lipid almashinuvi, semizlik, aterosklerozning biokimyoviy asoslari

PPT 124 pages 26.4 MB Free download

124 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 26.4 MB

File type PPT

Pages 124

Updated Dec 2025

Page preview (10 pages)

Scroll down 👇

1 / 124

yog'larning hazmlanishi 5 mavzu: lipid almashinuvi, semizlik, aterosklerozning biokimyoviy asoslari ko'rib chiqiladigan savollar 1.ovqat va organizmning asosiy lipidlari, ularning ahamiyati. 2.lipidlarning hazmlanishi va so'rilishi, ularni bolalar organizmidagi o'ziga xosligi. 3.o't kislotalari, ularning lipidlarning hazmlanishi va so'rilishidagi ahamiyati. 4.ichak devorida triglitseridlarning resintezi. 5.xilomikronlarning hosil bo'lishi va qonda lipidlarning tashilishi. lipoproteinlar tuzilishi va funktsiyasi, lipoproteinlipaza ahamiyati. 6. yog'larning yog' to'qimalarida to'planishi va safarbarlanishi. uchglitseridlipaza faollanishining shalola mexanizmi. 7.yog' kislotalar va glitserinning to'qimalarda oksidlanishi va ularning fiziologik ahamiyati. go'daklarda qo'ng'ir yog'ni ahamiyati. lipids are a heterogeneous group of water-insoluble (hydrophobic) organic molecules that can be extracted from tissues by nonpolar solvents. because of their insolubility in aqueous solutions, body lipids are generally found compartmentalized, as in the case of membrane-associated lipids or droplets of triacylglycerol in adipocytes, or transported in plasma in association with protein, as in lipoprotein particles. lipids are a major source of energy for the body, and they also provide …

2 / 124

by the gastric mucosa. both enzymes are relatively acid-stable, with ph optimums of ph 4 to 6. these "acid lipases" play a particularly important role in lipid digestion in neonates, for whom milk fat is the primary source of calories. resynthesis of triacylglycerol and cholesteryl esters the mixture of lipids absorbed by the enterocytes migrates to the endoplasmic reticulum where biosynthesis of complex lipids takes place. fatty acids are first converted into their activated form by fatty acyl coa synthetase. using the fatty coa derivatives, the absorbed by the enterocytes are converted to triacylglycerols by the enzyme complex, triacylglycerol synthase. this complex synthesizes triacylglycerol by the consecutive actions of two enzyme acyltransferase and lipids are reacylated to form phospholipids by a family of acyltransferases, and cholesterol is esterified to a fatty acid primarily by acyl. lipoproteins the plasma lipoproteins are spherical complexes of lipids and specific proteins (apolipoproteins or apoproteins). …

3 / 124

in va yuqori yog' kislota efiri. mumlar - slojnie efiri biratomli yoki ikkiatomli uzunzanjirli spirt i va yuqori yog' kislota efiri. steridlar - slojnie efiri tsiklik spirt xolesterol va yuqori yog' kislota efiri. oddiy lipidlar tuzilishi fosfolipidlar klassifikatsiyasi glitserolfosfolipidlar tuzilishi sfingofosfolipidlar tuzilishi glikolipidlar klassifikatsiyasi sfingoglikolipidlar tuzilishi odam organizmini asosiy yog' kislotalari uzun zanjirli yog' kislotalar yog' kislota nomi sn : m kislota strukturasi lignotserin 24 : 0 sn3–(sn2)22–soon nervon 24:1δ15 sn3–(sn2)7sn=sn(sn2)13–soon tserebron 24 : 0 sn3–(sn2)21sn–soon │ on neytral yog'larni xazimlanishi arni * pankreatik lipazani faollashuvi o't kislotalar tuzilishi fosfolipazalarni axamiyati r1–cooh – to'ingan yog' kislota r2–cooh – to'inmagan yog' kisl steridlarni xazimlanishi lipidlarni xazimlanishi va so'rilishi neytral yog'lar resintezi (i) neytral yog'lar resintezi (ii) xilomikron tuzilishi xilomikron etilishi lipoproteinlipazani axamiyati lipoproteinlipazani axamiyati n lipoproteinlarni turlari lipo-proteinlar turlari xilo-mikron (xm) zjplp ozlp zplp zyulp vazifasi ekzogen lipidlarni transporti endogen lipidlarni transporti oralik shakli to'kima larga xolesterin transporti ortiqcha xolesterinato'kimalardan tashish …

4 / 124

iv proteinkinaza noaktiv lipaza aktiv lipaza tg dg + yok mg + yok gl + yok . «lipolitik kaskad» (staynberg buyicha). adipotsitlar membranasida 2 turdagi retseptorlar mavjud: katexolaminlar va insulin. quyidagi omillar ta'sirida lipoliz kuchayadi: glyukagon, tiroksin, glyukokortikoidlar, stg, aktg, stress, fizik ish, ochlik, sovuq qotish. lipolizni pasaytiruvchi omillar: insulin, prostaglandinlar, nikotin kislota yog' kislotalar faollashuvi yog' kislotalarni mitoxondriyaga tashilishi yog' kislotalarni mitoxondriyaga tashilishi yog' kislotalarni β-oksidlanishi 2 atf 3 atf ukts 12 atf β-oksidlashni keyingi tsikli obshaya sxema tsikla β–okisleniya jirnix kislot degidrogenaza gidrataza degidrogenaza tiolaza 2 atf 3 atf 12 atf β-oksidlanishni energetik balansi n – yog' kislotada s-atomlar soni; n/2 –atsetil-koa molekulalar soni, β-oksidlanishda hsil bo'lgan; 12 – ukts atsetil-koa oksidlanishidan hosil bo'ladigan atf soni; (n/2 – 1) –β-oksidlanish tsikllar soni; 5 – xar bir tsiklda hosil bo'ladigan atf molekulalar soni; 1 –1 atf molekulasi yog' kislotani faollashuviga sarflangan. to'yinmagan yog' kislotalarni oksidlanishi δ3,4-tsis-δ 2,3-trans-enoil- β-okislenie …

5 / 124

erin aldegidi sn3 │ glikoliz reaktsiyasi snon │ soon sut kislota (laktat) qo'ngir yog' to'qimasi organizmda shunday to'qima borki u faqat termogenez taminlaydi. bu qo'ngir yog' to'qimasi. bu to'qima yangi tugilgan chaqolarda ko'p bo'ladi (ot zatilka do kresttsa, vdol vsey spini). katta odamlarda tananing ma'lum joylarida bo'ladi: ikki kurakni o'rtasida va v paxu. yangi tug'ilgan chaqaloqlardagi qo'ngir yog' to'qimasi issiklik energiyasi hosil qilish jadal amalga oshadi ( bu to'qima qishda o'yquga ketuvchi xayvonlar xam ko'p bo'ladi), bu to'qima oddiy yog' to'qimasidan farq qilib juda ko'p miqdorda triatsilglitseroli to'playdi. bundan tashqari bu to'qimada ko'p miqdorda mitoxondriyasi va ko'p tsitoxromlari mavjud, shuning uchun to'qima qo'ngir tus bo'ladi. qo'ngir yog' to'qimasi mitoxondrisida termogenin (dimer 32 kd) ajratuvchi oqsil mavjud, bu oqsil proton kanaliga o'xshash bo'lib, mitoxondriyani ichki membranasidan protonlarni o'tishini boshqaradi. oksidlanishdan farqli yog’ kislotalar sintezi: endoplazmatik torda kechadi sintez manbai bolib malonil-koa hisoblanadi oraliq maxsulotlarni qaytarilishi uchun nadfh2 zarur asetil-koa tomizg’i sifatida …

6 / 124

sxemasi palmitin kislota biosintezi ummumiy ko׳rinishi yog׳ kislotalar sintezining boshqarilishi asetil-koa-karboksilaza fermenti boshqariluvchi fermentdir. atf ning yuqori konsentratsiyasi itsdgni ingibirlaydi, bu esa sitratni to׳planishiga olib keladi. sitrat yog׳ kislotalar sintezining aktivatori, palmitin-koa – ingibitori hisoblanadi. nadfh2ning yuqori konsentratsiyasi yog׳ kislotalar sintezini faollashtiradi, glyukozani pfs da oksidlanishini ingibirlaydi. yog kislotalar biosintezi 3 bosqichda sodir boladi: 1.mitoxondriyadan sitozolga atsetil-koaning otkazilishi. 2.asetil-koaning karboksillanib malonil-koaga aylanishi 3.asetil-ato va malonil-atoning hosil bolishi, kondensatsiyalanishi, qaytarilishi hamda palmitin kislotaning hosil bolishi. yog׳ kislotalar zanjiri uzaytirishi monotoyinmagan yog kislotalar (palmitoolein va olein) palmitin va stearin kislotalardan jigar va yog toqimasi xujayralari mikrosomasida o2, nadfn, sitoxrom b5 ishtirokida hosil boladi. to׳inmagan yog׳ kislotalar biosintezi keton tanachalar biosintezi asetosirka kislota biosintezi asosan jigarda sodir boladi. 2 xil yol bilan sintezlanadi: 1.kop bolmagan miqdorda yog kislotalarning β-oksidlanishi davrida ularning oxirgi 4 uglerod atomidan hosil boladi. 2. asosan 2 molekula atsetil-koaning tiolaza fermenti ta’sirida kondensatsiyalanishi yoli bilan hosil boladi: asetil-koa+asetil-koa → asetoatsetil-koa …

7 / 124

lgan: yarim kechasi ertalabki soatlarga nisbatan ko׳proq sintezlanadi. insulin va tireoid gormonlar ta’sirida gmg-koa reduktaza faolligi ortadi. ochlikda, tireoidektomiyada, glyukagon va glyukokortikoidlar kiritilganda gmg-koa reduktaza faolligi pasayadi. toqimalarda xolesterin balansi ortadi: xolesterol tutuvchi lp spetsifik retseptorlar bilan yutilishi xolesterol tutuvchi lp retseptorlarsiz yutilishi erkin xolesterinni xujayra membranalari tomonidan yutilishi xolesterin sintezi xolesterin gidrolizi kamayishi: xolesterinni membranalardan zyulp ga otishi xolesterin eterifikatsiya xolesterinni gormonlar, ot kislotalar va vitamin d sintezida ishlatilishi. xolinni faollashuvi tsdf-xolin fosfolipidlar biosintezi fosfolipidlarni bir biriga o׳tishi sfingolipidlar biosintezi ~ sfingolipidlar katabolizmi sfingolipidlar almashinuvini buzilishi sfingolipidozlar – bu tug׳ma irsiy kassaliklar bo׳lib, uning asosida sfingolipidlarni katabolizmi amalga oshiruvchi fermentlar irsiy nuxson va yetishmovchiligi. kasallik sfingolipidlarni sintezlangan to׳qima va a’zolarda to׳planishi va shu a’zoni funksiyasini buzilishiga olib keladi. sfingolipidozlar lizosomal kasalliklar turkumiga kiradi – tuplanish kasaliklari. kasallik nuxson ferment to'planadigan sfingolipid kasallik belgilari leykodis-trofiya sulfataza sulfatid aqli zaiflik, psixik buzilishlar va demielinizatsiya bolezn teya-saksa gekso-aminidaza (neyrami-nidaza) gangliozid puglivost, apatiya, …

8 / 124

iyaniya bolezn farbera tseramidaza tseramid dermatiti, deformatsiya skeleta, umstvennaya otstalost, rannyaya smert bolezn nimana-pika sfingo-mielinaza sfingomielin splenomegaliya, gepatomegaliya, umstvennaya otstalost, rannyaya smert lipidlar abmashinuvi buzilishi ortirilgan tug'ma neytral eglar almashinuvini buzilishi xolesterol almashinuvi buzilishi dislipopro-teinemiya sfingoli-pidozlar semirish jigar eg distrofiyasi ut tosh kasaligi ateroskleroz gen ojireniya (obese gene; ob) m-rnk ob kimieviy omillar (glyukoza, xoletsistokinin, enterostatin i dr.) leptin (167 aminokislot) gipotalyamus (tsentr goloda) neyropeptid y ovqat kidira boshlash (ishtaxani oshishi) ovqat istemol qilish leptin + retseptor gipotalyamusa - semizlik - jigarning yog distrofiyasi xolesterol almashinuvi buzilishi xolesterin ut tosh kassaligi ateroskleroz aterosklerozga olib keluvchi omillar severin str.447, ris.8-70 giperxolesterinemiya turlari: 1.birlamchi – idiopatik yoki oilaviy 2.ikkilamchi – orttirilgan yoki ekzogen ateroskleroz nazariyalar: 1.a.a.anichkovning infiltratsion nazariyasi. 2.a.a.myasnikovning nerv-metabolik nazariyasi 3.i.v.davo’dovskiyning gerontologik nazariyasi. 4.klimov, blyumental autoimmun nazariyasi 5.a.szceklik lipidlar peroksidlanish jarayonining ortishi bilan boglik bolgan gipotezasi 6.french inkrustitsion nazariyasi 7.mikroelementlarning roli 8.azot oksidining roli 9.infeksiyalar roli va boshqalar ateroskleroz rivojlanishiga olib …

9 / 124

v riska * etot risunok illyustriruet etapi razvitiya ateroskleroticheskoy blyashki. rannie povrejdeniya v vide izolirovannix makrofagalnix penistix kletok vstrechayutsya uje v rannem vozraste. dalneyshee nakoplenie lipidov v dalneyshem privodit k obrazovaniyu lipidnix polosok. s techeniem vremeni proisxodit skoplenie lipidov vo vnekletochnom prostranstve v stenke sosuda. posle 20 let mojet uje razvitsya ateroma. bilo pokazano, chto do etogo perioda rost blyashki proisxodit preimushestvenno za schet nakopleniya lipidov. s 30 let mojno nablyudat uje poyavlenie fibroznix blyashek, chto svyazano s razrastaniem matriksa gladkomishechnix kletok i kollagena vokrug ateromatoznogo yadra. dalneyshee progressirovanie blyashki mojet privesti ee v nestabilnoe sostoyanie, chto vposledvstvii neuklonno vedet k ee povrejdeniyu i razrivu. pri etom soderjimoe blyashki popadaet v prosvet sosuda, chto yavlyaetsya prichinoy tromboobrazovaniya. stary, et al. circulation. 1995;92:1355-1374. lp almashinuvi buzilishini bartaraf etuvchi asosiy qoidalar: : 1.10%ga qabul qilinayotgan yoglarni kamaytirish 2.toyingan yog kislotalar iste’molini kamaytirish 3.toyinmagan yog kislotalarga boy ovqatlarni iste’mol qilish 4.kletchatkani koprok iste’mol …

10 / 124

terin fosfolipidlar (90% letsitin) ot kislotalar: birlamchi – xolat, xenodezoksixolat ikkilamchi – dezoksixolat normada 1:1:20-25 letsitin:xolesterin – 1:1 pri jkb 1:3 litogenlik indeks: xolesterinni ot syuqligi tarkibida orib ketishi (xolesterin miqdorini ot kislotalariga xisbatan); sabablari: > xolesterin gmk-ko areduktaza ferment faoligi → xolesterin biosintezini oshib ketishi; 3. xolesterin mikdorini oshiruvchi sabalar: alimentar omil (yuqori kaloriyali ozuqa, xayvon yeglari bilan boy); semizlik; estrogenlar; kontratseptivlar; xomiladorlik; 4. ot tosh kassaligi: uvelicheniye sekretsii bilirubina i xolesterina so snijeniyem jelchno’x kislot i fosfolipidov → vo’padeniye kristallov xolesterina i bilirubinovo’x soley v gele mutsina jelchno’x putey (carey m.c., 1992) t.ye. pervichnaya disxoliya, a takje vtorichnaya disxoliya – eto izmeneniye svoystv jelchi v jelchnom puzo’re za schet zastoya i infeksii toshlarni tuzilishi xolesterinli: oval shaklli, qattiq, orta razmerli, donnali, yuzasi tekkis, yorkin va kavattli pigmentli: mayda, qora rangli, kattiq emas, gomogen izvestkovo’e: prichudlivoy formo’ s otrostkami, svetlo- ili temnokorichnevogo sveta smeshanno’e – chahe patogenetik davolash (xenoterapiya) …

Want to read more?

Download all 124 pages for free via Telegram.

Download full file

About "lipid almashinuvi, semizlik, aterosklerozning biokimyoviy asoslari"

yog'larning hazmlanishi 5 mavzu: lipid almashinuvi, semizlik, aterosklerozning biokimyoviy asoslari ko'rib chiqiladigan savollar 1.ovqat va organizmning asosiy lipidlari, ularning ahamiyati. 2.lipidlarning hazmlanishi va so'rilishi, ularni bolalar organizmidagi o'ziga xosligi. 3.o't kislotalari, ularning lipidlarning hazmlanishi va so'rilishidagi ahamiyati. 4.ichak devorida triglitseridlarning resintezi. 5.xilomikronlarning hosil bo'lishi va qonda lipidlarning tashilishi. lipoproteinlar tuzilishi va funktsiyasi, lipoproteinlipaza ahamiyati. 6. yog'larning yog' to'qimalarida to'planishi va safarbarlanishi. uchglitseridlipaza faollanishining shalola mexanizmi. 7.yog' kislotalar va glitserinning to'qimalarda oksidlanishi va ularning fiziologik ahamiyati. go'daklarda qo'ng'ir yog'ni ahamiyati....

This file contains 124 pages in PPT format (26.4 MB). To download "lipid almashinuvi, semizlik, aterosklerozning biokimyoviy asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: lipid almashinuvi, semizlik, at… PPT 124 pages Free download Telegram