boshqaruv hisobi

PDF 56 стр. 329,0 КБ Бесплатная загрузка

56 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 329,0 КБ

Тип файла PDF

Страницы 56

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 56

6 i bob. “boshqaruv hisobi” fanining ahamiyati, shakllanishi va rivojlanishi 1-§. xo‘jalik yurituvchi subyektlarni boshqarishning paydo bo‘lishi, ahamiyati va rivojlanishi. 2-§. boshqaruvning mohiyati, tamoyillari va maqsadlari. 3-§. boshqaruv hisobining mohiyati, predmeti, funksiyalari, metodlari, obyektlari, tamoyillari, hisob tizimi va tarkibiy qismlari. 1-§. xo‘jalik yurituvchi subyektlarni boshqarishning paydo bo‘lishi, ahamiyati va rivojlanishi iqtisodiy taraqqiyotning hozirgi bosqichida xo‘jalik yurituvchi subyektlar faoliyatining samaradorligini boshqaruvning har bir bo‘g‘inida yo‘lga qo‘yilgan boshqaruv hisobi tizimisiz tasavvur qilish murakkab. boshqaruv hisobi tizimi xo‘jalik yurituvchi subyekt menejerlariga taqdim etiladigan barcha hisob ma’lumotlari va bosqichlarni o‘ziga qamrab oladi. boshqaruv hisobi samarali boshqaruv qarorlarini qabul qilishda xarajatlarni rejalashtarish, shakllantirish va nazorat qilish jarayoni bilan uzviy bog‘liq. xo‘jalik yurituvchi subyektlarning ichki boshqaruv tizimida menejerlarning axborotlarga bo‘lgan ehtiyojini aynan boshqaruv hisobi tizimi ta’minlaydi. rivojlangan mamlakatlarda firma va kompaniyalar buxgalteriya hisobi sohasidagi ish vaqti va resurslarining 90 foizini boshqaruv hisobini yo‘lga qo‘yish va yuritishga, qolgan 10 foizini esa moliyaviy hisobga sarflashadi. kuchli raqobat muhitida …

2 / 56

i yagona xulosaga kelishgan muhim masala – samarali boshqaruvni o‘rganish va uni har bir menejer o‘z faoliyatida qo‘llashi obyektiv zaruriyat. boshqaruv qadim-qadimdan paydo bo‘lib, rivojlanib kelmoqda. boshqaruv faoliyati samarali tashkil etilmaganda edi, misr ehromlari qurilmagan, vavilonning go‘zal bog‘lari bunyod etilmagan, urushlar bo‘lmagan, shaharlar va davlatlar paydo bo‘lib, gullab-yashnamagan bo‘lar edi. boshqaruv xo‘jalik yurituvchi subyektlar paydo bo‘lishi bilan shakllana boshladi. ammo qadimda tashkilotlar hozirgi zamonaviy xo‘jalik yurituvchi subyektlardan sezilarli darajada farq qilgan. bu farqlarni xo‘jalik yurituvchi subyektlar ko‘lamining juda kichikligi va shunga muvofiq yirik tashkilotlar va rahbarlar sonining kamligi; o‘rta bo‘g‘in rahbarlarining amalda yo‘qligi; rahbarlik lavozimlarini kuch, ya’ni zo‘ravonlik bilan egallash; buyruqbozlikka katta e’tibor berish; tashkilot uchun muhim qaror qabul qilish huquqiga ega bo‘lgan shaxslar sonining kamligida kuzatish mumkin. shu bilan birgalikda, qadim zamonlarda odamlar qanday qilib hokimiyatga egalik qilish, ko‘p pul topish va hokazolarga katta e’tibor berganlar va pirovardida, maqsadlariga ishonchli erishish kafolatini beruvchi boshqaruv jarayonini samarali amalga oshirish masalalari …

3 / 56

xohlaydi"1. boshqaruv borasidagi va rahbar bo‘lgan shaxslarga tavsiya qilinadigan shu kabi maslahatlarni zamonaviy adabiyotlarda ham uchratish mumkin. xususan, s.parkinson, m.rustomdji, k.xovardlar ana shunday maslahatlarni to‘plab, ularni ma’lum tamoyillar asosida guruhlashga harakat qilishgan. ular tomonidan ishlab chiqilgan ana shunday guruhli maslahatlar rahbarlarga aniq yo‘nalishlar bo‘yicha qo‘l keladi2. qadimgi gretsiyada platon ishlab chiqarish jarayonlarini ixtisoslashtirish zarurligi to‘g‘risida gapirgan edi. suqrot turli faoliyat sohalari boshqaruvchilarining faoliyatlarini tahlil qila turib, ular mehnatining asosini tashkil qiluvchi umumiy tamoyillar to‘g‘risida gapirgan edi: “asosiy vazifa – kerakli odamni kerakli joyga qo‘yish va o‘zining ko‘rsatmalarini bajarilishiga erishish”. qadimgi rimda katta katon (eramizgacha 234–149 y.) yer egasiga quyidagicha maslahat bergan: "qarash kerak, ishning borishi qanday, nimalar qilindi va yana nimalar qilinishi kerak. shundan keyin u boshqaruvchidan bajarilgan ishlar to‘g‘risida hisobot va nima uchun ishning bir qismi bajarilmaganligi to‘g‘risida tushuntirish talab qilishi lozim". shuningdek, boshqaruvchiga yillik ish rejasini berish taklif etilgan3. 1 bobrishev d.n., sementsov s.p. istoriya upravlencheskoy misli: uchebnoe …

4 / 56

yatli bo‘lsalar, u holda har doim uning donoligiga ishonish mumkin, ya’ni u (hukmdor) ularning qobiliyatliligini seza oldi va ularning sodiqligini saqlab qola oldi"4. makiavelli ta’kidlagan ediki: "yordamchining sodiqligini bilishning bitta bexato usuli bor. agar yordamchi davlatdan ko‘ra ko‘proq o‘z manfaati haqida o‘ylasa va har bir ishda o‘z foydasini izlasa, u hech qachon hukmdorning yaxshi xizmatchisi bo‘la olmaydi"5. quyidagi boshqaruvchilikka oid ajoyib fikrlar ham makiavelliga tegishlidir: "ko‘pchilik hukmdorlarning ayrimlari o‘zlarining donoligi va shon-shuhrati uchun o‘zlariga emas, balki o‘z yaqinlarining to‘g‘ri maslahatlari oldida qarzdordirlar, deb o‘ylaydilar, lekin bu xato fikrdir. aslida, ideal qoida quyidagichadir: dono bo‘lmagan hukmdorning maslahatlari foydasizdir"6. yevropada xviii asrning o‘rtalarida sanoat inqilobidan keyin boshqaruvga oid qarashlar intensiv rivojlandi. undan keyin ishlab chiqarishning gurkirab rivojlanishi yig‘uv kombaynining va mashinaning o‘zaro almashinuvchi qismlarini joriy qilinishiga, sifat nazorati usullaridan foydalanishga (e.uitni), ishlab chiqarish ishchilarining ixtisoslashuviga (ch.bebbidj) olib keldi. hozirga kelib, boshqaruv bo‘yicha juda ko‘p yo‘nalish hamda tadqiqot natijalari mavjud, binobarin, jamiyat taraqqiyotining …

5 / 56

oliyatini intensifikatsiyalashda rag‘batlantiruvchilik rolini bajargan. bir tomondan, yozishni biladigan biznesmenlar sinfi paydo bo‘lgan bo‘lsa, boshqa tomondan esa, qadimgi shumerda savdo operatsiyalari va tijorat hisobotlarida, stixiyali savdo munosabatlarida yuzaga keladigan boshqaruv tizimini yaratish va tartibga solishda ishtirok etuvchi shaxslar sinfi paydo bo‘ldi. vavilon podshohi xammurapining (eramizdan oldingi 1792– 1750 y.) hukmronlik yillarida davlat boshqaruvining jami qonunlari ishlab chiqildi va kuchga kiritildi. ushbu jami qonunlarga muvofiq, davlat boshqaruvi diniy usuldan demokratik usulga o‘tkazildi. ishlarning bajarilishi ustidan nazorat va javobgarlik kuchaytirildi. navuxodonosor ii (eramizdan oldingi 605-562 y.) zamonida boshqaruvning davlat usullari bilan ishlab chiqarish va qurilish sohasidagi nazorat funksiyalarini o‘z ichiga oluvchi boshqaruv usullarining birlashuvi ro‘y berdi7. boshqaruv borasidagi maktablarning xizmatlari va qarashlarini bir tizimga solib, undan samarali foydalanishda b.karlof juda muvaffaqiyatli ishlagan va shu borada uning xizmatlari kattadir. boshqaruvga oid qarashlar rivojlanishining to‘liq xronologiyasi va boshqaruv faoliyatini tizimlashtirilgan ko‘rinishlari b.karlof tomonidan quyidagicha keltirilgan (1-jadval)8. 7 starobinskiy e.e. kak upravlyat personalom. - m.: …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 56 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "boshqaruv hisobi"

6 i bob. “boshqaruv hisobi” fanining ahamiyati, shakllanishi va rivojlanishi 1-§. xo‘jalik yurituvchi subyektlarni boshqarishning paydo bo‘lishi, ahamiyati va rivojlanishi. 2-§. boshqaruvning mohiyati, tamoyillari va maqsadlari. 3-§. boshqaruv hisobining mohiyati, predmeti, funksiyalari, metodlari, obyektlari, tamoyillari, hisob tizimi va tarkibiy qismlari. 1-§. xo‘jalik yurituvchi subyektlarni boshqarishning paydo bo‘lishi, ahamiyati va rivojlanishi iqtisodiy taraqqiyotning hozirgi bosqichida xo‘jalik yurituvchi subyektlar faoliyatining samaradorligini boshqaruvning har bir bo‘g‘inida yo‘lga qo‘yilgan boshqaruv hisobi tizimisiz tasavvur qilish murakkab. boshqaruv hisobi tizimi xo‘jalik yurituvchi subyekt menejerlariga taqdim etiladigan barcha hisob ma’lumotlari va bosqichlarni o‘ziga qamr...

Этот файл содержит 56 стр. в формате PDF (329,0 КБ). Чтобы скачать "boshqaruv hisobi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: boshqaruv hisobi PDF 56 стр. Бесплатная загрузка Telegram