chaqoloqlik va go‘daklik davri

DOCX 14 pages 62.1 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 62.1 KB

File type DOCX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

5-mavzu: chaqoloqlik va go‘daklik davri reja: 1.prenatal va chaqaloqlik davridagi psixofiziologik xususiyatlar 2. go‘daklik davrida jismoniy va psixik taraqqiyotning kechishi 3. ilk yoshdagi bolalarning aqliy taraqqiyoti. 4.ilk bolalik davrida bolalar shaxsining rivojlanishi. pedagogik tajribalarga va mavjud psixologo-fiziologik tekshirish natijalariga asoslanib maktabgacha yoshdagi bolalarning psixik taraqqiyoti quyidagi yosh bosqichlariga ajratiladi. (bunda bola tug‘ilgandan tortib, to maktabda o‘qiy boshlaguncha bo‘lgan davr hisobga olinadi.) 1.tug‘ilgandan bir yoshgacha: chaqaloklik davri (haetining birinchi oyi); hayotining birinchi yili - go‘daklik davri. 2. bir yoshdan uch yoshgacha: ilk bolalik davri. 3.uch yoshdan yetti yoshgacha: maktabgacha bo‘lgan davr. bola psixikasi taraqqiyotining mana shu ko‘rsatilgan davrlari umuman qabul qilingan bo‘lsa ham, bu davrlarni absolyut davr deb hisoblash mumkin emas. yosh davrlariga ajratishda qat’iy chegara yo‘q. u hech kim yil fasllarining almashinuv oyi va soatini ko‘rsata olmaganidek, odam hayotining davrlari o‘rtasidagi chegarani ham aniq ajratish mumkin emas. shuning uchun yuqoridagi davrlarga ajratishni absolyut deb bo‘lmaydi. odatda chaqaloqning og‘irligi 10-12 kun …

2 / 14

ketadi. yangi tug‘ilgan bola nerv tizimining yuksak qismi — bosh miya yarim sharlari tashqi ko‘rinishdangina kattalar miyasiga o‘xshaydi. aslida chaqaloqning boshi katga ko‘rinsa-da (miya og‘irligi butun tananing sakqizdan birini, kattalarda esa qirqdan birini tashkil etadi), hali taraqqiy etmagan bo‘ladi. tanasining umumiy og‘irligi 3-4 kilogramm bo‘lgani holda, miyaning og‘irligi 300 grammdan oshadi. chaqaloq miyasidagi nerv hujayralari, «ariqchalar» va «izlar»ning soni katga kishilar miyasidan farq qilmaydi, ammo bola miyasi tuzilish jihatidan bir shaklda bo‘lib, «izlar» aniq ko‘rinmaydi, nerv hujayralari tarmoqlarining miqdori kam bo‘ladi. nerv tolalarining bir-biridan yetarli darajada ajralmaganligidan tashqi olamdan kelayotgan o‘zgarishlar boshqa nerv markazlariga ham ta’sir etadi, bosh miya yarim sharlarida hech qanday aniq va barqaror o‘zgarish joylari paydo bo‘lmaydi. uning uchun chaqaloq tashqi qo‘zg‘ovchilar ta’siriga qul, oyoq va boshini tartibsiz harakat qilib javob beradi. miyaning eng «qadimiy» bo‘limlari nafas olish, qon aylanishi, emish, yutinish kabi jarayonlarni ta’minlaydi. bu nerv tolalari bolaning yashashi uchun yetarli miqdorda (nerv tolasi) mielen qobig‘i …

3 / 14

li 20 yil mobaynida ortib boradi, katta yarim sharlarning ustki «izlari» murakkablashib boradi. bola hayotining birinchi kunlaridan boshlab individual hayot kechirish jarayonida tashqi muhit bilan aloqa vujudga keladi. bola hayotining ikkinchi oyida unda barcha sezgi organlariga xos shartli reflekslar hosil bo‘ladi. lekin tadqiqotchilarning ko‘rsatishicha, bola hayotining bu davridagi reflekslar zaif ifodalangan va beqaror bo‘ladi. bolaning o‘sishi va rivojlanishi jarayonida egallayotgan reaksiyalari barqaror bo‘la boradi, tez paydo bo‘la boradi va anchagina differensiyalashadi. chaqaloq tug‘ilgandan boshlab uning atrofidagilari har tomonlama qo‘llab-kuvvatlaydilar. ular bola organizmini jismoniy parvarish bilan ta’minlaydilar, o‘rgatadilar, tarbiyalaydilar, insoniy psixologik va axloqiy jihatlarni o‘zlashtirishga, jamiyatda yashash sharoitlariga moslashuviga yordam beradilar. bolani ota-onalar va kattalar tomonidan qo‘llab quvatlash, tug‘ilishidan boshlab, toki bola katta bo‘lib, mustaqil hayot tarzini kechira olguncha davom etadi. hid bilish eng muhim sezgi organi sifatida u tug‘ilgandan keyin darhol ishlay boshlaydi. shunday o‘ziga xoslikka oddiy ko‘rish, harakat va eshitish ham ega. bola hayotining boshlang‘ich ikki oyida og‘zini chetiga …

4 / 14

ir nuqtaga qaratish psixik taraqqiyotda muhim rol o‘ynaydi. bola ikki-uch oylik bo‘lganda, yaqinidagi predmetlarni ikki ko‘zi bilan kuzata oladi, unda asosiy rang va shakllarni farq qila olish qobiliyati paydo bo‘ladi. olti oyligida u ranglarga nisbatan o‘z munosabatini ham bildira boshlaydi, yoqqan rangiga intilsa, yoqmaganini itaradi, undan yuzini o‘giradi. yangi turshgan bolaning eshitishi zaifroq bo‘ladi, shunga ko‘ra u hali o‘zi eshitib, odatlanib qolmagan juda kuchli qo‘zg‘ovchilarga javob beradi, lekin ovozning qaysi tomondan kelayotganligini ajrata olmaydi. bola ikkinchi oyining oxirlariga borgandagina eshitayotgan tovushiga e’tibor bera boshlaydi, tovushning qaerdan kelayotganini qidirib, u yoq bu yoqqa qaraydi. tovush manbaini topishni o‘rgangan uch oylik bola gapirayotgan kishini o‘z ko‘zlari bilan tez topib oladi, o‘sha tomonga qarab, gapiruvchiga o‘z munosabatini ifodalaydi. ana shu vaqtdan boshlab, uning tevarak-atrofiga bo‘lgan munosabati ancha kengaya boradi. bolaning tobora diqqat bilan eshita va ko‘ra borishi uning umumiy taraqqiyoti uchun katga ahamiyatga egadir. lekin ko‘rish, eshitish va boshqa analizatorlar faqat bolaning tevarak-atrof …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "chaqoloqlik va go‘daklik davri"

5-mavzu: chaqoloqlik va go‘daklik davri reja: 1.prenatal va chaqaloqlik davridagi psixofiziologik xususiyatlar 2. go‘daklik davrida jismoniy va psixik taraqqiyotning kechishi 3. ilk yoshdagi bolalarning aqliy taraqqiyoti. 4.ilk bolalik davrida bolalar shaxsining rivojlanishi. pedagogik tajribalarga va mavjud psixologo-fiziologik tekshirish natijalariga asoslanib maktabgacha yoshdagi bolalarning psixik taraqqiyoti quyidagi yosh bosqichlariga ajratiladi. (bunda bola tug‘ilgandan tortib, to maktabda o‘qiy boshlaguncha bo‘lgan davr hisobga olinadi.) 1.tug‘ilgandan bir yoshgacha: chaqaloklik davri (haetining birinchi oyi); hayotining birinchi yili - go‘daklik davri. 2. bir yoshdan uch yoshgacha: ilk bolalik davri. 3.uch yoshdan yetti yoshgacha: maktabgacha bo‘lgan davr. bola psixikasi taraqqiyo...

This file contains 14 pages in DOCX format (62.1 KB). To download "chaqoloqlik va go‘daklik davri", click the Telegram button on the left.

Tags: chaqoloqlik va go‘daklik davri DOCX 14 pages Free download Telegram