anatomiya, fiziologiya va patologiya

PPTX 23 стр. 3,6 МБ Бесплатная загрузка

23 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 3,6 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 23

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (6 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 23

anatomiya, fiziologiya va patologiya anatomiya, fiziologiya va patologiya tuzuvchi: ziyoyev sarvarbek orifjonovich reja: anatomiya, fiziologiya va patologiya fani haqida qisqacha tushuncha. anatomiya fanining qisqacha tarixi. fanning o’rganish usullari. anatomiya odam anatomiyasi (anatomiya grekcha — anateme, kesaman so’zidan olingan) odam organizmining shaklini, tuzilishini, uning rivojlanish jarayonini o’rganadi. ayni vaqtda har bir a’zoning jinsiy jihatdan va yoshga qarab bo’lgan tafovutlari, shuningdek muhit sharoitlarining a’zolar tuzilishi hamda vazifalariga ta’sirini o’rganadigan fan. anatomiya evolyutsion taraqqiyot qonunlar 1. filogenezi (phylon – avlod, genesis – taraqqiyot) 2. antropogenezi (antropoz — odam). 3. embriologiya (embriogenez — embryon — murtak, kurtak) 4. antropologiya ( iqlimiy–geografik sharoiti, ijtimoiy tuzum ) fiziologiya fiziologiya (yunoncha physis — tabiat va logos — fan, ta’limot so’zidan olingan) fani organizmning a’zolar sistemasi va alohida a’zolar, to’qimalar, hujayralarning hayotiy normal holdagi faoliyatini o’rganish bilan shug’ullanadi. normal fiziologiya organizmning bu xususiyatlarini o’rganishda yoshga, jinsga va atrof–muhitning organizmga bo’lgan ta’siriga ham ahamiyat beradi. odam anatomiyasini o’zlashtirishni yengillashtirish …

2 / 23

o‘rganadi. anatomiyani o‘rganish usullari kesib preparatlar tayyorlash usuli. bunda skalpel (pichoqcha) va pinset bilan murda a’zolarini kesish orqali preparatlar tay- yorlanadi. inyeksiya usuli — ichi kavak a’zolar va qon tomirlariga turli xil rangli moddalar yuborib to‘ldirib o‘rganish usuli. palpatsiya — tirik odamda a’zo va to‘qimalarni paypaslab ko‘rib o‘rganish usuli. perkussiya — a’zo va to‘qimalarni barmoq yoki bolg‘acha bilan urib ko‘rib aniqlash. bu ikki usul poliklinika va kasalxonalarda keng qo‘llanilib, undan a’zolarning chegaralarini aniqlashda foy- dalaniladi auskultatsiya usuli — maxsus eshitish asboblari yordamida a’zolar (yurak, o‘pka)ning ishlab turgandagi tovushi eshitib ko‘ri- ladi. bu usul a’zolarning normal yoki kasallik holatini aniqlashga yaxshi yordam beradi. antropometriya usuli — bunda gavdaning uzunligi, kengligi va og‘irligi o‘lchanib, olingan ma’lumotlar organizmning ayrim bo‘- laklariga taqqoslanib, ularning oshishi yoki o‘zgarganligi kuzatib bo- riladi. rentgenoskopiya va rentgenografiya usullari — bunda rent- gen nuri yordamida a’zo va to‘qimalarning holati ko‘riladi yoki tas- virga olib o‘rganiladi. korroziya yoki yemirish usuli …

3 / 23

1519), 30 tadan ortiq murdani kesib o'rgandi va a'zolar rasmini chizdi. u dunyoda birinchi bo'lib muskullarni ishlash dinamikasini o'rgandi. shu bilan u plastik anatomiyaga asos soldi. andrey vezaliy (1514—1564), anatomiya jadvallari va odam tanasining tuzilishi to'g'risida kitoblar yozgan olim. uilyam garvey (1578—1657), “hayvonlarda yurak va qon harakati to'g'risida anatomik tekshirishlar” degan asarida birinchi bo'lib katta va kichik qon aylanish doiralarini borligini topgan. malpigi (1628—1694), 1661yilda mikroskop yordamida qon tomir kapillyarlarni kashf etdi kafedra tarixi n.i.pirogov (1810-1881) — rus harbiy-dala xirurgiyasining asoschisi va topograf anatomidir. u odam organizmidagi a’zolarning topografiyasini muzlatib, qatma–qat qilib kesib o’rgangan va juda ko’p preparatlar tayyorlab, «topografik anatomiya» atlasini (1859) tuzgan. v.m. bexterov (1857-1927) — nevropatolog, psixiator va taniqli anatom. u bosh miyaning po’stloq qismida joylashgan bir qancha analizator (markaz) larni va ulaming o’tkazuvchi yo’llarini o’rganib, talaygina ilmiy asarlar yozadi. i.p. pavlov (1849-1936) — ulug’ rus fiziologi. shuningdek u odam markaziy nerv sitemasi fiziologiyasini o’rganishga salmoqli hissa …

4 / 23

larini o’rgangan. o’z ilmiy kuzatishlariga asoslanib qo’llanmalar va hamkorlikda anatomiyadan darslik yozgan. n.k.ahmedov 1955 yilda andijon tibbiyot instituti anatomiya kafedrasini tashkil etgan, keyinchalik toshkent tibbiyot instituti qoshidagi stomotologik va sanitariyagigiyenik fakultetlarining anatomiya kafedrasining so’ngra ii toshkent tibbiyot institutining anatomiya kafedrasini tashkil etgan va rahbarlik qilgan. ilmiy izlanishlarini periferik nerv sistemasi va qon–tomirlar morfologiyasini, ayniqsa uning mikrosirkulyator xususiyatlarini o’rganib ilmiy kitoblar, ko’plab kadrlar tayyorlagan. talabalarning o’zbek tilidagi darslikka va qo’llanmalarga bo’lgan extiyojlarini qondirish maqsadida 12 jild darslik, o’zbekiston tarixida birinchi marta (ikki jildlik atlas va hamkorlikda lotincha–o’zbekcha–ruscha anatomiyadan lug’at) tuzgan. ko’plab kadrlar tayyorlagan. darslarda biririchi bo’lib kabel televideniyasini qo’llagan. anatomiyada a’zolar va ularning qismlarining bo‘shliqdagi holatini aniqlashda o‘zaro perpendikulyar joylashgan sagittal, frontal va gorizontal sathlardan foydalaniladi. sagittal sath (grekcha «sagitta» — «o‘q-yoy») deb gavdani ol- dindan orqaga qarab teshib o‘tayotgan o‘q-yoy yo‘nalishida kes- ganda hosil bo‘lgan yuzaga aytiladi. u gavdani o‘ng va chap bo‘lakka ajratadi. frontal sath (grekcha «frons» — peshona) …

5 / 23

ial, ichki (o‘rtaliqqa yaqin turuvchi); lateralis — lateral, yondagi, o‘rtadan chetdagi; intermedius — oraliqdagi; internus — ichki; externus — tashqi; profundus — chuqur; superficialis — yuzaki; proximalis — proksimal, tanaga yaqin; distalis — distal, tanadan uzoq; anterior — oldingi; posterior — orqa, orqadagi; superior — yuqorigi; inferior — pastki, pastda turuvchi; transversus — ko‘ndalang; ventralis — oldingi tomonga (qorin tomonga) qaragan; dorsalis — orqa; orqa tomon; dorsal; dexter — o‘ng; sinister — chap; longitudinalis — bo‘ylama; cranialis — bosh tomon, cranial tomon; caudalis — quyruq (dum) tomon. e’tiboringiz uchun kattakon rahmat ! insonlar taqdiri sizning qo’lingizda unutmang !!! image4.png image3.png image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg image13.jpeg image14.png image15.png image16.png image2.png /docprops/thumbnail.jpeg

6 / 23

anatomiya, fiziologiya va patologiya - Page 6

Хотите читать дальше?

Скачайте все 23 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "anatomiya, fiziologiya va patologiya"

anatomiya, fiziologiya va patologiya anatomiya, fiziologiya va patologiya tuzuvchi: ziyoyev sarvarbek orifjonovich reja: anatomiya, fiziologiya va patologiya fani haqida qisqacha tushuncha. anatomiya fanining qisqacha tarixi. fanning o’rganish usullari. anatomiya odam anatomiyasi (anatomiya grekcha — anateme, kesaman so’zidan olingan) odam organizmining shaklini, tuzilishini, uning rivojlanish jarayonini o’rganadi. ayni vaqtda har bir a’zoning jinsiy jihatdan va yoshga qarab bo’lgan tafovutlari, shuningdek muhit sharoitlarining a’zolar tuzilishi hamda vazifalariga ta’sirini o’rganadigan fan. anatomiya evolyutsion taraqqiyot qonunlar 1. filogenezi (phylon – avlod, genesis – taraqqiyot) 2. antropogenezi (antropoz — odam). 3. embriologiya (embriogenez — embryon — murtak, kurtak) 4. antropolog...

Этот файл содержит 23 стр. в формате PPTX (3,6 МБ). Чтобы скачать "anatomiya, fiziologiya va patologiya", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: anatomiya, fiziologiya va patol… PPTX 23 стр. Бесплатная загрузка Telegram