temperament xaakter

PPTX 19 pages 851.3 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 851.3 KB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

temperament xarakter temperament xarakter temperamentning xususiyatlari psixikaning individual xususiyatlaridan bo’lib, inson psixik faoliyatining o’tishini, dinamikasini belgilab beradi. psixik faoliyat dinamikasi faqat temperamentga bog’liq emas. psixik faoliyat dinamikasi kishining motivlariga, psixik holatlariga ham bog’liqdir. u holda temperament va kishining faoliyatiga ta’sir qiluvchi xususiyatlarni qanday farqlash mumkin. buning uchun quyidagi belgilarni hisobga olish zarur. 1.temperament xususiyatlari faqat bir turdagi emas, balki har xil va turli maqsadlardagi faoliyat turlarida, mehnatda, o’yinda, sportda, o’quv mashg’ulotlari jarayonida namoyon bo’ladi. 2. temperament xususiyatlari odam hayotining butun davomida yoki ma’lum qismida barqaror va o’zgarmasdir. 3. temperament xususiyatlari bir-biri bilan tasodifiy emas, balki qonuniy bog’langan bo’lib ma’lum tuzilishni tashkil qiladi. shunday qilib, temperamentning xususiyatlari deganda, bir inson psixik faoliyati dinamikasini belgilovchi psixikaning barqaror individual xususiyatlarini tushunamiz. bu xususiyatlar turli mazmundagi faoliyatlarda, motivlarda, maqsadlarda nisbatan o’zgarmaydi hamda temperament tiplarini xarakterlovchi tuzilishni hosil qiladi. temperament lotincha - temperamentum - qismlarning nisbati degan ma’noni anglatadi. qadimda kishidagi tuyg’ular va harakatlarning xususiyatlari …

2 / 19

dagi suyuqliklarning (xiltlarning) turlicha nisbatda bo’lishi bilan bog’liqdir. gippokrat fikricha, odam tanasida to’rt xil suyuqlik (xilt) bordir. chunonchi, o’t yoki safro (grekcha — chole), qon (lotincha — sangus), (qora o’t - grekcha melanchole) va balg’am (grekcha — plegma) bordir. bu suyuqliklarning har biri o’z xususiyatiga ega bo’lib, ularning o’z vazifasi, ishi bordir. chunonchi, o’tning xususiyati — quruqlikdir. uning ishi — organizmdagi quruqlikni saqlab turish, ya’ni badanni quruq tutishdir. qonning xususiyati — issiqlikdir. uning ishi organizmni isitib turishdir. qora o’tning xususiyati — namlikdir. uning ishi badan namligini saqlab turish, uning namligini tutib turishdir. balg’am (shilimshiq modda)ning xususiyati sovuqlikdir. uning ishi badanni sovitib turishdir. gippokrat fikriga muvofiq, har qaysi odamda shu to’rt xildagi suyuqlikdan biri ko’proq bo’lib, ustun turadi. bu aralashma (lotincha — temperamentum)lardan qaysi biri ustun bo’lishiga qarab, odamlar temperament jihatdan har xil bo’ladilar. xoleriklarda sariq o’t ustun; sangviniklarda — qon; melanxoliklarda qora o’t; flegmatiklarda esa balg’am (shilimshiq modda) ustun bo’ladi, …

3 / 19

ni 1 - marta eramizdan oldingi 5 asrda yashagan vrach gippokrat 4 ta tipga ajratadi, hozir bu tiplar gippokrat tiplari deb ataladi. tiplar quyidagicha nomlangan: ”sangvinik”(qon), “xolerik”(safro), “flegmatik”(balg`am), “melanxolik” (qora o`t). hozirgi paytda tushunchalar yangicha mazmun kasb etmoqda. temperament tiplarining psixologik tavsifi quyidagi asosiy xususiyatlar bilan aniqlanadi : 1. senzitivlik, ya`ni psixik reaktsiyani yuzaga keltirmoq uchun zarur bo`lgan nihoyatda kuchsiz tashqi taassurot kuchiga qarab xulosa chiqarish. 2. reaktivlik - bir xil kuch bilan ta`sir qiluvchi tashqi va ichki taassurotlarga odam qanday kuch bilan emotsional reaktsiya qilishiga qarab xulosa chiqarish - hissiylik va ta`sirlanuvchanlik. 3. faollik - odam qanday faollik darajasi bilan tashqi olamga ta`sir etishi va maqsadlarini amalga oshirilishida tashqi hamda ichki qarshiliklarni faollik bilan engishidir. 4. reaktivlik va faollikning o`zaro munosabati - bu hakda biz odamning faoliyati ko`p jihatdan nimaga bog`liqligiga qarab, ya`ni tasodifiy tarzdagi tashqi yoki ichki sharoitlariga (kayfiyat va boshqa) yoki maqsadlarga intilish va niyatlarga bog`liqligiga qarab …

4 / 19

q kishilardir. asteniklarning tana va yuz terisi noziq, elkasi tor, yassi, mushaklari yaxshi rivojlanmagan. 2. atletik tip - skelet va mushaklar yaxshi rivojlangan, o`rtachadan yuqori, baland bo`yli, keng elkali, kuchli ko`krak qafasli, boshini tik tutib yuradigan kishilardir. 3. piknik tip - bosh, ko`krak qafasi va qorin bo`shligi yaxshi rivojlangan, semirishga moyil, tayanch - harakat a`zolari yaxshi rivojlanmagan kishilardir. e. krechmer mazkur tiplar bilan ayrim ruxiy kasalliklar o`rtasida muvofiqlik bor, degan fikrni ilgari suradi. masalan, atletik va astenik tiplar shizofreniyaga moyilroq deb hisoblaydi. e. krechmer tipologiyasi hayotiy kuzatishlar asosida xulosalar chiqarish orqali tuzilgan bo`lsa ham kamchiliklarga ega. ba`zi ilmiy tadqiqotlar ma`lum tana tuzilishiga ega kishilar ruxiy kasalliklarga moyil ekanligini aniqladi va xarakter aktsentuatsiyasi haqidagi fikrlarni ilgari surish imkonini berdi. nemis psixiatri k. leongard fikricha, 20 - 50 % kishilarda ba`zi xarakter xususiyatlari shu darajada kuchliki, ba`zan bir xil tipdagi ziddiyat va hissiy portlashlarga olib kelishi mumkin. xarakter aktsentuatsiyasi - biror xususiyatning …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "temperament xaakter"

temperament xarakter temperament xarakter temperamentning xususiyatlari psixikaning individual xususiyatlaridan bo’lib, inson psixik faoliyatining o’tishini, dinamikasini belgilab beradi. psixik faoliyat dinamikasi faqat temperamentga bog’liq emas. psixik faoliyat dinamikasi kishining motivlariga, psixik holatlariga ham bog’liqdir. u holda temperament va kishining faoliyatiga ta’sir qiluvchi xususiyatlarni qanday farqlash mumkin. buning uchun quyidagi belgilarni hisobga olish zarur. 1.temperament xususiyatlari faqat bir turdagi emas, balki har xil va turli maqsadlardagi faoliyat turlarida, mehnatda, o’yinda, sportda, o’quv mashg’ulotlari jarayonida namoyon bo’ladi. 2. temperament xususiyatlari odam hayotining butun davomida yoki ma’lum qismida barqaror va o’zgarmasdir. 3. temperament xusus...

This file contains 19 pages in PPTX format (851.3 KB). To download "temperament xaakter", click the Telegram button on the left.

Tags: temperament xaakter PPTX 19 pages Free download Telegram