suyuqliklarning sirt tarangligi. havo va gaz emboliyasi

DOCX 13 pages 112.2 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 112.2 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

urganch ranch texnologiya universiteti mustaqil ish fan: tibbiy va biologik fizika topshirdi: 2401-davolash ishi faqulteti talabasi narmetova sarvinoz qabul qildi: saidov dilmurod mavzu: suyuqliklarning sirt tarangligi. havo va gaz emboliyasi mavzu: suyuqliklarning sirt tarangligi. havo va gaz emboliyasi reja: kirish 1. suyuqliklarning sirt tarangligi 2. havo emboliyasi 3. gaz emboliyasi xulosa foydalanilgan adabiyotlar nazariy tushuncha. suyuqliklarning sirt tarangligi deganda, suyuqlik bilan uning bug‘lariaro chegara bo‘limida yuzaga keladigan ortiqcha erkin energiya tushuniladi. suyuqlikning yuza bo‘limida joylashgan molekulalar, uning chuqurligidagi tortishish kuchlari o‘zaro tenglashgan molekulalardan, faqat yuza bo‘lim tagida joylashgan molekulalarning bir tomonlama tortishlariga duchor bo‘lishi bilan farqlanadi. molekulalararo tortishish kuchlarining tenglashmaganligi natijasida, yuza bo‘limida ortiqcha erkin energiya paydo bo‘ladi. shu xilda paydo bo‘lgan erkin energiya miqdori f quyidagi munosabat orqali ifodalanadi: f = s (1). bu yerdagi - suyuqlik sirt tarangligi koeffitsiyenti, s - yuza maydoni. demak, yuza bo‘limida kelib chiqadigan oshiqcha energiya yuza maydoni kattaligiga to‘g‘ri proporsionaldir. sirt taranglik koeffitsiyenti …

2 / 13

agi bug‘ bosi-mining haroratga bog‘liavishda o‘zgarishi bilan izohlanadi. suyuqlik-larning sirt tarangligi ba’zi bir kimyoviy moddalar, masalan, bir atomli spirtlar, efir, yog‘ kislotalari va ularning gomologlari ta’siridan juda ham kamayib ketadi. bu xil sirt tarangligini kamaytiruvchi moddalar - sirt faol moddalar deb ataladi. qandlar sirt tarangligini o‘zgartirmaydi. mineral tuzlar esa bir oz oshiradi. gibbs ta’kidlaganidek, yuza energiyasining hamon minimumga intilishi «erigan» sirt faol modda molekulalarining eritma yuzasiga yig‘ilishga sabab bo‘ladi. bu xildagi yuza bo‘limida «erigan» modda kon-sentratsiyasining suyuqlik chuqur qatlamlaridagi konsentratsiyaga nisbatan oshish hodisasi adsorbsiya nomi bilan yuritiladi. erigan moddaning sirt aktivlik xususiyati qanchalik kuchli bo‘lsa, uning yuza bo‘limidagi adsorbsiyasi ham shuncha kuchli bo‘ladi. demak, u suyuqliklarning sirt tarangligini shunchalik kuchli kamaytiradi. adsorbsiya vaqt talab qiluvchi jarayondir. shunga ko‘ra, sirt faol modda eritmasining yangi hosil bo‘lgan yuzaga xarakterli sirt tarangligi, o‘sha yuzada adsorbsiya tamom bo‘lganidan keyin qaror topadigan sirt tarangligidan hamma vaqt katta bo‘ladi. demak, bu xildagi eritmalarda sirt tarangligining qaysi …

3 / 13

qliklardan eng yaxshi o‘rganilgani bu qon plazma-sidir. uning sirt tarangligi 74-77 din.sm-1 atrofida bo‘lib, qo‘shilgan antikagulyantlar sitrat, oksalat va h.k. uning sirt tarangligiga deyarli ta’sir ko‘rsatmaydi. ammo eritrotsitlarning kam miqdordagi gemolizi plazma sirt tarangligini kamayishiga olib keladi. masalan, gemogla-binning 0,1% li eritmasi, uning sir tarangligini 12-14 din.sm-1 ga kamaytiradi. ba’zi bir kasalliklarda qon plazmasining sir tarangligi o‘zga-radi. uning sezilarli darajada o‘zgarishi anafilaktik shokda qayd qi-lingan. qon zardobining sirt tarangligi plazmanikidan kam bo‘ladi. uning statik sirt tarangligi sirt faol moddalariga nisbatan ma’lum turg‘unlikka ega. agarda toza suvga oleat natriydan ozgina qo‘shilsa, uning sirt tarangligi keskin kamayadi. bordiyu berilgan moddaning ushancha miqdori qon zardobiga qo‘shilsa uning sirt tarangligi dastlabki bir necha minut davomida keskin kamayadiyu, keyin esa tezlik bilan osha borib, o‘zining dastlabki qiymatiga qaytib keladi. ba’zi bir suyuqliklarda uchraydigan sirt faol modda ta’sirida kamaygan sirt tarangligini avvalgi darajaga qayta tiklay olish qobiliyati sirt buferligi nomi bilan yuritiladi. d.l.rubinshteyn va y.l.kuzminalar fikriga …

4 / 13

uqlik yuza qatlamidan qattiq konturni yulib olib uchun zarur bo‘lgan kuchni o‘lchashga asoslangan dyu nui halqa metodi keng qo‘llaniladi. halqa metodi o‘zining qulay va oddiy bo‘lishiga qaramay, bir qator kamchiliklarga ham ega. halqacha ho‘llanish effektining o‘lchov natijalariga ko‘rsatadigan ta’sirining e’tibordan chetda qolishi va bir qator hollarda halqacha usulining umuman noqulayligi shular jumlasidandir. shularni e’tiborga olib, quyida kam tarqalgan, ammo laboratoriya sharoitida barpo etilishi osonlashtirilgan va o‘zgartirilgan rebinder usuli keltirildi. rebinder sirt taranglik o‘lchash usuli suyuqlik yuza bo‘lim chegarasida hosil qilinadigan havo pufakchasining yorilishiga mos keladigan bosimni o‘lchashga asoslangan. asbob kapillyar naychasining uchi suyuqlik yuzasiga tegib turgan sharoitda u orqali havo berilib, berilgan havo bosimi sekinlik bilan oshirib borilsa, kapillyar uchida pufakcha hosil bo‘ladi. pufakcha kattaligi bosim oshgan sari osha boradi va bosim pufakcha devoridagi molekulalarning tortishish kuchlarini yenga oladigan darajaga yetganda esa, pufakcha yoriladi. ana shu pufakcha yorilishiga sabab bo‘ladigan bosim suyuqlik sirt tarangligiga to‘g‘ri proporsional bo‘lib, kapillyar uchining diametri …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "suyuqliklarning sirt tarangligi. havo va gaz emboliyasi"

urganch ranch texnologiya universiteti mustaqil ish fan: tibbiy va biologik fizika topshirdi: 2401-davolash ishi faqulteti talabasi narmetova sarvinoz qabul qildi: saidov dilmurod mavzu: suyuqliklarning sirt tarangligi. havo va gaz emboliyasi mavzu: suyuqliklarning sirt tarangligi. havo va gaz emboliyasi reja: kirish 1. suyuqliklarning sirt tarangligi 2. havo emboliyasi 3. gaz emboliyasi xulosa foydalanilgan adabiyotlar nazariy tushuncha. suyuqliklarning sirt tarangligi deganda, suyuqlik bilan uning bug‘lariaro chegara bo‘limida yuzaga keladigan ortiqcha erkin energiya tushuniladi. suyuqlikning yuza bo‘limida joylashgan molekulalar, uning chuqurligidagi tortishish kuchlari o‘zaro tenglashgan molekulalardan, faqat yuza bo‘lim tagida joylashgan molekulalarning bir tomonlama tortishlariga duc...

This file contains 13 pages in DOCX format (112.2 KB). To download "suyuqliklarning sirt tarangligi. havo va gaz emboliyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: suyuqliklarning sirt tarangligi… DOCX 13 pages Free download Telegram