falsafa

PPTX 30 pages 3.5 MB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.5 MB

File type PPTX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (8 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

rivojlanishning umumiy qonunlari va kategoriyalari 5-mavzu: rivojlanish falsafasi (2 soat) ma’ruza o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innavatsiyalar vazirligi ma’ruzachi: fal. f. d., prof dilrabo tursunovna amridinova reja 1. qonun tushunchasi. qonunlarning turlari. 2. falsafaning asosiy qonunlari. 3. kategoriya tushunchasi va ularning turlari. 1 2 asosiy adabiyotlar: 1. madaeva sh.o. va boshqalar. falsafa. –toshkent.: mumtoz so‘z, -b. 101-138 2. shermuhamedova n. falsafa, darslik – toshkent: idris abdurauf nashr,2021.667-b. 2. davronov z., shermuhamedova n, qahharova m, nurmatova m, husanov b, sultonova a. falsafa, o’quv qo’llanmasi – toshkent: tmu, 2019. – 375 b 3. 100 mumtoz faylasuf. toshkent: yangi asr avlodi. isbn: 978-9943-27-366-5. 2019. - 372 b. -b. 30-40 tayanch so’z va iboralar: fales, anaksimandr, anaksimen matyeriya gnostiklar. patristika sxolastika realizm eley falsafiy maktabi suqrot pifagor, aflotun, arastu reja: 01 04 02 05 03 06 dialektika nima? qonun, qonuniyat, bilish qonunning xususiyatlari shaxsning rivojlanishi falsafa kategoriyalari xulosa axborot svilizatsiyasi davriga qadam qo’yayotgan …

2 / 30

metodologik intizomining muhim sharti hisoblanadi. dialektika nima, uning mazmuni nimadan iborat, rivojlanishning dialektikaga muqobil qanday konseptsiyalari mavjud? mazkur bo’limning maqsadi ayni shu savollarga javob berishdan iborat. dialektika nima? 01 ,,dialektika’’ (yunon. dialektike – suhbat qurish san’ati) so’zining ,,dialog’’ (yunon. dialogos – ikki yoki bir nechta suhbatdoshlar so’zlashuvi) so’zi bilan umumiy jihatlari bisyor. dastlab dialektika bahslashish, munozara qilish san’ati sifatida tushunilgan, bunda fiklar, qarashlar qarama-qarshiligi vositasida haqiqatning tagiga yetish maqsadida muammoni o’zaro manfaatdor qilishga qaratilgan munozara nazarda tutilgan. dialektik- bu savol berish va javob qaytarishga usta odam deb hisoblangan. keyinchalik qadimgi mutafakkirlar ziddiyatlilik va o’zgaruvchanlik fikr-mulohazalardagina emas, balki real borliqda ham mavjud ekanligini payqaganlar. bu faktning tagiga yetgan ilk mutafakkirlardan biri efeslik geraklit bo’lgan. u dunyoni ,,jonli olov’’ yoki ,,ikki marta kirish’’ mumkin bo’lmagan daryo oqimi sifatida tasavvur qilgan. qonun, qonuniyat 02 qonun olamdagi narsa va hodisalarning muhim, zaruriy, umumiy va takrorlanib turuvchi bog‘lanishlari, aloqalari va munosabatlarining namoyon bo‘lishidir. 2. qonun …

3 / 30

ha bir-biridan farq qiladi. qarama-qarshilik va ziddiyat qonuni. miqdor va sifat o‘zgarishlari dialektikasi. inkorni-inkor qonuni va vorisiylik. dinamik qonunlar (qattiq determinatsiya), statistik (ehtimoliy) qonunlar, simmetrik qonunlar, boshqaruv qonunlari. falsafada rivojlanish, o‘zgarish, taraqqiyot jarayonlari dialektik nuqtai nazardan qarama-qarshiliklar birligi va ana shu birlik asosida ro‘yo beradigan o‘zgarishlar asosida o‘rganiladi. i qonun, bu – muhim xarakterga ega bo‘lgan aloqadir. qonuniyat *hodisalarning ob’ektiv mavjud, zaruriy, muhim, takrorlanuvchi aloqalari. *qonunlar majmui amal qiluvchi zaruriy jarayon. farqli jihatlar: qonun qoidalarning bir tomoni sifatida namoyon bo’ladi, qonuniyat esa qonun amal qilishining natijasining majmui sifatida namoyon bo’ladi. qonuning xususiyatlari 03 zaruriy aloqalar ifodasi hodisaga nisbatan soddaroq qonunning xarakterli xususiyatlari: eng umumiy shakl jarayonlarning ichki mohiyatini ko’proq ochib beradi barqaror, doimiy aloqalarni ifodalaydi tabiat va jamiyat qonunlari ob’ektiv xarakterga ega qonun qonun qonun qonun qonun qonun shaxsning rivojlanishi 04 odam ijtimoiy mavjudot sifatida shaxs nomini olish uchun ijtimoiy, iqtisodiy hayot va ta’lim tarbiya kerak bo’ladi. biologik omillar ijtimoiy …

4 / 30

fiq tashkil etuvchi kundalik, ijtimoiy yoki kasbiy harakatlarning muayyan shakli, ko’rinishi. o’smir va o’spirinlar faoliyatining asosiy turlariga o’yin, o’qish va mehnat kiradi. ular yo’nalishiga ko’ra bilishga doir, ijtimoiy, sport, badiiy, texnik, hunarmandchilik hamda shaxsiy qiziqishga ko’ra tanlangan sohalardan iborat. faoliyatning asosiy turi – muloqotdir. insonning ijtimoiy faolligi, qobiliyati barcha muvaffaqiyatlarining garovidir. chunki har bir inson o’z mehnati, g’ayrati, intilishi bilangina faollashadi. o’qituvchi qanchalik yaxshi o’qitmasin yoki tarbiya bermasin, tariyalanuvchining o’zi harakat qilmasa, rivojlanish muvaffaqiyatli kechmaydi. zero, barcha ma’naviy-axloqiy kamchiliklarning asosiy sababi ham insonning o’z faoliyatini to’g’ri yo’lga qo’ymaganligidadir. falsafa kategoriyalari 05 kategoriyalar «izohlash», «tushuntirish», «ko‘rsatish», degan ma’nolarni anglatadi mohiyat va hodisa, mazmun va shakl, miqdor va sifat, sabab va oqibat, zarurat va tasodif, imkoniyat va voqe’lik shular jumlasidandir. 1) ob’ektiv vokelikning in’ikosi; 2) narsa va hodisalarning o‘zaro bog‘lanish va aloqadorligini mantiqiy umumlashtiruvchi bilish usuli; 3) narsa va hodisalarning rivojlanishi bilan o‘zgarib turuvchi mantiqiy tushuncha; 4) borliqning mavjudligidan kelib chiqadigan tarixiy …

5 / 30

a harakat qilgan. miqdor - bu mazmunan farq qilmaydigan, o‘xshash sifatga ega bo‘lgan ob’ektlarning turkumlanishidan chiqqan o‘lchamdir. mohiyat va hodisa, mazmun va shakl, miqdor va sifat, sabab va oqibat, zarurat va tasodif, imkoniyat va voqe’lik shular jumlasidandir. me’yor – bu ob’ektdagi qismlarning o‘zaro aloqadorligi xususiyatidan kelib chiqadigan sifat va miqdor birligining chegaranganligini, shu birlikning muayyanligini saqlaydigan miqdoriy o‘zgarishlar intervalini ifodalaydi. 01 02 03 04 kategoriya tushunchasi va ularning turlari. narsa va hodisalarning tadrijiy rivojlanishi sabab-oqibat munosabatlari tarzida namoyon bo‘ladi. shunga ko‘ra, sabab – biror narsa va hodisa rivojlanish jarayonining oqibatidir. imkoniyat va voqelik falsafaning muhim kategoriyalaridir. imkoniyat narsa va hodisalarning makon va zamondagi rivojlanish tendentsiyasini ta’minlaydigan, muayyan qonuniyatlarga asoslangan rivojlanishning namoyon bo’lishidir. imkoniyat va voqelik kategoriyasini ham, bilishning umumiy mantiqiy tamoyillariga ko’ra, boshqa kategoriyalar bilan bog’liqlikda tahlil qilish muhim ahamiyatga ega. imkoniyat narsa va hodisalar rivojlanish jarayonining ichki birligini ifodalandi va ularning rivojlanish shart-sharoitlarini , sabablarini, zaruriy qonuniyatlari, mohiyatini o’zida …

6 / 30

ng o’zgarishiga olib keladi, degan xulosa ustuvor bo’lgan. vaholanki, sistemaning elementlari strukturaviy bog’lanishlarsiz, aloqadorliksiz mavjud bo’lish mumkin bo’lmaganligidek mazmun va shakl ham bir-birisiz mavjud bo’la olmaydi. biz faqat nisbatan mustaqil bo’lgan mazmun va shaklni bilish xususiyatiga qarab, shunday mantiqiy xulosaga kelishimiz mumkin. zaruriy va tasodif ob’ektiv olamni bilishda zaruriyat va tasodif kategoriyasi muhim falsafiy-metodologik ahamiyatga ega. zaruriyat – narsa va hodisalarning vujudga kelishi, shakllanishi va rivojlanishini ta’minlaydigan shart-sharoitlar, munosabatlar majmuasidir, tasodif esa – zaruriyatning namoyon bo’lish shaklidir. zaruriyat va tasodif kategoriyasi olamni falsafiy bilishning mushtarakligini va samaradorligini ta’minlaydi. xulosa dialektika qonunlari ob’ektiv dunyoning eng muhim aloqalari va munosabatlarini aks ettitadi. ular birlikda va o’zoro aloqada amal qilib, murakkab serqirra jarayon – ob’ektiv borliqning rivojlanishini tavsiflaydi. dialektika qonunlarining amal qilish mexanizmini chuqur bilish va ulardan mohirona foydalanish yangilish va xatolardan qutqaradi, kishilarning amaliy faoliyatiga yanada izchilroq va samaraliroq tus beradi. e’tiboringiz uchun rahmat! image1.png image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg …

7 / 30

8 / 30

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "falsafa"

rivojlanishning umumiy qonunlari va kategoriyalari 5-mavzu: rivojlanish falsafasi (2 soat) ma’ruza o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innavatsiyalar vazirligi ma’ruzachi: fal. f. d., prof dilrabo tursunovna amridinova reja 1. qonun tushunchasi. qonunlarning turlari. 2. falsafaning asosiy qonunlari. 3. kategoriya tushunchasi va ularning turlari. 1 2 asosiy adabiyotlar: 1. madaeva sh.o. va boshqalar. falsafa. –toshkent.: mumtoz so‘z, -b. 101-138 2. shermuhamedova n. falsafa, darslik – toshkent: idris abdurauf nashr,2021.667-b. 2. davronov z., shermuhamedova n, qahharova m, nurmatova m, husanov b, sultonova a. falsafa, o’quv qo’llanmasi – toshkent: tmu, 2019. – 375 b 3. 100 mumtoz faylasuf. toshkent: yangi asr avlodi. isbn: 978-9943-27-366-5. 2019. - 372 b. -b. 30-40 tayanch so’z va...

This file contains 30 pages in PPTX format (3.5 MB). To download "falsafa", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafa PPTX 30 pages Free download Telegram