boshqaruv hisobi

DOCX 24 стр. 269,5 КБ Бесплатная загрузка

24 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 269,5 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 24

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (6 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 24

ijtimoyi- iqtisodiy fanlar fakulteti .buxgalteriya va audit yo’nalishi talabasi 224-guruh umarova komila mavzu: boshqaruv hisobini tashkil etish. boshqaruv hisobining paydo bo'lishi va tarixini rivojlanishi .boshqaruv hisobi faning predmeti boshqa iqtisodiy fanlar bilan bog'liqligi va boshqaruv hisobining usullari reja: 1. boshqaruv hisobini tashkil etish tizimlari 2. integratsiyalashtirilgan hisob tizimini avtomatlashtirishning xususiyatlari 3. chiziqli dasturlash modelining asosi 4. chiziqli dasturlash modeli muammolarini yechish bosqichlari 1. boshqaruv hisobini tashkil etish tizimlari xo’jalik yurituvchi subyektning ishlab chiqarish quvvatlari va uning amaldagi hajmlari boshqaruv hisobi tizimini qo’llashni obyektiv zaruriyatga aylantiradi. boshqaruv hisobi tizimi axborot hajmi, unga qo’yilgan maqsadlar, mezonlar va maqsadga erishish vositalari, elementlar tarkibi va ularning o’zaro aloqadorligi bilan ifodalanadi. boshqaruv hisobi tizimining tasniflanishi quyidagi 2-chizmada keltirildi. axborotlarni qamrash kengligi tizimli hisob muammoli hisob moliyaviy va boshqaruv hisobining o’zaro bog’liqligi darajasi avtonommonistik operativ (tezkor)lik amaldagi (oldingi) standart (me’yorlash- xarajatlar tirilgan) xarajatlar tannarxga kiritishning to’liqligi to’liq xarajatlar qisman xarajatlar 2-chizma. boshqaruv hisobi tizimining tasniflanishi chizmada …

2 / 24

ri, identifikatsiya va guruhlanishi, hisobotda aks ettirish bo’yicha aniq belgilangan, ishlab chiqarishga qilingan xarajatlarning moliyaviy hisobi hisoblanadi. tizimli hisobning elementlari bo’lib qo’yidagilar hisoblanadi: 1) ishlab chiqarish resurslarini sotib olish va ulardan foydalanish bo’yicha xarajatlarni o’lchash va baholash; 2) ta’minot, ishlab chiqarish, sotish jarayonlarini tabiiy o’lchov vositalarida nazorat qilish; 3) xarajatlarni moddalari va elementlari, kelib chiqish manbalari, mahsulot, ish va xizmatlar turlari bo’yicha guruhlarga ajratish; 4) o’z foydalanuvchilarini muddatlari, mazmuni va berilish chastotasi bo’yicha qoniqtiruvchi ichki hamda tashqi hisob va hisobot. muammoli hisob ishlab chiqarishning iqtisodiy, texnologik, konstruktorlik va tashkiliy tayyorgarligi, mahsulot bahosi va sotilishi, ishlab chiqarish zaxiralari va ishlab chiqarish resurslari xarajatlarini oqilona tashkil etilishi bo’yicha ma’lumotlarni shakllantiradi. muammoli hisobning masalalari ishlab chiqarish hisobi va statistikaning amaldagi ma’lumotlari asosida dasturlashtirish, me’yorlashtirish, rejalashtirish, istiqbolni belgilash, tizimli iqtisodiy tahlil, nazorat va tartibga solish usullari yordamida hal qilinadi. “muammoli hisob” tushunchasining mohiyati shundaki, ushbu hisob ma’lumotlari xo’jalik yurituvchi subyektning kelgusidagi iqtisodiy va ishlab …

3 / 24

ti va h.k. borasida yaqin va uzoq kelajakka mo’ljallangan ko’p variantli boshqaruv qarorlarini qabul qilish; · daromadlar va xarajatlarning optimallashuvini ta’minlovchi zaxiralar vaxarajatlarni boshqarish modellarini ishlab chiqish. xorijiy mamlakatlar amaliyotida moliyaviy (daromadlar va xarajatlarning tizimli tahlili) va boshqaruv hisobi o’rtasidagi o’zaro bog’liqlik darajasi bo’yicha ikki tizim qo’llaniladi: monistik va avtonom. monistik – buxgalteriya hisobi hisobvaraqlarida to’g’ri va qarama-qarshi aloqadorlik asosida tizimli va muammoli hisobni birlashtirib, yaxlit holga keltiruvchi tizim. tizimli hisob buxgalteriya hisobi hisobvaraqlarida ishlab chiqarish xarajatlarini, tayyor mahsulot va uning sotilishini aks ettirish yo’li bilan xo’jalik yurituvchi subyekt faoliyatini, uning moliyaviy imkoniyatlarini baholash imkonini beradi. ichki hisob-kitob ma’lumotlari asosida moliyaviy axborotlarni to’ldirish orqali ma’muriyat har bir ishlab chiqarish bo’g’inining oqilona tashkil etilganligini baholashi mumkin. moddiy javobgar shaxslarning operativ (tezkor) ma’lumotlari va hisobotlaridan amaldagi standartlardan ijobiy va salbiy farqlanishlar aniqlanadi. shu orqali daromadlar va xarajatlarning amaldagi nazorati tizimini tashkil etishga zamin yaratiladi. ishlab chiqarish hajmi yuzasidan unchalik katta bo’lmagan yoki …

4 / 24

(oldingi) xarajatlar hisobi tizimi muayyan turdagi tayyor mahsulot birligini sotishdan olingan daromadlar va amaldagi tannarxni aniqlash uchun sotilgan mahsulot tannarxi va foydani hisoblashga doir ma’lumotlarni shakllantirishdan iborat. standart xarajatlar hisobi tizimi quyidagilarni o’z ichiga oladi: materiallarni, asosiy vositalarni sotib olish va ishlatish xarajatlari bo’yicha, mehnat xarajatlari, yuk hujjatlari xarajatlari bo’yicha standartlarni ishlab chiqishni; me’yoriy xarajatlar bo’yicha tannarx kalkulyatsiyasini va normativlardan hamda smetalardan chetlanishlarni ko’rsatgan holda amaldagi xarajatlarni tuzish. jahon amaliyotida bunday tizim “standart-kost” deb yuritiladi. u tannarxni shakllantirish bo’yicha nazoratning tezkorligiga va, zaruriyat tug’ilganda, uning jarayonlarini tartibga solishga yo’naltirilgan. xarajatlarni tannarxga kiritishning to’liqligi – amaliyotda qo’llanilayotgan hisob tizimi tasniflanishining belgilaridan biri. boshqaruv hisobida turli maqsadlarga javob beruvchi ikki tizim - to’liq xarajatlar hisobi tizimi va qisman xarajatlar hisobi tizimi amal qiladi. to’liq xarajatlar hisobi tizimi tannarxni kalkulyatsiya qilish va ishlab chiqarishga qilingan xarajatlarning an’anaviy hisob turi sifatida namoyon bo’ladi. xarajatlarning asosiy guruhlanishi ularning asosiy (to’g’ri kalkulyatsiya obyektiga olib borilishi) va …

5 / 24

ayrim xarajatlar barcha mahsulotlarga tegishlidir. bu turdagi xarajatlar jami tushum summasidan qoplanadi. xorij amaliyotida hisobning bu shakli “direkt-kosting” deyiladi. moliyaviy va boshqaruv hisobining taqqoslama tavsifida umumiy obyekt – xo’jalik yurituvchi subyektning ishlab chiqarish resurslariga e’tibor qaratish lozim. ishlab chiqarish resurslarining tarkibiy qismlari ishlab chiqarish jarayonida amal qilib, doimiy harakatda bo’ladilar. ular aylanishadi, shaklini o’zgartiradi, mahsulotga aylanadi, doimiy harakatda bo’lib, eskirishadi va boshqa o’zgarishlarga duch kelishadi. bozor iqtisodiyotiga o’tish sharoitida xo’jalik yurituvchi subyekt ishlab chiqarish resurslaridan foydalanishni ifodalovchi, bu jarayonga investitsiyalashning maqsadga muvofiqligi, investitsiyalarning daromadliligini tavsiflovchi analitik ma’lumotlarga ehtiyoj sezadi. bu vazifalar boshqaruv hisobida hal etilishi mumkin, bunga iqtisodiy jihatdan rivojlangan mamlakatlar amaliyotini misol sifatida keltirish o’rinli bo’lar edi. ishlab chiqarishda mablag’ aylanishining barcha bosqichlarida ishlab chiqarish resurslari – ta’minot-tayyorlov faoliyati, ishlab chiqarish va sotuv – tizimli buxgalteriya hisobida namoyon etadi. lekin, bu namoyon bo’lish o’ziga xos xususiyatga ega bo’lib, u ko’proq resurslar dinamikasiga emas, balki ularning mavjud holatiga tegishlidir. masalan, …

6 / 24

ning har biriga samaradorlikni belgilovchi ko’rsatkichlar tizimi mos keladi. moliyaviy hisob xo’jalik yurituvchi subyekt bo’yicha umumiy ishlab chiqarishga doir moddiy, mehnat va moliyaviy xarajatlar to’g’risida, mahsulot turi va guruhlari bo’yicha, buyurtmalar bo’yicha yig’ma ma’lumotlarni shakllantiradi. javobgarlik markazlari bo’yicha xarajatlar hisobi mamlakatimizda hali yo’lga qo’yilmagan. tizimli buxgalteriya hisobida bo’linmalar rahbarlari xarajatlarning kelib chiqish manbalari va o’z faoliyatlari samaradorligi ko’rsatkichlari to’g’risidagi, o’z bo’linmalarining bir xil elementlari va xarajat moddalari bo’yicha sarflar to’g’risidagi, ular tomonidan qanday bo’lmasin xarajatlar o’lchamiga rioya qilish to’g’risidagi operativ (tezkor) va joriy ma’lumotlar bilan ta’minlanmagan. zamonaviy ishlab chiqarish hisobining eng muhim kamchiligi xo’jalik yurituvchi subyekt faoliyatining umumiy natijalariga har bir bo’linmaning real hissasini aniqlash muammosi mavjudligi bilan ifodalanadi. rahbarlarning ma’lumotlar bilan ta’minlanganligi jami boshqaruv (eng past darajadan yuqori darajagacha bo’lgan) tizimi samaradorligini oshiruvchi asosiy omil bo’lib hisoblanadi. zamonaviy sharoitda boshqaruv hisobini tashkil etish va yuritishga doir mustaqil qarorlar bo’lishi ham mumkin. ichki ehtiyojlar uchun hisobni yo’lga qo’yishning aniq belgilanmaganligi, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 24 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "boshqaruv hisobi"

ijtimoyi- iqtisodiy fanlar fakulteti .buxgalteriya va audit yo’nalishi talabasi 224-guruh umarova komila mavzu: boshqaruv hisobini tashkil etish. boshqaruv hisobining paydo bo'lishi va tarixini rivojlanishi .boshqaruv hisobi faning predmeti boshqa iqtisodiy fanlar bilan bog'liqligi va boshqaruv hisobining usullari reja: 1. boshqaruv hisobini tashkil etish tizimlari 2. integratsiyalashtirilgan hisob tizimini avtomatlashtirishning xususiyatlari 3. chiziqli dasturlash modelining asosi 4. chiziqli dasturlash modeli muammolarini yechish bosqichlari 1. boshqaruv hisobini tashkil etish tizimlari xo’jalik yurituvchi subyektning ishlab chiqarish quvvatlari va uning amaldagi hajmlari boshqaruv hisobi tizimini qo’llashni obyektiv zaruriyatga aylantiradi. boshqaruv hisobi tizimi axborot hajmi, unga qo...

Этот файл содержит 24 стр. в формате DOCX (269,5 КБ). Чтобы скачать "boshqaruv hisobi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: boshqaruv hisobi DOCX 24 стр. Бесплатная загрузка Telegram