nisbiy miqdorlar

PPTX 13 pages 625.0 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 625.0 KB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

toshkent davlat iqtisodiyot universiteti “menejment va marketing kafedrasi mavzu: nisbiy miqdorlar ma’ruzachi: z.yo’ldoshev (phd) 1 reja: nisbiy miqdorlarning turlari: reja (shartnoma) topshirig’i, reja bajarilishi, dinamika; tuzilmaviy, koordinatsiya, taqqoslash va intensivlik nisbiy miqdorlari. nisbiy ko’rsatkichlar turlari o’rtasidagi bog’lanishlar. ijtimoiy-iqtisodiy hodisalarni statistik o’rganishda mutlaq va nisbiy ko’rsatkichlarni birgalikda (kompleks) qo’llash zarurligi. ikki solishtirma mutlaq miqdorni taqqoslash natijasida olingan natijaga nisbiy miqdor deyiladi. maxrajning qanday birlikka tenglashtirib olinishiga qarab nisbiy miqdorlar koeffitsientda, foizda, promilleda va prodetsimilleda ifodalanadi. koeffitsient o’rganilayotgan miqdor taqqoslanadiganga nisbatan necha marta katta, ko’p yoki kichik ekanligini ko’rsatadi. masalan, oziq-ovqat do’konida juma kuni 3,60 mln. so’mga tovarlar sotilgan ekan, yakshanba kuni esa – 4,32 mln.so’mga tovarlar sotildi. agarda, 3,60 mln. so’mni birga teng deb qabul qilsak, 4,32 mln. so’m necha birlikni tashkil etadi? javob – (4,32:3,60) =1,2 birlikni. demak oziq-ovqat do’konida yakshanba kuni juma kuniga nisbatan 1,2 marta ko’p tovarlar sotilgan. agar asos miqdor 100 ga tenglashtirilsa, u holda nisbiy miqdorlar …

2 / 13

t xizmatlari 67 418,3 116,0 shu jumladan: avtotransport xizmatlari 37 114,4 117,8 yashash va ovqatlanish xizmatlari 7 479,3 118,0 savdo xizmatlari 72 718,6 112,7 ko‘chmas mulk bilan bog‘liq xizmatlar 8 150,9 124,2 ta’lim sohasidagi xizmatlar 11 772,6 128,7 sog‘liqni saqlash sohasidagi xizmatlar 5 018,8 126,4 ijara xizmatlari 5 455,5 121,0 kompyuter va maishiy tovarlarni ta’mirlash bo‘yicha xizmatlar 4 771,5 125,2 shaxsiy xizmatlar 7 171,7 118,7 me’morchilik, muhandislik izlanishlari, texnik sinovlar va tahlil sohasidagi xizmatlar 6 514,3 121,8 boshqa xizmatlar 9 861,2 109,9 5 statistikada nisbiy miqdorlarning o’zining bilish mohiyatiga qarab quyidagi turlarga bo’linadi: tuzilmaviy (struktura) dinamika shartnoma majburiyatining bajarilishi koordinatsiya intensivlik taqqoslash shartnoma majburiyati bajarilishi nisbiy miqdori haqiqiy bajarilgan ko’rsatkich hajmini shartnomada ko’rsatilgan majburiyatlar hajmiga nisbati bilan taqqoslanib aniqlanadi. misol. konditer fabrikasi va supermarket o’rtasida tuzilgan shartnomaga binoan, konditer fabrikasi supermarketga 1 chorakda 12 tonna shokolad, 9 tonna karamel etkazib berishi kerak. haqiqatda etkazib berilgan mahsulot tegishli ravishda 10 va …

3 / 13

ari (200) o’g’il bolalar. jami studentlar soni 100 foizni tashkil qiladi. o’g’il va qiz bolalarning umumiy to’plamdagi hissasini aniqlash kerak. koordinatsiya nisbiy miqdori to’plamdagi bo’laklarning bir-biriga nisbati bilan aniqlanadi va bevosita o’zaro bog’langan hamda qisman o’xshash bo’lgan ko’rsatk ichlarni tipik jihatdan xarakterlaydi. misol. restoranning bir kunlik oboroti 1160 ming so’m. shundan 780 ming so’mga o’zida ishlab chiqarilgan mahsulot sotilgan, qolgani (380 ming so’m) sotib olgan tovarlarni sotish bo’yicha oborot. bu erdan: demak, restoranda bir so’mlik sotib olingan tovarlarni sotish oborotiga 2,05 so’mlik o’zida ishlab chiqargan mahsulotlarni sotish to’g’ri kelayapti. intensivlik nisbiy miqdori hodisa va jarayonlarning tarqalish zichligini, yoyilishini xarakterlaydi. intensivlik nisbiy miqdoriga aholining zichligini (aholi soni/territoriya), tug’ilish, o’lish, tabiiy va mexaniq harakati ko’rsatkichlari va boshqalarni misol qilib keltirish mumkin. taqqoslash nisbiy miqdori turli ob’ekt va hududlarga mansub bo’lgan bir xil ko’rsatkichlarning nisbatini xarakterlaydi. masalan, aqsh va o’zbekistonda yoki o’zbekiston va rossiyada kishi boshiga iste’mol qilingan tuxum, go’sht yoki bitta oilaga …

4 / 13

qilib quyidagicha tushuntirganlar: „daraxt uzunmi yoki kecha?“, „aql ko’pmi yoki bug’doy?“. kurinib turibdiki, bu taqqoslanadigan hodisalar o’rtasida hech qanday bog’lanish yuq. taqqoslanadigan miqdor mohiyati jihatdan mazmunan bir xil bo’lishi kerak. masalan, agar muayyan mintaqaning sanoati boshqa mintaqa sanoati bilan taqqoslanadigan bo’lsa, u holda har ikkala mintaqa sanoati bir xil sanoatni — qazib oluvchi yoki qayta ishlovchi sanoatni, yirik yoki mayda sanoatni, kimyo yoki metallurgiya sanoatini uz ichiga olishi kerak. agar bular bir turdagi sanoat ko’rinishida bo’lmasa, u holda mintaqa va vaqt omillaridan tashqari to’plamning notaqqoslamaligi ham nisbiy miqdor natijasiga bevosita taʼsir qiladi. taqqoslanadigan miqdorlar bir xil usulda hisoblangan bo’lishi kerak, aks holda ularni taqqoslash mumkin emas . 1 2 3 e’ t i b o r i n g i z u c h u n r a x m a t ! image2.png image3.png image4.emf image5.emf image6.emf image7.emf image8.emf image9.emf image10.emf image11.emf image12.emf image1.png %) 7 , 16 ( …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nisbiy miqdorlar"

toshkent davlat iqtisodiyot universiteti “menejment va marketing kafedrasi mavzu: nisbiy miqdorlar ma’ruzachi: z.yo’ldoshev (phd) 1 reja: nisbiy miqdorlarning turlari: reja (shartnoma) topshirig’i, reja bajarilishi, dinamika; tuzilmaviy, koordinatsiya, taqqoslash va intensivlik nisbiy miqdorlari. nisbiy ko’rsatkichlar turlari o’rtasidagi bog’lanishlar. ijtimoiy-iqtisodiy hodisalarni statistik o’rganishda mutlaq va nisbiy ko’rsatkichlarni birgalikda (kompleks) qo’llash zarurligi. ikki solishtirma mutlaq miqdorni taqqoslash natijasida olingan natijaga nisbiy miqdor deyiladi. maxrajning qanday birlikka tenglashtirib olinishiga qarab nisbiy miqdorlar koeffitsientda, foizda, promilleda va prodetsimilleda ifodalanadi. koeffitsient o’rganilayotgan miqdor taqqoslanadiganga nisbatan necha marta kat...

This file contains 13 pages in PPTX format (625.0 KB). To download "nisbiy miqdorlar", click the Telegram button on the left.

Tags: nisbiy miqdorlar PPTX 13 pages Free download Telegram