mustaqillik yillarida o‘zbekistondagi ma’naviy va madaniy taraqqiyot.

PPTX 19 sahifa 828,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 19
mustaqillik yillarida o‘zbekistondagi ma’naviy va madaniy taraqqiyot. mustaqillik yillarida o‘zbekistondagi ma’naviy va madaniy taraqqiyot. reja ma’naviy qadriyatlar, milliy o‘zlikni anglashni tiklanishi. madaniy uyg‘onish (renessans). mamlakat hududida sodir bo‘lgan renessanslar (ix-xii, xiv-xv asr) mohiyati. milliy urf odatlar, qadriyatlar va an’analarning tiklanishi. beshta tashabbus va uning yuksak ma’naviy madaniyatni ta’minlashdagi o‘rni. ma’naviy qadriyatlar, milliy o‘zlikni anglashni tiklanishi. o‘zbekiston mustaqillikka erishgandan keyingi dolzarb muam-molardan biri - yangi tarixiy sharoitda jamiyatga munosib kishi-larni tarbiyalash edi. bu o‘z navbatida bir necha o‘n yillar mobay-nida yetarli darajada xalqqa ma’lum qilinmagan, sinfiy-partiyaviy mafkura tomonidan taqiqlangan o‘zbek xalqining ma’naviy merosini tiklash va uning yanada kamol topishi uchun keng im-koniyatlar ochish kerak edi. o‘zbekiston birinchi prezidenti i.karimov o‘zining «o‘zbekistonning o‘z istiqlol va taraqqiyot yo‘li» kitobida «oszbekistonning milliy-madaniy jihatdan g‘oyat rang-barangligi, milliy o‘zligini anglash va ma’naviy qayta tiklanish-ning kuchayib borishi bilan uzviy birlikda jamiyatni yangilash, uni ochiq jamiyatga aylantirish uchun qudratli omil bo‘lib xizmat qiladi va respublikaning jahon hamjamiyatiga qo‘shilishi …
2 / 19
ing boshlarida sssr va sharqiy yevropadagi sotsialistik tuzum davlatlarining ijtimoiy-siyosiy hayotida sodir bo‘lgan o‘zgarishlar tabiiy ravishda o‘zbekistonda demokratiya va oshkoralikning qaror topishiga, tari¬xiy haqiqatning tiklanishiga olib keldi. biroq, o‘zbekiston va uning xalqi bu jarayonga yetib kelguniga qadar og‘ir sinovlarni boshdan kechirishiga to‘g‘ri keldi. buyuk imperiyachilik g‘oyalari negizi-da zo‘ravonlik bilan tashkil topgan totalitar tuzum siyosiy-iqtisodiy inqirozdan jon talvasasida so‘nggi bor o‘zbekistonga hamla qildi. xalqning azaliy, milliy qadriyatlariga qarshi kurashni har qachongi-dan ham kuchaytirdi. bunday harakatlar bizningcha, quyidagi holat-lar bilan izohlanadi. birinchidan, o‘zbekiston kompartiyasi markaziy qo‘mitasi-ning xvi plenumidan so‘ng respublikada ijtimoiy-ma’naviy ahvolni tartibga solish niqobida sssrning boshqa mintaqalaridan jo‘natilgan kadrlarning ko‘plari o‘zbekistonda rahbar lavozimlarga tayinlanishlarini o‘zboshimchalik qilish uchun berilgan yorliq deb bildilar. xalqning juda boy tarixi va madaniyatini bilishni istamagan bunday kadrlar jumhuriyat ma’naviy hayotini barbod etishga harakat qildi-lar. shu tariqa xalqning ko‘p asrlik an'analarini, madaniyati va urf-odatlarini mensimaslik elni ranjitdi. 1991-yil, ya’ni, o‘zbekiston yangi yo‘lga chiqib olgan, o‘zini mustaqil deb e'lon …
3 / 19
g‘a kitoblar sifatida nashr qilindi. fanda «uyg‘onish davri» deb nomlangan davr g’arbiy va markaziy yevropadagi mamlakatlarda xiv–xvi asrlardagi rivojlanishning o‘ziga xos xususiyatlarini ifodalash uchun ishlatilgan. birinchi marta «uyg‘onish» atamasini xvi asr italyan rassomi va tarixchisi j. vazari o‘z asarlarida qo‘llaydi. lekin bu atama xiv – xvi asr ijtimoiy–iqtisodiy rivojlanish mohiyatini ochib bermasdan, ko‘proq antik davr merosini, ya’ni, antik madaniyatga o‘xshash madaniyatning qaytadan «tirilishi», «uyg‘onishi» va «jonlanishi» ma’nosida ishlatila boshlandi. keyinchalik bu atama fanda keng qo‘llanildi. shu ma’noda ko‘pchilik tadqiqotchilar ix – xii asrlar o‘rta osiyo xalqlari tarixida madaniyatning rivojlanishiga xos xususiyatlarini ham «uyg‘onish» davri deb atalishi yuqorida qayd qilinganidek, shartlidir deb hisoblaydilar. forobiy, ibn sino, beruniy, firdavsiy, rudakiy, imom al-buxoriy, ahmad yugnakiy, mahmud koshg‘ariy, zamaxshariy kabilar shu davr madaniy yuksalishining cho‘qqilaridir. hattoki, arab xalifasi ma’mun o‘rta osiyo olimlarini xalifalikning markaziga olib ketgani va ular bog‘dod akademiyasining ko‘rki bo‘lib, ilm uchun xizmat qilganliklari tarixdan ma’lum. muhammad xorazmiy, ahmad farg‘oniy, javhariy, ibn …
4 / 19
ijod, mustaqil ma’naviylik – mustaqillikning samarasi bo‘ldi. xii asr o‘rtalarigacha bo‘lgan besh asrlik davr vatanimiz xalqlari ma’naviy– madaniy hayotida nihoyatda muhim ahamiyat kasb etadi. bu davrda madaniyat, uning deyarli barcha sohalari yuksak darajada rivoj topdi va o‘rta osiyoning dunyo madaniyati tarixiga qo‘shgan hissasini belgilab berdi. movarounnahr, xuroson xalqlari qadimiy madaniy an’analarga boy va ma’naviy mavqei jihatidan yuqori edi. shu sababli o‘rta osiyo arab xalifaligiga, musulmon dunyosiga kirgandan so‘ng viii – xii asrlar davomida barcha musulmon o‘lkalari madaniyati rivojida yetakchi o‘rinlardan birini egalladi. islom dini, adabiyot, tabiiy fanlar, tarixnavistlik, san’at, falsafa, huquqshunoslik, ijtimoiy tafakkur kabi madaniyatning barcha sohasida ham bu davrda buyuk siymolar, mutafakkir olimlar, zamonasining ilg‘or kishilari yetishib chiqdilar. o‘rta osiyoning buxoro, marv, samarqand, termiz, urganch, xo‘jand, aksikent, marg‘ilon, binkent, kesh (shahrisabz), nasaf (qarshi) kabi shaharlari o‘z davrining taraqqiy etgan shaharlari va savdo markazlari sifatida ma’lum bo‘ldi. ix – xii asrlarda markaziy osiyoda fan va madaniyat bobida shu qadar ajoyib …
5 / 19
ʻri keldi. endilikda milliy tiklanishdan milliy yuksalishga oʻtganimizdan keyin, uchinchi renessansga erishishni davlat rahbari strategik vazifa etib qoʻydi. haqiqatan tarixan olganda biz ikki renessansni boshdan kechirdik: birinchisi ix - xii asrlar, ikkinchisi xiv asr oxirgi choragi - xvi asr birinchi choragi. birinchi renessansda yurtimizdan fargʻoniy, xorazmiy, forobiy, beruniy, ibn sino, yusuf xos hojib, mahmud qoshgʻariy, mahmud zamaxshariy kabi buyuk daholar, buyuk muhaddislar - buxoriy, termiziy, mutakallimlar - moturidiy va abul muin nasafiy hamda boshqa atoqli dunyoviy va diniy allomalar shuuri olamni yoritdi. ikkinchi renessansda - ulugʻbek, gʻiyosiddin jamshid koshiy, qozizoda rumiy, ali qushchi, lutfiy, jomiy, navoiy, behzod, buyuk meʼmorlar, bastakorlar, musavvirlar, tarixchilar chiqib, bugun ham dunyoni lol qoldirayotgan asarlar yaratdilar. o‘zbekiston respublikasi prezidenti tomonidan 2019-yilning mart oyida beshta muhim tashabbus ilgari surildi. bu – yoshlarni madaniyat, san’at va sportga keng jalb etish, ularda zamonaviy axborot texnologiyalaridan to‘g‘ri foydalanish ko‘nikmasini shakllantirish, kitobxonlik madaniyatini yuksaltirish, xotin-qizlar bandligini ta’minlash vazifalarini o‘z ichiga oladi. …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 19 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"mustaqillik yillarida o‘zbekistondagi ma’naviy va madaniy taraqqiyot." haqida

mustaqillik yillarida o‘zbekistondagi ma’naviy va madaniy taraqqiyot. mustaqillik yillarida o‘zbekistondagi ma’naviy va madaniy taraqqiyot. reja ma’naviy qadriyatlar, milliy o‘zlikni anglashni tiklanishi. madaniy uyg‘onish (renessans). mamlakat hududida sodir bo‘lgan renessanslar (ix-xii, xiv-xv asr) mohiyati. milliy urf odatlar, qadriyatlar va an’analarning tiklanishi. beshta tashabbus va uning yuksak ma’naviy madaniyatni ta’minlashdagi o‘rni. ma’naviy qadriyatlar, milliy o‘zlikni anglashni tiklanishi. o‘zbekiston mustaqillikka erishgandan keyingi dolzarb muam-molardan biri - yangi tarixiy sharoitda jamiyatga munosib kishi-larni tarbiyalash edi. bu o‘z navbatida bir necha o‘n yillar mobay-nida yetarli darajada xalqqa ma’lum qilinmagan, sinfiy-partiyaviy mafkura tomonidan taqiqlangan o‘zbe...

Bu fayl PPTX formatida 19 sahifadan iborat (828,5 KB). "mustaqillik yillarida o‘zbekistondagi ma’naviy va madaniy taraqqiyot."ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: mustaqillik yillarida o‘zbekist… PPTX 19 sahifa Bepul yuklash Telegram