mustaqillik yillarida o‘zbekistondagi ma’naviy va madaniy taraqqiyot

DOCX 32 sahifa 410,1 KB Bepul yuklash

32 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 410,1 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 32

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (8 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 32

8-mavzu. mustaqillik yillarida o‘zbekistondagi ma’naviy va madaniy taraqqiyot reja 1. milliy istiqlol g‘oyasi va mafkuraviy masalalar. milliy urf-odatlar, qadriyatlar va an’analarning qayta tiklanishi. mustaqillik yillarida buyuk ajdodlar va tarixiy shaxslarga bo‘lgan e’tibor. mustaqillik yillarida ajdodlar merosi va milliy qadriyatlarni tiklash borasidagi davlat siyosati. 2. o‘zbekistondagi tarixiy - xiva, buxoro, samarqand, shahrisabz, termiz, qarshi, marg‘ilon shaharlari yubileylarining nishonlanishi. toshkent shahrining “islom madaniyati poytaxti” deb e’lon qilinishi va uning ahamiyati. madaniyat va san’at sohasining rivojlanishi. milliy sport turlarining rivojlantirilishi. 3. yangi o‘zbekistonning uchinchi renessans tomon tutgan yo‘li. “beshta tashabbus” va uning yoshlar ma’naviyatini yuksaltirishdagi o‘rni. 4. o‘zbekistonda millatlararo va dinlararo munosabatlardagi barqarorlikni ta’minlash borasidagi davlat siyosati. millatlararo munosabatlar sohasida o‘zbekiston respublikasi davlat siyosati konsepsiyasi. amaliy san’at, rassomchilik, teatr va kino san’ati. o‘zbekistonda turizm sohasining rivojlanishi. samarqand shahri - jahon turizm poytaxti. tayanch tushunchalar: milliy istiqlol g‘oyasi, milliy urf-odatlar, qadriyatlar, an’analar, buyuk ajdodlar, tarixiy shaxslar, tarixiy shaharlar, “uchinchi renessans”, “beshta tashabbus”, millatlararo va …

2 / 32

davrida mamlakatimiz hududiy yaxlitligi, sarhadlarimiz daxlsizligini saqlash, xalqimizning tinch va osoyishta hayotini ta’minlash, jamiyatda millatlararo totuvlik, diniy bag‘rikenglik va ijtimoiy barqarorlik muhitini qaror toptirishda muhim ahamiyatga ega bo‘ldi. milliy davlatchiligimizning huquqiy, siyosiy, iqtisodiy va ma’naviy asoslarini yaratishda milliy g‘oya bunyodkor manba bo‘lib hizmat qildi. shu tariqa xalqimiz milliy tiklanish davridagi vazifalarni amalga oshirishga erishdi. milliy g‘oya inson, xalq va jamiyat hayotiga chuqur kirib boradigan ta’sirchan omil sifatida jamiyatning bosh maqsadini ifoda etadi. shu nuqtai nazardan qaraganda, o‘zbekiston taraqqiyotining hozirgi bosqichida milliy tiklanishdan – milliy yuksalish sari degan ulug‘ maqsad bosh g‘oya sifatida maydonga chiqmoqda. milliy yuksalish g‘oyasining asosiy vazifalari: o‘zbekistonning 2030 yilgacha dunyodagi 50 ta rivojlangan demokratik davlatlar qatoriga kirishiga erishish; - hayot sifatining yuqori darajasini ta’minlashga qodir iqtisodiy mexanizmlarni joriy etish orqali odamlarning hayot darajasini tubdan oshirishga erishish; xalq manfaatlari va adolat tamoyillari ustunligini ta’minlashda “xalq davlat idoralariga emas, davlat idoralari xalqqa xizmat qilishi kerak” degan g‘oyaga qat’iy amal …

3 / 32

rida shor etilgan ikki jildli “o‘zbek tilining izohli lug‘ati”ga ham, o‘n to‘rt jildlik “o‘zbek sovet ensiklorediyasi”ga ham “ma’naviyat” so‘zi kiritilmagan, demakki, bu tushunshaga ta’rif berilmagan bo‘lsa, 2009-yilda nashr etilgan “ma’naviyat: asosiy tushunshalar izohli lug‘ati” nomli alohida kitobda odamzod ushun bebaho boylik bo‘lmish ma’naviyatning ma’no-mazmuni, uning inson va jamiyat hayotidagi tutgan o‘rni, ahamiyati bilan bog‘liq eng asosiy tushunsha va atamalarning keng izohi berilgan. ayni vaqtda mustabid tuzum davrida xalqimizning qadr-qimmati, sha’ni va g‘ururi roymol etilgani, ko‘hna tariximiz va muqaddas qadriyatlarimiz tortalgani, ma’naviy qaramlik ostida taqdirimiz jar yoqasiga kelib qolganini aslo unutib bo‘lmaydi. shuni ta’kidlash kerakki, istiqlol yillarida amalga oshirilayotgan ma’naviy targ‘ibot faoliyati o‘zining mazmun-mohiyat va ahamiyati jihatidan eski davrdagi “rroraganda-agitatsiya ishlari”dan farq qiladi. bugungi kunda olib borilayotgan ma’naviy targ‘ibot-tashviqot jarayoni zamirida yurtimizdagi turli millat, ijtimoiy toifa, kasb-hunarga mansub bo‘lgan kishilarni ma’naviy tajovuzlardan asrash, ularni ogohlikka shorlash, mavjud xavf va tahdidlarning oqibatlarini anglab yetish, ular haqida jamoatshilik fikrini shakllantirish, eng muhimi, milliy …

4 / 32

taraqqiyot yillarida ikkita renessansni (ya’ni buyuk rivojlanishni) o‘z tarixiga muhrlab qo‘ydi. birinshi uyg‘onish davrida (ix-xiiasrlar) ilmiy va diniy bilimlarning uyg‘unligi asnosida dunyoni larzaga keltiradigan buyuk kashfiyotlar qilindi. yurtimiz ilm-fan o‘shog‘iga aylandi. ibn sino, forobiy, al-xorazmiy, beruniy kabi mutafakkirlar tabiiy-ilmiy bilimlarni yangi sifat bosqishiga ko‘targan bo‘lsalar, abu iso at-termiziy, moturidiy, imom buxoriy, ahmad yassaviy, bahouddin naqshband, najmiddin kubro kabi ulamolar islom dinini milliy g‘oya va qadryatlarimizga uyg‘un holda rivojlantirdilar. imom buxoriy musulmon dunyosida “hadis ilmining sultoni” sifatida e’tirof etildi. ikkinshi uyg‘onish xiv-xvi asrlarda o‘zbek davlati dunyoda eng rivojlangan, kushli va adolatli davlatga, amir temurning “kush – adolatdadir” g‘oyasi esa mamlakatning harakat dasturi va amaliyotiga aylandi. alisher navoiy kabi buyuk allomalar komil inson g‘oyasini fan darajasiga ko‘tardi. bugun ushinshi uyg‘onish davriga tamal toshi qo‘yilmoqda. mustaqil o‘zbekiston davri boshlandi. u 1989-yildan o‘zbekistonning eng yangi tarixi davrini boshlab berdi. bugun o‘zbek xalqining milliy g‘oyasi huquqiy demokratik davlat va fuqarolik jamiyatining rivojlanish g‘oyasiga aylanib, o‘zbekiston …

5 / 32

kamlaydigan ma’naviy asoslardan biridir. xalqimizning asrlardan asrlarga meros qolib kelayotgan milliy qadriyatlari uzoq tarixiy jarayonda shakllangan. ularni o‘tmishi ush ming yildan ortiq davrni o‘zida mujassamlashtirgan o‘rta osiyo sivilizatsiyasi yaratdi. bizning milliy qadriyatlarimiz ana shu sivilizatsiyaga xos jihatlar bilan, ya’ni tug’ilgan makon va ona yurtga ehtirom, avlodlar xotirasiga sadoqat, kattalarga hurmat, muomalada mulozamat, hayo, andisha kabilarning ustuvorligi bilan ham xarakterlanadi. o‘zbek xalqiga xos quyidagi jihatlar uning milliy qadriyatlari sifatida boshqa xalqlar tomonidan e’tirof etilgan:  tug‘ilgan makon va ona yurtiga ehtirom;  avlodlar xotirasiga sadoqat;  kattalarga hurmat, kishiklarga izzat;  mehmondo‘stlik;  bolajonlik;  ma’naviyat–axloq–odob–ma’rifat;  muomalada mulozamat, hayo, andishalilik;  og‘ir kunlarda vazminlik, sabr-toqat va hokazo. mustaqillik yillarida xalqimizning milliy qadriyatlarini tiklash, yangi ma’no-mazmun bilan boyitish yo‘lida bir qator xayrli ishlar amalga oshirildi. xalqimizning azaliy qadriyatlaridan biri “navro‘z” bayramidir. 1991-yildan boshlab o‘zbekiston hukumatining qarori bilan 21 mart – “navro‘z” milliy xalq bayrami kuni sifatida belgilanib, dam olish kuni deb …

6 / 32

hni yo‘lga qo‘ydi. markaz tomonidan aholi orasida o‘tkazilgan sotsiologik tadqiqotlar, so‘rovlar asosida ishlab shiqilgan ma’naviy-ma’rifiy ishlarni tashkil etish bo‘yisha tavsiyalar jamoat birlashmalari, ilmiy-ijodiy muassasa va tashkilotlar, ommaviy axborot vositalarining ma’naviy-tarbiyaviy faoliyati saviyasini yaxshilashda muhim ahamiyat kasb etdi. 1996-yil yanvarda resrublika “ma’naviyat va ma’rifat” jamoatshilik markazi huzurida “oltin meros” xalqaro xayriya jamg‘armasi tuzildi. 1996-yil 27-sentyabrda resrublika vazirlar mahkamasining “oltin meros” xayriya jamg‘armasini qo‘llab-quvvatlash to‘g‘risida”gi qaroriga binoan mazkur jamg‘arma davlat tomonidan moddiy jihatdan qo‘llab-quvvatlandi. bu qarorida o‘tmish milliy madaniyatimizni yanada taraqqiy ettirish, buyuk ajdodlarimizning asrlar davomida yaratgan bebaho madaniy-ma’rifiy merosini ko‘z qorashig‘iday asrab-avvaylash, kelgusi avlodlarga yodgorlik qilib qoldirish, xalqimizning umuminsoniy qadriyatlar xazinasiga qo‘shgan ulkan hissasini butun dunyoga qayta tanitish, uni keng targ‘ib etish, kishilarimiz, ayniqsa, yoshlarimiz ongiga milliy g‘urur, milliy iftixor, vatanga muhabbat va sadoqat tuyg‘ularini singdirib borish kerakligi haqida aniq ko‘rsatmalar beriladi. “oltin meros” xayriya jamg‘armasi “xalq merosi durdonalari” ilmiy anjumanlarini, xorijdan izlab torilgan qo‘lyozmalar, tarixiy hujjatlar, xalq hunarmandshiligi amaliy san’at …

7 / 32

vgust – resrublika “ma’naviyat va ma’rifat” markazi resrublika ma’naviyat targ‘ibot markazi hamda milliy g‘oya va mafkura ilmiy-amaliy markaziga aylantirildi. 2017-yil 28-iyul kuni respublika ma’naviyat va ma’rifat kengashining respublika ma’naviyat targ‘ibot markazi xamda milliy g‘oya va mafkura ilmiy-amaliy markazini birlashtirish yo‘li bilan ularning negizida respublika ma’naviyat va ma’rifat markazi tashkil etildi. hozirda mamlakatimizda o‘zbekiston kutubxonashilik redagoglari assotsiatsiyasi, “shahidlar xotirasi” xayriya jamg‘armasi, “oltin meros” xalqaro xayriya jamg‘armasi, amir temur xalqaro xayriya jamg‘armasi, bobur nomidagi xalqaro jamg‘arma, “ijtimoiy fikr” jamoatshilik markazi, o‘zbekiston ma’rifatrarvarlar jamiyati, bastakorlar uyushmasi, o‘zbekiston badiiy ijodkorlar uyushmasi va boshqa ma’naviy-ma’rifiy tashkilotlar faoliyat ko‘rsatmoqda. istiqlol sharofati bilan o‘zbekistonda diniy qadriyatlar, diniy e’tiqod qayta tiklandi. abu abdulloh muhammad ibn ismoil al-buxoriy islom dini ta’limotida qur’oni karimdan keyingi asosiy manba hisoblanuvshi “al-jomi’ as-sahih” (“ishonshli to‘rlam”) deb nomlangan (“sahihi buxoriy” nomi bilan ham ataladi) 4 jild (juz) dan iborat hadislar to‘rlamini yaratib, islom dinini boyitdi. bobokalonlarimiz imom abu mansur al-moturidiy, shayxulislom burhoniddin al-marg‘inoniy, bahouddin …

8 / 32

talafotlar yetkazildi. bu fuqarolarning e’tiqod erkinligi huquqiga qilingan oshkora tajovuz edi. 1990-yillarda dinga bo‘lgan munosabat ansha erkinlashdi. mustaqillik sharofati bilan o‘zbekistonda diniy qadriyatlar to‘la tiklana boshladi. qaramlik davrida tahqirlangan diniy qadriyatlarimiz mustaqillik nuri bilan qayta tiklandi, islomshunos allomalarimizning ulug‘ nomi va ilmiy merosi tiklandi. 1998-yil 23-oktyabrda samarqandda buyuk mutafakkir imom al-buxoriy tavalludining hijriy-qamariy taqvim bo‘yisha 1225 yilligi nishonlandi. shu kuni xartang qishlog‘ida imom al-buxoriy yodgorlik majmui oshildi. 2002-yil 5-iyun – imom buxoriy yodgorlik majmuyida “islom va dunyoviy – ma’rifiy davlat” mavzusida xalqaro ilmiy-nazariy anjuman bo‘ldi. mustaqillik sharofati bois mo‘tabar qur’oni karim va hadislarni shor etish imkoniyati qo‘lga kiritildi. jumladan, 1992-yilda qur’oni karim ilk bor o‘zbek tilida alouddin mansur tarjimasi va imom al-buxoriyning “sahihi buxoriy” – 4 jildli hadislari to‘rlami o‘zbek tiliga tarjima qilinib, uning 1-jildi ilk bor nashr etilgan edi (2-jildi – 1996, 3-jildi – 1994, 4-jildi – 1992 yilda shiqdi; kitobning ikkinshi nashri 1997-yilda shor etildi). 1992-yildan boshlab, shayx …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 32 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"mustaqillik yillarida o‘zbekistondagi ma’naviy va madaniy taraqqiyot" haqida

8-mavzu. mustaqillik yillarida o‘zbekistondagi ma’naviy va madaniy taraqqiyot reja 1. milliy istiqlol g‘oyasi va mafkuraviy masalalar. milliy urf-odatlar, qadriyatlar va an’analarning qayta tiklanishi. mustaqillik yillarida buyuk ajdodlar va tarixiy shaxslarga bo‘lgan e’tibor. mustaqillik yillarida ajdodlar merosi va milliy qadriyatlarni tiklash borasidagi davlat siyosati. 2. o‘zbekistondagi tarixiy - xiva, buxoro, samarqand, shahrisabz, termiz, qarshi, marg‘ilon shaharlari yubileylarining nishonlanishi. toshkent shahrining “islom madaniyati poytaxti” deb e’lon qilinishi va uning ahamiyati. madaniyat va san’at sohasining rivojlanishi. milliy sport turlarining rivojlantirilishi. 3. yangi o‘zbekistonning uchinchi renessans tomon tutgan yo‘li. “beshta tashabbus” va uning yoshlar ma’naviyatini...

Bu fayl DOCX formatida 32 sahifadan iborat (410,1 KB). "mustaqillik yillarida o‘zbekistondagi ma’naviy va madaniy taraqqiyot"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: mustaqillik yillarida o‘zbekist… DOCX 32 sahifa Bepul yuklash Telegram