termodinamika ii

PPTX 16 pages 304.1 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 304.1 KB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

6-mavzu:termodinamika ii- qonunining ta’riflari. issiqlik mashinalarining termik f.i.k. karno tsikl. karno teoremasi 6-mavzu:termodinamika ii- qonunining ta’riflari. issiqlik mashinalarining termik f.i.k. karno tsikl. karno teoremasi reja: 1.termodinamika ii- qonunining ta’riflari. 2.karno tsikl. karno teoremasi 3.issiqlik mashinalarining termik f.i.k. termodinamika ikkinchi qonunining talqini termodinamikaning birinchi qonuni energiyaning saqlanish va aylanish jarayonini miqdoriy tomondan tavsiflaydi. termodinamikaning ikkinchi qonuni bu jarayonlarning sifat tomonini tavsiflaydi. termodinamikaning birinchi qonuni bironta jarayonning energetik balansini tuzish uchun zarur bo‘lgan barcha ma’lumotlarni beradi, lekin u, bironta jarayonning sodir bo‘lishi yoki bo‘lmasligi haqida hech qanday ma’lumot bermaydi. termodinamikaning ikkinchi qonuni ham, birinchi qonun kabi tajriba asosida ta’riflanganligini ta’kidlab o‘tish lozim. termodinamikaning ikkinchi qonunini umumiy ko‘rinishda quyidagicha ta’riflash mumkin: o‘z-o‘zidan sodir bo‘ladigan har qanday jarayon qaytmas jarayondir. ikkinchi qonunning barcha boshqa ta’riflari bu umumiy ta’rifning xususiy hollaridan iborat. har-xil olimlar termodinamikaning ikkinchi qonuniga turlicha ta’rif berganlar. shu ta’riflar haqida qisqacha ma’lumot beraylik. sadi karno (1824 yilda) quyidagi ta’rifni berdi: “termodinamik tizim …

2 / 16

dan iborat bo‘lgan davriy ishlaydigan mashina qurib bo‘lmaydi”. v.f. osvold quyidagi ta’rifni taklif etdi: “ikkinchi tur abadiy dvigatelni, (faqatgina bitta issiqlik manbai hisobiga ishlaydigan) qurib bo‘lmaydi”. shuni aytib o‘tish lozimki, ikkinchi tur abadiy dvigatelining mavjud bo‘lishi termodinamikaning birinchi qonuniga qarshi bo‘lmaydi. haqiqatan ham bu dvigatelda ish hech narsadan emas, balki issiqlik manbaining ichki energiyasi hisobiga bajarilgan bo‘lur edi. issiqlik jarayonlarining o‘ziga xos muhim xususiyatini ta’kidlab o‘tish zarur. mexanik ishni, elektrik ishni, magnit kuchlarining ishini va hokazolarini qoldiqsiz, batamom to‘la issiqlikka aylantirish mumkin. issiqlikka kelsak, davriy takrorlanadigan jarayonda uning bir qismigina mexanik va boshqa turlardagi ishga aylanishi mumkin: uning boshqa qismi muqarrar ravishda sovuq manbaga berilishi kerak. karno sikli. karno teoremasi frantsuz injeneri karno nikola leonar sadi 1824 yilda «olovning harakatlantiruvchi kuchi haqida mulohazalar» asarida issiqlik dvigatellari nazariyasiga asos soldi. karno o‘zining bu ishida issiqlik dvigatelining termodinamikasi uchun alohida ahamiyatga ega bo‘lgan siklini (keyinchalik uning nomi bilan atalgan siklni) ko‘rib chiqdi. …

3 / 16

ari p2, v2, t1. shu nuqtadan boshlab silindr issiqlikni absolyut o‘tkazmaydigan bo‘lish kerak. temperaturasi t1 bo‘lgan ishchi jism adiabata 2-3 bo‘ylab temperaturasi sovitkich temperaturasi t2 ga teng bo‘lguncha kengayib ish bajaradi. 6.1-rasm 3-nuqtaning parametrlari p3, v3, t2. shu nuqtadan boshlab silindrni absolyut issiqlik o‘tkazuvchan qilamiz. ishchi jismni 3-4 izoterma bo‘yicha siqib, shu vaqtning o‘zida q2 issiqlikni sovitkichga beramiz. izotermik siqishning oxirida ishchi jismning parametrlari p4, v4, t2 ga teng bo‘ladi. siklning termik f.i.k. bironta siklning takomillashganlik darajasini tavsiflaydi: termik f.i.k. qanchalik katta bo‘lsa, sikl shunchalik takomillashgan bo‘ladi: siklda ish jismiga aynan bir xilda issiqlik miqdori q1 berilganda t si katta bo‘lgan siklda ko‘p ish bajariladi. siklning termik f.i.k har doim birdan kichik bo‘ladi, birga teng bo‘lish uchun q1 yoki q2=0 bo‘lish kerak. tushunarlikki, buni amalga oshirib bo‘lmaydi. yuqoridagi tenglamadan ko‘rinib turibdiki, ishchi jismga keltirilgan barcha issiqlikni (q1) foydali ishga aylantirib bo‘lmaydi, albatta, uning bir qismi (q2) sovitkichga berilishi lozim. agar …

4 / 16

qilib, teskari siklni amalga oshirish natijasida sovuq manbaning sovishi sodir bo‘ladi. teskari sikl sovuqlik mashinasining siklidan iboratdir. teskari siklning takomillashganlik darajasi siklning sovitish koeffitsienti orqali aniqlanadi. to‘rtinchi nuqtadan issiqlikni absolyut o‘tkazmaydigan silindrda adiabat siqishni amalga oshirib, ishchi jismni 4-1 yo‘l bo‘yicha boshlang‘ich holatiga olib kelamiz. shunday qilib, butun sikl bo‘yicha isitkichdan ishchi jismga q1 issiqlik uzatildi va sovitkichga q2 issiqlik olib ketildi. siklning termik f.i.k.: izoterma 1-2 bo‘yicha keltirilgan issiqlik: izoterma 3-4 bo‘yicha olib ketilgan issiqlik: olingan natijalarni (6.2) formulaga qo‘yamiz: adiabatik kengayish va siqish jarayonlari uchun: demak, qisqartirishlardan so‘ng karno siklining termik f.i.k. quyidagiga teng bo‘ladi: (6.6) formuladan quyidagidek xulosalar qilish mumkin: 1) karno siklining termik f.i.k. ishlatilayotgan jismning xossasiga bog‘liq bo‘lmasdan, faqat issiqlik manbalari absolyut temperaturalarining quyi va yuqori qiymatlariga bog‘liq bo‘lar ekan. (karno teoremasi). 2) karno siklining termik f.i.k. isitkich temperaturasi o‘sishi va sovitkich temperaturasi kamayishi bilan ortadi. 3) karno siklining termik f.i.k. har doim birdan kichik …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "termodinamika ii"

6-mavzu:termodinamika ii- qonunining ta’riflari. issiqlik mashinalarining termik f.i.k. karno tsikl. karno teoremasi 6-mavzu:termodinamika ii- qonunining ta’riflari. issiqlik mashinalarining termik f.i.k. karno tsikl. karno teoremasi reja: 1.termodinamika ii- qonunining ta’riflari. 2.karno tsikl. karno teoremasi 3.issiqlik mashinalarining termik f.i.k. termodinamika ikkinchi qonunining talqini termodinamikaning birinchi qonuni energiyaning saqlanish va aylanish jarayonini miqdoriy tomondan tavsiflaydi. termodinamikaning ikkinchi qonuni bu jarayonlarning sifat tomonini tavsiflaydi. termodinamikaning birinchi qonuni bironta jarayonning energetik balansini tuzish uchun zarur bo‘lgan barcha ma’lumotlarni beradi, lekin u, bironta jarayonning sodir bo‘lishi yoki bo‘lmasligi haqida hech qanday ma...

This file contains 16 pages in PPTX format (304.1 KB). To download "termodinamika ii", click the Telegram button on the left.

Tags: termodinamika ii PPTX 16 pages Free download Telegram