dramatik asarlar tahlili

PPTX 11 pages 124.7 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 124.7 KB

File type PPTX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

dramatik asarlar tahlili dramatik asarlar tahlili adabiy turlar drammatik asarlarning o’ziga xos xususiyati dramatik asarlar ustuda ishlash adabiy turlar aristotel (er.av.384-322 yillar) «poetika» asarida so’z san’atida uchta tur kashf etgan. *epos *lirika *drama epos tor ma’noda xalq ijodiyotiga mansub yirik hajmli asarlardir. o’zbek xalq dostonlari ham epik asardir. xalq eposi mavzusi, voqealarni talqan qilishiga ko’ra bir necha xillarga bo’linadi. masalan: qahramonlik eposi, tarixiy epos, romantik epos, jangnoma va boshqalar. bu asarlar keng sujetli, dramatik voqealarga boy bo’ladi. xalq eposida real voqelik badiiy to’qima, xayoliy tasavvur, mifologik qarapshar bilan qorishiq holda ko’rinadi. lirik turdagi asarlar ham xuddi nasriy va dramatik asarlar singari mavzu yo’nalishi, ifoda uslubiga ko’ra guruhharga bo’linadi: intim lirika, publitsistik lirika, hajviy lirika. intim lirika shaxsiy kechinmalar izhoridir, inson kechinmalarining aksariyat qismini vafodor yor, do’st, hamhard izlash tashkil etadi. publitsistik lirika hayotning ijtimoiy - siyosiy hodisalariga munosabat bildirish asosida maydonga keladi. g’afur g’ulomning «sen yetim emassan», hamid olimjonning «qo’lingga …

2 / 11

dir. «epos» ------- roman, qissa, hikoya, «lirika» -----g’azal, tuyuq, ruboiy, «drama» ----komediya, tragediya, drama janrlarini umumlashtiradi. ya’ni mazkur adabiy turlar ana shunday qismlardan tarkib topgan bo’ladi. epos, lirika, dramani tashkil etuvchi ana shunday uzvlar «janr» deb yuritiladi. adabiy turlar bir-biridan, avvalo, voqelikni gavdalantirish tarziga ko’ra farqlanadi. epos - bo’lib o’tgan voqeaparni ko’rsatayotganday taassurot uyg’otsa, lirik tur - ayni choqda bo’lib o’tgan voqealarni gavdalantirayotganday drama esa - voqealar xuddi hozir bo’lib o’tayotganday tasavvur yaratadi. bo’lib ko’rinadi. albatta, epos, lirika, drama o’rtasida jiddiy farqlar mavjud. epos so’zlashuv nutqiga yaqin bir tarzda ezilsa, lirika misra, qofiya, turoq singari unsurlarga asoslangan, drama dialog, monologlardan tarkib topgan bo’ladi. biroq eposga xos xususiyatlar ma’lum darajada lirik asarda yoki komediya, drama, tragediyada ham mavjud bo’ladi. yoki lirikaga xos xususiyatlar roman, qissa, hikoya yoki drama asarlarida namoyon bo’ladi. dramaning xos belgilari esa epos, lirikada ham ko’rinadi. chunki adabiy turlar bir-biri bilan mustaxkam aloqador, mushtarak hodisa sanaladi. ularning tasvir …

3 / 11

ik turga mansub janr hisoblanadi. feletonlar ijobiy mazmunda ham, salbiy-hajviy, tanqidiy yo’nalishda ham bo’lishi mumkin. biroq odatda, salbiy-hajviy, tanqidiy yo’nalishdagi feletonlar ko’proq yoziladi. sonet o’n to’rt misradan tarkib topgan bo’ladi. sonetlar asosan a-b-b-a - a-b-b-a - v-v-g - d-g-d tarzida qofiyalanadi. marsiya - biror kishining vafoti munosabati bilan hamhardlik bildirib yoziladigan she’riy janr. sharq xalqlari adabiyotida keng tarqalib kelgan qasida ham lirik turga mansub janr sanaladi. bu she’riy janrga mansub asarlar ko’pincha mashhur shaxslarga atab yoziladi. ballada italyancha so’z bo’lib, «raqsga tushish» degan ma’noni bildiradi. raqsga tushish chog’ida aytilgan o’zbekcha yallaga o’xshagan qo’shiqhar ballada deb atalgan. drama maxmudxo’ja behbudiy (1875-1919)ning «padarkush» asari o’zbek adabiyotidagi ilk drama deyiladi. bu drama 1911 yilda yozilgan drama asarlari «san’atning gultoji« deyilsa-da, unda sun’iylik, yasamalik borligi sezilib turadi. masalan, aktyor sahnada rol ijro etadi, ya’ni muqallidlik qiladi. u o’zini har xil odamlar qiyofasiga solib ko’rsatadi. mana shu hodisaning o’ziyoq dramaning epos va lirikadan ko’ra sintetik …

4 / 11

komik personajning mavjud holatini o‘zi idrok etmasligi, o‘ziga real baho berolmasligi ortidan yuzaga keladigan komik holat vositasida muallifning ijodiy niyatini to‘g’ri payqash olish muhim. shuningdek, komediyaninig satirik yoki yumoristik ruhda ifodalanishining g’oyaviy sabablarini to‘g’ri belgilab olish zarurdir. komediyada kulguni yuzaga keltiruvchi nuqtalarda ijtimoiy ahamiyatga moliklik xususiyatlarini to‘g’ri anglash lozimdir. a.qahhorning “og’riq tishlar” komediyasi satirik ruhdagi komediya bo‘lsa, e.vohidovning “oltin devor” asaridagi yumoristik ruh ustuvoriliginingto‘g’ri belgilab olish ehtiyoji badiiy g’oyaviy niyatni aniq belgilab olishda zarurdir. tragediyaning xususiyatlari tragediya garchi dastlab genetik jihatdan antik davrdagi yunonlarning ma’bud dionisning o‘limi va qayta tirilishi munosabati bilan ijro etilgan marosim qo‘shiqlariga borib taqalib, marosimda qurbon qilinadigan echkining qo‘shig’i sifatida nom olgan bo‘lsa-da, keyinchalik dramatik janr sifatida jamiyatdagi fojiali manzaralarning sahna ko‘rinishi sifatida ko‘rinish oldi. tragediya, ma’lumki, jamiyatdagi muammolarning halokatli, inqirozli nuqtalarini qahramonlarning fojiaviy taqdirlari misolida harakatlantirib beradi. *badiiy g’oya *fojia *badiiy xulosa dramatik tur dramatik tur esa bevosita tomoshabinlar oldida, aktyorlar tomonidan sahnada qo‘yilishi bilan …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dramatik asarlar tahlili"

dramatik asarlar tahlili dramatik asarlar tahlili adabiy turlar drammatik asarlarning o’ziga xos xususiyati dramatik asarlar ustuda ishlash adabiy turlar aristotel (er.av.384-322 yillar) «poetika» asarida so’z san’atida uchta tur kashf etgan. *epos *lirika *drama epos tor ma’noda xalq ijodiyotiga mansub yirik hajmli asarlardir. o’zbek xalq dostonlari ham epik asardir. xalq eposi mavzusi, voqealarni talqan qilishiga ko’ra bir necha xillarga bo’linadi. masalan: qahramonlik eposi, tarixiy epos, romantik epos, jangnoma va boshqalar. bu asarlar keng sujetli, dramatik voqealarga boy bo’ladi. xalq eposida real voqelik badiiy to’qima, xayoliy tasavvur, mifologik qarapshar bilan qorishiq holda ko’rinadi. lirik turdagi asarlar ham xuddi nasriy va dramatik asarlar singari mavzu yo’nalishi, ifoda uslu...

This file contains 11 pages in PPTX format (124.7 KB). To download "dramatik asarlar tahlili", click the Telegram button on the left.

Tags: dramatik asarlar tahlili PPTX 11 pages Free download Telegram