qadimgi turkiy til

PPT 29 pages 2.9 MB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.9 MB

File type PPT

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

slayd 1 qadimgi turkiy til * 6-mavzu: qadimgi turkiy tilning fonetik xususiyatlari reja: 1.qadimgi turkiy tilda unlilar tizimi. 2.qadimgi turkiy tilda undoshlar tizimi. 3.qadimgi turkiy tilda singarmonizm. * qadimgi turkiy tilda unlilar qadimgi turkiy til tovush qurilishining muhim belgilaridan biri unda unlilar hosil bo`lish o`rniga ko`ra old va orqa qator unlilarga bo`linishidir. old qator unlilar ingichka, orqa qator unlilar yo`g`on talaffuz qilinadi. so`zning fonetik-fonologik tabiati shu unlilarga moslashadi. so`zning birinchi bo`g`inida old qator kelsa, ikkinchi bo`g`inida ham old qator unlilar qatnashadi. yoki teskarisi orqa qator bo`lsa, orqa qatori yoziladi. * qadimgi turkiy tilda unlilar * ä a ö o ü u i ї * qadimgi turkiy tilda unlilar a- orqa qator, yo`g`on, keng lablanmagan unli; ä- old qator, ingichka, keng lablanmagan unli; ї- orqa qator, yo`g`on, tor, lablanmagan unli; i- old qator, ingichka, tor, lablanmagan unli; o- orqa qator, yo`g`on, keng, lablangan unli; ö- old qator, ingichka, keng, lablangan unli; …

2 / 29

giz jarangsiz undosh bilan tugasa, qo`shimchaning birinchi tovushi ham shunga moslashadi. ya’ni, jarangsiz bo`lsa jarangsiz undoshli bo`ladi. otqa-olovga, tilakka-tilakka. o`zak-negiz unli tovush, jarangli undosh yoki sonor bilan tugagan bo`lsa, unda affikslarning jarangli undosh bilan boshlanuvchi variant qo`shiladi: yulg`uch-ombir, barduq –borgan.(duq,duk/tuq, tuk; dachi-tachi; g`ali-qali) turkiy tillarda unli tovushlarning uyg’unlashishi ikki asosga ega: * * tanglay uyg`unligi 1) tanglay uyg'unligi - so‘zdagi tovushlarning bir-biriga va qo‘shimchalarning o‘zakka qatorda va yo‘g'on-ingichkalikda moslashuvidir. mazkur qonunga ko‘ra o‘zak-negizga qo‘shiladigan affikslar ham fonetik variantlardan iborat bo‘ladi. masalan, ot yasovchi -g`, -g affiksi: qapig` - eshik, bilig - bilim; jo‘nalish kelishigi affiksi -qa, -ka: qag`anqa — xoqonga, äbkä - uyga; yoki -g`aru, -gärü affiksi: og`uzg`aru - o‘g'uzga, ilgarü- oldinga. * lab uyg`unligi: 2) lab uyg'unligi - birinchi bo‘g'indagi unliga keyingi bo‘g'indagi unlining yoki o‘zakning oxirgi bo‘g'inidagi unliga qo‘shimchadagi unlining lablanish jihatdan moslashuvi: sümüz - lashkarimiz, bodunum - xalqim. bilgä tonyuquq bän özüm tabg`ach älingä qilintim. türük bodun …

3 / 29

ay moslashuvi agglyutinatsiya bilaan chambarchas bog’liq. asosan, turkiy tillarga xos hodisa. bugungi kunda o’zbek tilining qipchoq, o’g’uz va shimoliy o’zbek shevalarida bugungacha saqlanib qolgan. lab uyg’unligi so’zlarning dastlabki ikki bo’g’inida kuzatiladi. 3-4-bo’g’inlarda siyrak uchraydi. masalan, suyunchi- süyünči, ko’rindi-kѳründi, bo’libdi- boluptu, ko’ribdi- kѳrüptü (namangan). * * singarmonizm hodisasining yo’qolishiga asosiy sabablar *

4 / 29

5 / 29

6 / 29

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi turkiy til"

slayd 1 qadimgi turkiy til * 6-mavzu: qadimgi turkiy tilning fonetik xususiyatlari reja: 1.qadimgi turkiy tilda unlilar tizimi. 2.qadimgi turkiy tilda undoshlar tizimi. 3.qadimgi turkiy tilda singarmonizm. * qadimgi turkiy tilda unlilar qadimgi turkiy til tovush qurilishining muhim belgilaridan biri unda unlilar hosil bo`lish o`rniga ko`ra old va orqa qator unlilarga bo`linishidir. old qator unlilar ingichka, orqa qator unlilar yo`g`on talaffuz qilinadi. so`zning fonetik-fonologik tabiati shu unlilarga moslashadi. so`zning birinchi bo`g`inida old qator kelsa, ikkinchi bo`g`inida ham old qator unlilar qatnashadi. yoki teskarisi orqa qator bo`lsa, orqa qatori yoziladi. * qadimgi turkiy tilda unlilar * ä a ö o ü u i ї * qadimgi turkiy tilda unlilar a- orqa qator, yo`g`on, keng lablanmagan unl...

This file contains 29 pages in PPT format (2.9 MB). To download "qadimgi turkiy til", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi turkiy til PPT 29 pages Free download Telegram