaryoning quyi qismidan janubga tomon murg’ob va tajan daryolarining yuqori oqimlarigacha cho’zilgan. u haqdagi ilk ma’lumotlar “avesto”, birinchi doroning bihistun tosh bitiklari, qadimgi yunon mualliflari, arab geograflarining asarlarida uchraydi. “avesto”ning “yasht” qismida xorazm “ming irmoqli daryo”, “ko’llar va o’tloqdarga boy o’lka” sifatida madh etiladi. abu rayhon beruniy o’zining “qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar” asarida shunday yozadi: “xorazmliklar xorazmga odamlar joylasha boshlaganidan tarix olar edilar. bu iskandardan 980 yil ilgari bo’lgan edi. undan keyin siyovush ibn kaykovusning xorazmga kelishidan, kayxusrav va uning naslining xorazmga podshohlik qilishlaridan tarix oldilar. shu vaqtda kayxusrav xorazmga ko’chib, turk podshohlari (ustidan) hukmronligini yurgizgan edi. bu voqea xorazmga odam joylashishidan 92 yil keyin bo’ldi”. demak, 3 ming yil oldin ham xorazmda turkiy qabilalar yashagan va davlat tizimi bo’lgan. miloddan avvalgi ming yillik boshlariga aloqador …

2 / 25

ziyod, so’l sohilida 60 ta qadimiy shahar va qishloqlar o’rni topilgan. qanqaqal’a, qo’shqal’a, tuproqqal’a, jingilja, toshxirmon singari qal’a va istehkomlar o’rni bunga misol bo’la oladi. xitoyning tan sulolasi davrida (milodiy vii-x asrlar) xorazmda asosan turkiy qabilalar yashagan. tanshu solnomasida shunday deyiladi: “barcha turk elatlari ichida ho’kiz qo’shilgan arava faqat shu erda (xorazm) uchraydi. bu aravalarda savdogarlar turli viloyat va elatlarni aylanib, savdo qilib yuradilar.” bu o’rinda gap xorazmning savdo-sotiq bilan kun kechiruvchi o’troq aholisi ustida ketyapti. shu bilan birga xorazm vohasiga yaqin cho’l va dashtlarda ko’chmanchi va yarim ko’chmanchi chorvador turkiy qabilalar yashagan. eron axomaniylari shohi kayxusrav (kir, kurush) (miloddan avvalgi 558-530 y.) xorazm va unga tutash hududlarni bosib olgan. xorazm miloddan avvalgi 6-5 asrlarda axomaniylar davlatining 16-satrapligi (viloyati) tarkibiga kirgan. lekin ko’chmanchi sak (massagetlar) qabilasi ustiga hujum qilganida kayxusrav malika to’marisdan engilib, halok bo’lgan. xorazm o’z mustaqilligini tiklagan. miloddan avvalgi iii asrda esa u qang davlati tarkibida bo’lgan. xorazm …

3 / 25

daniy merosini saqlab kelgan olimlarni qirg’in qilgan va quvib yuborgan. shu sababli arablar istilosigacha bo’lgan davrdagi yozma tarixiy manbalar deyarli uchramaydi. afrig’iylar sulolasi vakillari (milodiy 305-995 y.) 1. afrig’ 2. bag’ra 3. saxxasan 4. azhajamuq 5. azkajavar i 6. saxr 7. tovush 8. xamgari 9. bo’zgar 10. arsamux ahmad 11. saxr ii 12. sabri 13. azkajavar ii 14. azhajamuq ii 15. shovshafar 16. turksabosa 17. abdulloh 18. mansur ibn abdulloh 19. iroq ibn mansur 20. muhammad 21. ahmad ibn iroq 22. abu abdulloh muhammad ibn "xorazm" atamasi (toponimi) avestoda xvairizem, qad. forsiychada uvarazmis, lotinchada xorasmiya va yunonchada xorazmiya deb yuritilgan. arabcha yozma manbalarda bu o’lka xvorazm talaffuzida tilga olinadi. "xorazm" atamasining semantikasi haqida bir qancha fikrlar mavjud. xorazm tarixining bilimdoni sp. tolstoye "xorazm" atamasi talqinlari orasida eroncha "xurrxurshed" va "zmzem" so’zlari asosida yuzaga kelgan nomning "quyoshli o’lka", "quyoshli yer" deb atalishi haqiqatga eng yaqin etnonimdir deb ta’kidlasada, xorazmni "xvarri yoki …

4 / 25

esa, murgob va tajan daryolari vodiylarining kattagina qismi tog’ va adirliklar va ulardan bosh olgan kattakichik daryojilg’alar etaklarida yuzaga kelgan hosiddor yerlar joylashgan. qadimgi xorazm mintaqalari hududlarining o’ziga xos tabiati, shubhasiz, qad. aholining turmush tarzini belgilabgina qolmay, balki bu diyorda yuzaga kelgan qad. madaniyatlarning shakllanishi, rivoji va bir-biriga qorishuviga ham kuchli ta’sir etgan. shu boisdan xorazmning shim. qismi (oqchadaryo deltasi)da mil. av. 4—3 ming yilliklarda ovchilik va baliq ovlash bilan kun kechirgan aholi (q. kaltaminor madaniyati) yashagan bo’lsa, mil. av. 2myng yillikda esa chorvachilik va dehqonchilikning soddagina usullaridan xabardor bo’lgan qabilalar (q. tozabog’yop madaniyati va suvyorgan madaniyati) istiqomat qilgan. bu davrda tozabog’yop, suvyorgan va amirobod madaniyatlarini yaratgan qabilalarning qorishmasi asosida tarkib topgan kavundi (kavondi) qabilalari yashagan. ular xorazmning qad. aholisi massagetlarning bevosita ajdodlari bo’lgan. ko’chmanchi chorvachilik, xususan, yilqichilikning rivoji xorazm aholisining ijtimoiy hayotiga ham kuchli ta’sir etib, suvoriylar tabaqasini shakllantirgan. xorazm ning jan. qismida joylashgan vodiy va vohalar (tajan, herirud, …

5 / 25

ori oqimigacha yoyilgan. shu boisdan avestoda xvairizem o’lkasi areyadan sharqda hilmand vodiysida joylashgani haqida ishora qilinadi. arxeologik ma’lumotlarning guvohlik berishicha, aynan shu davrda amudaryo etaklarida yashagan ko’chmanchi chorvador qabilalarning bir qismi jan. tomon siljib to shim. hindiston hududlariga qadar borib o’rnashgani kuzatiladi. miletlik gekatey (mil. av. 6-a.) ma’lumotlari asosida gerodot (mil. av. 5-a.) axomaniypar davridan avval girkanlar (kaspiy dengizining jan.sharqi, gurgon daryosi havzasi), parfiyaliklar (shim. xuroson), dranglar va tamanaylar (g’arbiy afg’oniston)ning hududlari bilan tutashgan keng o’lkada xorazmiylar yashagani to’g’risida ma’lumotlar keltiradi. etiboringiz uchun raxmat image1.png image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg image13.jpeg image14.jpeg image15.jpeg

6 / 25

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 25 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"xorazmiy.uz" haqida

qadimgi xorazm davlatl qadimgi xorazm davlatl xorazm o’rta osiyo hududidagi eng qadimiy davlatlardan biri bo’lib, aholisi o’troq va ko’chmanchi qabilalardan iborat bo’lgan. uning hududi amudaryoning quyi qismidan janubga tomon murg’ob va tajan daryolarining yuqori oqimlarigacha cho’zilgan. u haqdagi ilk ma’lumotlar “avesto”, birinchi doroning bihistun tosh bitiklari, qadimgi yunon mualliflari, arab geograflarining asarlarida uchraydi. “avesto”ning “yasht” qismida xorazm “ming irmoqli daryo”, “ko’llar va o’tloqdarga boy o’lka” sifatida madh etiladi. abu rayhon beruniy o’zining “qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar” asarida shunday yozadi: “xorazmliklar xorazmga odamlar joylasha boshlaganidan tarix olar edilar. bu iskandardan 980 yil ilgari bo’lgan edi. undan keyin siyovush ibn kaykovusnin...

Bu fayl PPTX formatida 25 sahifadan iborat (1,4 MB). "xorazmiy.uz"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: xorazmiy.uz PPTX 25 sahifa Bepul yuklash Telegram