temperament

PPT 34 pages 6.8 MB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.8 MB

File type PPT

Pages 34

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

mavzu: toshkent viloyati tashqi iqtisodiy aloqalari l/o/g/o temperament 7- mavzu: psixik faoliyatlar quyidagi jarayonlarni o'z ichiga oladi: bilish faoliyatlari bilish jarayonlari shaxsning, hissiy, irodaviy sohasi shaxsning individual psixologik xususiyatlari diqqat, nutq, faoliyat sezgi, idrok, xotira, xayol, tafakkur hissiyot, iroda temperament, xarakter, qobiliyat * mulohaza uchun mavzu temperament lotincha “temperamentum” degan so‘zdan olingan bo‘lib, buning ma’nosi “aralashma” degan tushunchani anglatadi. temperament – insonning turli vaziyatlarda narsa, hodisa, holatlar va insonlarning xatti-harakatlariga nisbatan reaksiyasini tushuntirib beruvchi xususiyatlari majmui. temperamentlar temperamentning fiziologik asoslari qadimgi yunon olimi gippokrat ta'limotiga binoan, insonlarning temperament xususiyatlari jihatidan o’zaro bir-biridan tafovutlanishi, ularning tana a'zolaridagi suyuqliklarning (xiltlarning) turlicha nisbatda joylashuviga bog’liq ekanligi tasavvur qilinadi. gippokrat ta'biricha, inson tanasida to’rt xil suyuqlik (xilt) mavjud bo’lib, ular: o’t yoki safro (yunoncha "chole"), qon (lotincha sanguis yoki sanguinis), qora o’t (yunoncha melas "qora", chole "o’t"), balg’am (yunoncha "phlegma") kabilardan iboratdir. gippokrat (eramizdan oldingi 460 - 356 yillarda yashagan) gippokrat ta'limoti uning mulohazasicha: …

2 / 34

ilar, chunonchi xolerikda sariq o’t, sangvinikda qon, flegmatikda balg’am, melanxolikda qora o’t ustun bo’lishi ta'kidlanadi. fiziologik nazariya i.p.pavlov ta'limotiga ko'ra, individual xulq-atvor xususiyatlari va aqliy faoliyat dinamikasi nerv sistemasi faoliyatidagi individual farqlarga bog'liq. asab faoliyatidagi individual farqlarning asosi ikkita asosiy asabiy jarayon - qo'zg'alish va “tormozlanish” xususiyatlarining namoyon bo'lishi va o'zaro bog'liqligidir. qo'zg'alish va “tormozlanish” jarayonlarining uchta xususiyati aniqlandi: 1) qo'zg'alish va “tormozlanish” jarayonlarining kuchi, 2) qo'zg'alish va inhibisyon jarayonlarining muvozanati; 3) qo'zg'alish va “tormozlanish” jarayonlarining harakatchanligi (o'zgaruvchanligi). temperamental xususiyatlar aslida tug‘ma xisoblansada, shaxsga bevosita aloqador va anglanadigan bo‘lgani uchun xam ma’lum ma’noda o‘zgarib boradi. akademik i. pavlov temperament xususiyatlarini belgilab beruvchi uch oliy nerv tizimi xossalarini ajratgan edi: asab tizimining kuchi - ya’ni nerv tizimining kuchli qo‘zg‘atuvchilar ta’siriga bardoshi, shunga ko‘ra odamlardagi mehnatga yaroqlilik, chidam kabi sifatlarning namoyon bo‘lishi: asab tizimining muvozanatlashganligi - ya’ni asabdagi tormozlanish va qo‘zg‘alish jarayonlarining o‘zaro mutonosibligi, shunga ko‘ra, o‘zini tuta olish, bosiqlik kabi sifatlar …

3 / 34

shu bilan birga, ogohlantiruvchilarning harakatlariga nisbatan yuqori sezuvchanlik (ya'ni, past chegara) mavjud. kuchli muvozanatsiz tur. kuchli asab tizimi bilan ajralib turadi, u asosiy asabiy jarayonlarning nomutanosibligi - qo'zg'alish jarayonlarining tormozlanish jarayonlaridan ustunligi bilan tavsiflanadi. kuchli muvozanatli mobil turi. tormozlanish va qo'zg'alish jarayonlari kuchli va muvozanatli, ammo ularning tezligi, harakatchanligi va asabiy jarayonlarning tez aylanishi nerv birikmalarining nisbatan beqarorligiga olib keladi. kuchli muvozanatli inert turi. kuchli va muvozanatli asab jarayonlari past harakatchanlik bilan tavsiflanadi. bu tip vakillari har doim tashqi tomondan xotirjam, bir tekis va hayajonlanish qiyin. nerv tizimining turlari sangivenik temperament kuchli, muvozanatli, tezkor asab tizimining turiga mos keladi. flegmatik - kuchli, muvozanatli, sekin tip. xolerik - kuchli muvozanatsiz tur. melanxolik - asab tizimining zaif turi. hozirgi davrda temperament tipi deganda, ma'lum insonlar guruhi uchun umumiy bo’lgan xususiyatlarning sodda majmuasi emas, balki mazkur xususiyatlarning qonuniy, zaruriy o’zaro bog’liqligi tushuniladi. temperament tipini tavsiflovchi xususiyatlarning qonuniy tarzda o’zaro bog’liqligi quyidagicha aks etishi …

4 / 34

ollik. bu borada inson qanday faollik darajasi bilan tashqi olamga ta'sir etishi va maqsadlarni amalga oshirishda ob'ektiv hamda sub'ektiv qarama qarshiliklarni faollik bilan yengishga qarab fikr yuritiladi. temperament tiplarining psixologik tavsifnomasi 4.reaktivlik bilan faollikning o’zaro munosabati. odamning faoliyati ko’p jihatdan nimaga bog’liqligiga binoan, chunonchi tasodifiy tarzdagi tashqi va ichki sharoitlarga (kayfiyatga, favquloddagi hodisalarga) yoki maqsadlarga, ezgu niyatlarga, xohish-intilishlariga ko’ra fikr bildirish nazarda tutiladi. 5.reaksiya tempi. turli xususiyatli psixik reaksiyalar va jarayonlarning kechish tezligiga, nutq sur'atiga, farosatliligiga, aql tezligiga asoslanib xulosa chiqariladi. 6.harakatlarning silliqligi va unga qarama-qarshi sifat rigidlik (qotib qolganlik), shaxsning o’zgaruvchan tashqi taassurotlarga qanchalik yengillik va chaqqonlik bilan muvofiqlashishiga (silliqlik bilan moslashishga), shuningdek, uning xatti-harakatlari qanchalik sust va zaifligiga (rigidligi qotib qolganligicha) nisbatan baho berishdan iboratdir. 7.ekstravertlik va introvertlik. shaxsning faoliyati va reaksiyasi ko’p jihatdan kechinmalarga bog’liq, chunonchi favqulotdagi tashqi taassurotlarga (ekstravertlik) yoki aksincha, timsollarga, tasavvurlarga (introvertlik) taalluqligiga asoslangan holda munosabat ifodasidir. o‘zlarini yaxshi his qilish, ijodkorlik, kuch ya’ni …

5 / 34

uta olmaydi. shu bilan birga, xolerik odam unga yon bosib, u uni tushunilsa, tezda soviydi va tinchlanadi. uning hissiy harakatlari shiddatli, ammo qisqa muddatli, kayfiyati tez-tez o'zgarib turadi. g'azabni tezda rahm-shafqat bilan, olijanob g'azabni esa tushkunlik bilan almashtirgan ritsar don kixotni eslaylik. xolerik xoleriklar opra uinfri, fil makgrou, donald tramp, bill geyts; pyotr i, aleksandr vasilevich suvorov, aleksandr sergeevich pushkin, dmitriy ivanovich mendeleev xolerik – tinib-tinchimas, sabrsiz, psixik quvvatga nihoyatda boy inson bo‘lib, u uning yuqori ishchanlik qobiliyatini, harakatchanligini, hayotning barcha jabhalaridagi faolligini belgilab beradi. aynan shunday insonlarni “temperamentli” deb atashga moslashib qolingan bo‘lib, bunda hislarning yorqin ifodalanishi, reaksiya tezligi, umumiy emotsionallik va harakatchanlik tushuniladi. bunday inson juda tez gapiradi, mimikaga, jestlarga boy, uning yuzi harakatchan (natijada ko‘pincha juda erta ajin tushadi) xolerik xolerik – barcha narsada tezkor odamlardir: tez yurishadi, tez qaror qabul qilishadi. ularga impulsivlik xos. avval aytib, keyin o‘ylaydilar, avval bajarib, keyin afsuslanadilar. ular nihoyatda emotsional, ehtirosli, …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "temperament"

mavzu: toshkent viloyati tashqi iqtisodiy aloqalari l/o/g/o temperament 7- mavzu: psixik faoliyatlar quyidagi jarayonlarni o'z ichiga oladi: bilish faoliyatlari bilish jarayonlari shaxsning, hissiy, irodaviy sohasi shaxsning individual psixologik xususiyatlari diqqat, nutq, faoliyat sezgi, idrok, xotira, xayol, tafakkur hissiyot, iroda temperament, xarakter, qobiliyat * mulohaza uchun mavzu temperament lotincha “temperamentum” degan so‘zdan olingan bo‘lib, buning ma’nosi “aralashma” degan tushunchani anglatadi. temperament – insonning turli vaziyatlarda narsa, hodisa, holatlar va insonlarning xatti-harakatlariga nisbatan reaksiyasini tushuntirib beruvchi xususiyatlari majmui. temperamentlar temperamentning fiziologik asoslari qadimgi yunon olimi gippokrat ta'limotiga binoan, insonlarning t...

This file contains 34 pages in PPT format (6.8 MB). To download "temperament", click the Telegram button on the left.

Tags: temperament PPT 34 pages Free download Telegram